t_red

Blog closed

2010-06-22T12:06:00.001-07:00

Për shfuqizimin e mbledhjeve të gjata si shkelje e Kushtetutës

2010-02-02T14:16:00.000-08:00

Kushtetutën ma kanë shkelur. Keq. Me të dyja këmbët. 17 herë brenda tre vjetësh. M’i hapën punë Gjykatës Kushtetuese. Edhe mua, që sot m’u desh të shikoj bazën e saj ligjore, funksionimin, përbërjen, historikun, vendimet, e me radhë.

Faqe interesante e saja në internet. E plogësht, gjumashe me info vizitash e pritjesh reciproke. Njëlloj si faqet e tjera të administratës e institucioneve në Shqipëri. Po për fat, mes rreshtave kishte edhe njoftime e vendime interesante. Ose të paktën, mua kanë filluar të më duken të tilla të gjitha gjërat që kanë lidhje me kushtetutën. Histori tjetër kjo.

Back tek kushtetuesja (gjykata). Ktheu mbrapsht marrëveshjen e ndarjes së kufijve detarë me Greqinë, dhe rrëzoi ligjin e lustracionit. Ok, janë pasardhës komunistësh e kanë lidhje me sistemin e kaluar. Pengojnë edhe këtë të sotmin, (të drejtësisë, siç më thotë një mikesha ime e urtë); ama do ishte akoma më tragjike sikur këta nëntë gjyqtarë të mos punon fare, e ligjet e Berishës të kalonin poshtë si uji në gurmaz.

Unë besoj tek Gjykata Kushtetuese. Kam qejf të besoj që ajo mundohet të funksionojë sipas parashikimeve ligjore. E më shumë se ajo, kam besim tek integriteti i gjyqtarëve. Jo domosdoshmërisht tek 9 të kushtetueses, por edhe jashtë saj. Nuk jemi të gjithë në një thes. Kjo vlen edhe për ta.

Përveç tyre, më pëlqen edhe Mesila. Më shumë se gjyqtarët më pëlqen. E bëri copë kushtetuesen me deklaratën për referendum për lustracionin. Edhe ekranet i çoroditi. Protagoniste në Opinion e në City Park, ajo nuk ka asgjë për të mos u pëlqyer. Madje edhe për t’u pasur “role model”. Duhet të ndryshoj profilin.

Përveç Kushtetueses, sot kishim “staff meeting” te zyra nga ku llogaria ime bankare furnizohet çdo muaj. E kisha ndarë mendjen të dëgjoja më vëmendje. Karshi meje, kolegia shkroi tre herë “Fillojmë? Mirëserdhët”. Raportim, briefing, debriefing, summery, short summery, very short summery....nga ora 09.00 -12.00, akoma ishim duke bërë “short summery” për aktivitetet e bëra javën e kaluar.

“Pushim për kafe? – Ndërkombëtari pa vëngër.- Sure, po para se të dalim, dua të shtoj nja dy-tre fjalë si e përjetova unë eksperiencën në Çorovodë dhe Patos, ku kolegu im, eksperti ndërkombëtar ka shkuar të ofrojë trajnim për trajnerët në heqjen e vetullave. Me pak fjalë, se kjo është shumë e rëndësishme për përqasjen tonë në politikat kyce të vendit, duhet që vetull-heqësi të qëndrojë përherë sipër vetull-mbajtësit, me vetull-heqësen në drejtim horizontal, duke e kapur në mes fijen që do heqë, pa e shkëputur menjëherë, por vetëm pasi ka lënë dhëmbëzat të zënë vend.

Pasi të jetë siguruar se të dy cepat e kanë përforcuar fijen dhe kanë maksimizuar shanset që ajo të shkulet me rrënjë, e jo të këputet për të mbirë sërish pas një ore, vetull-heqësi duhet edhe të balancojë nevojën për të hequr fije në të njëjtin rresht brenda të njëjtit hark kohor sekondash, apo duhet të vazhdojë 0.001 mm më lart, e të rikthehet aty pas disa sekondash. Të gjithë këto bëhen vetëm pasi jemi siguruar që vetulla është gjysëm e njomë, se përndryshe synimi për ta hequr,shkon në drejtimin e kundërt.

Të gjitha këto janë thelbësorë për t’u ditur në formim, sepse një ushtrues zanati në një sallon bukurie, duhet patjetër t’i dijë këto gjëra bazë, që për mua janë kaq thelbësore dhe të nevojshme.

A doni të dini si ngjan vetulla po e hoqe pa i mbajtur pincat horizontalisht në një qëndrim vertikal ndaj klientit? Jo? Doni kafe ju, I see! Po puna bëhet vetëm duke vëzhguar, dhe suksesi vjen nga ndarja e informacionit. 10 minuta pushim dhe kthehemi të diskutojmë për nevojën për reforma në sistemin e formimit profesional, sepse parukieret shqiptare kanë shumë mangësi në njohjen e procesit të heqjes së vetullave, që në vetvete është një rast tipik i mangësisë së aftësive për kualifikim. Kjo lidhet direkt me cilësinë e ulët të shërbimeve, që lë shumë të papunë. Prandaj nuk ju do Europa. Duhet të mësoni të hiqni vetullat...edhe të duroni mbledhjet e gjata”

Am I kidding? Not fully :(

Për Zotin, më mirë kushtetuta!

This blog is now closed. Thank you!

2009-05-29T04:34:00.000-07:00

Please mind your female expectations

2009-05-22T02:47:00.000-07:00

“Opinion” është bërë tashmë arena e testimeve. Nuk ka më mirë, sepse të jep mundësinë të shohësh, shijosh, parashikosh, përmbysësh e risjellësh parashikime dhe pritshmëri me shumicë.

Mbrëmë në panel gjashtë femra. Të gjitha kandidate për deputete. Të gjitha të bindura se individualisht vlenin shumë më tepër se pesë të tjerat vërdallë; e akoma më të bindura se partia që ato përfaqësojnë, është fituesja e padiskutueshme e 28 Qershorit.

Madje për këtë të dytën ishin shumë më të bindura edhe se për aftësitë e tyre debatuese. Jo të gjashta, në fakt.

Fevziu kishte vënë embargo pallavrash. Tre minuta në dispozicion të ligjëratës për secilën. E në 10 minutat e para u tremba. Monika Kryemadhi, Mesila Doda, Albana Vokshi, Shegush Ligori, Olta Xhacka dhe një e PR-së (që s’do jua mësoj dot emrat kurrë. Në fakt unë kam idenë se PR do të thotë Fatmir Mediu edhe pas Gërdecit, po nejse).

Pra, tre minuta për secilën. Aq po flisnin vërtet. Madje edhe më pak e më saktë sesa aq. Fevziu u tremb bashkë më mua këndej ekranit. Mirësjellja dhe e folura me radhë, përveçse e pazakontë, ishte dhe e frikshme. Dukej sikur të gjashta kishin ngrirë në karriget ngjyrë kremi të Opinionit.

“Ej, po po të doni ju, e heq atë tre minutëshin unë, vetëm bëni pak debat, aman, se më iku emisioni për peshk. Jepini pak ngjyrë debatit, se s’ka lezet”.

Kaq deshi Mesila me Albanën.

“Unë kandidoj në zonën e Fierit, sepse është një hambar i vërtetë në Shqipëri. Asnjëherë Partia Socialiste nuk i ka ndihmuar ata fermerë të shkretë, që mezi presin të votojnë për mua, sepse do t’iu zgjidh hallet një për një. Madje më të thjeshtë do ta kenë, sepse ata bujq e fermerë sot janë në NATO, janë kandidatë për të hyrë në BE, janë të lumtur që miqtë, të afërmit dhe komshinjtë e tyre infermierë apo mësues kanë pasur rritje page. Ata jetojnë nën qeverisjen e një njeriu që do t’iu mundësojë të shkojnë në Kosove brenda dy orësh, që komunikon drejtpërdrejt me ta, që jua ka bërë jetën shumë më të lehtë sesa e kishin ëndërruar ndonjëherë. Kurse ju, ju e çuat fshatin në kapitalizëm. Jeni njerëz pa vizion, pa program, të dështuar, ja çfarë jeni”.

“Më fal zoti Fevziu, unë jam kandidate e Partisë Socialiste në Elbasan, jam juriste, jam bijë në atë zonë. Jam krenare që jam nga Elbasani. Është hera e parë që unë jam tek ju. Por Partia Socialiste është partia e fitores. Dhe unë si juriste do t’i qëndroj pranë halleve të atyre njerëzve. Se Partia Socialiste ka vizion të qartë....
....po, po, atë po them. Ja sa ta mbaroj. Mirë, mirë, ja të mbarojë Albana në mos...”

“Unë jam Albana Vokshi. Kandidoj për Partinë e Reformave, për partinë e NATOS, për partinë e BE-së, për partinë e zhvillimit, të rrugëve, për partinë që do më çojë në Kosovën e origjinës, për partinë që e duan të gjithë ndërkombëtarët, për partinë demokratike, që është e vetmja parti me integritet”

“Albana, ç’do të thotë integritet”?

“Unë zonja Olta kam ardhur këtu të shpalos besimin tim të patundur se Partia Demokratike nuk është parti e ndërtimeve apo e dështimeve si partia jua. Partia Demokratike e ka futur këtë vend në NATO...dhe...dhe....dhe....”

“O Albana, Shqipërinë në NATO nuk e ka futur Partia Demokratike. Anëtarësimi në NATO kalon nëpër disa procedura që kanë filluar që në vitin 2000, ka pasur hapa dhe takime pa fund, e një ditë anëtarësimi do të ndodhte. Juve ju ra fati që të ishte në mandatin tuaj, kaq, por kjo nuk është aspak merite e partisë suaj. Ndonjë gjë për Durrësin do bësh ti? Apo do vazhdojmë të flasim për PD-në, ë Blendi?”

“Jo, zonja Kryemadhi, ja do kthehem edhe tek ju. Zonja Xhacka?”

“Albana, nuk na e tregove ç’do të thotë integritet...Megjithatë, po të them se ky popull është lodhur nga fjalët e veprat që ju as vetë nuk i kuptoni. Ju zonjë keni dështuar në mbajtjen e premtimit tuaj për të rritur shpenzimet për arsimin, që akoma zënë 3.4 % të GDP-së, dhe kjo është tre herë me e ulët se mesatarja e rajonit. Nëse flisni për rritje rrogash, lini mënjanë e nuk përmendni rritjen e çmimeve, të taksave, të papunësisë, të vështirësisë së integrimit brenda vendit, e jo më jashtë tij. Nejse, disa gjëra fillimisht duhen kuptuar, para se të marrësh mundimin të flasësh për to...”

“Avash një herë ti Olta, avash. Cilin arsim thua ti? Ne kemi ndërtuar 7 mijë e pesëqind e trembëdhjetë shkolla, kurse ju keni shembur pesë mijë e dyqind kopshte e hapësira publike për të ndërtuar pallate. Ne nuk flasim më për shkolla. Ne e kemi synimin aq larg sa juve nuk ju shkon as mendja. Ne flasim për internet moj, internet në çdo shkollë, në çdo shtëpi, në çdo kopsht, në çdo çerdhe. Ku të thojë kryeministri, atje do vejë interneti. Ja kështu!”

“Më falni, më falni...Unë për vete, unëëëëë.....Ok, Faleminderit. Unë jam kandidate për Partinë më të qëndrueshme dhe më të vërtetë në Shqipëri që nga viti 1991. Kjo është Partia Republikane, dhe unë jam tërësisht e nderuar që do iu jap shansin të gjithë Alidemsave të votojnë për mua. Shyqyr që kanë edhe ata një alternative të mirë. Se unë alidemse jam vetë, dhe Partia ime e don fort Ali Demin. Shumë fort”

“Bravo ju qoftë. Erdhën tre minutat e mia Blendi? Rrofsh. Ta filloj me Albanën. LSI mendon se vërtet Partia Demokratike ka bërë disa investime që nuk duhen mohuar, por rruga Durrës-Kukës nuk është i vetmi hall i shqiptarëve. Kandidatura që keni vënë ju është e pavlerë, sepse ty në Durrës nuk të njeh njeri si shpëtimtare apo si hall-zgjidhëse. Shqiptarët akoma besojnë se deputeti është personi të cilit ata duhet t’i drejtohen për ndihmë që nga çështjet politike, deri tek hallet që kanë për ujin e vaditjes apo mungesën e dritave. Pra, kandidati duhet të ketë lidhje të ngushtë me zonën ku kërkon votat.

Njëlloj është konstatimi edhe për zonjën Doda.

Kurse Shegushit dhe Oltës do i thoja se Partia Socialiste është po aq fajtore dhe dështake sa Partia Demokratike, sepse ajo ka qenë palë me Sali Berishën, dhe së bashku i keni kaluar në parlament ligjet antireformë, ndryshimet në kushtetutë, deformimet në kodin zgjedhor, ligjet për blerjen, shitjen apo shfrytëzimin e Shqipërisë. Të gjitha i keni bërë bashkë. Edhe heshtjen kur duhet të flisnit. Dhe nuk ka qenë PS, por ka qenë LSI opozitarja e vetme e Sali Berishës”.

“Ti Monika nuk di çfarë flet. Se Partia Demokratike nuk ka kaluar asnjë ligj kundër interesit të shqiptarëve. Sali Berisha është njeriu më i afërt i halleve të këtij kombi, po më shumë është zgjidhësi i tyre. Ja kështu!”

“O Albana, o Mesila, po boll folët në të njëjtën kohë. Po prit, prit. Po dëgjoni njëra-tjetrën të paktën...Po zonja Xhacka”

“Nuk është e nevojshme që të bësh rezyme të gjërave të pavërteta që pretendon se ka bërë partia demokratike, pasi këto dy zonja e bëjnë shumë më mirë se unë këtë përmbledhje dështimesh. Dhe partia demokratike ka ditur të zgjedhë me kujdesin më të madh personazhet që do ta prishin me përsosmëri imazhin e saj.

Doja vetëm të thoja se shqetësimi im primar lidhet me politikat që do të ndikojnë tek e nesërmja, tek e ardhmja që do të jetohet pa prezencën e atyre që sot marrin vendimet për interesa të çastit dhe tërësisht vetjake. Arsimi është plagë dhe investimet në bujqësi të zhdukura. Prandaj mendoj se alternativat dhe llogaritë duhen bërë me laps në dorë e me konsultim ekspertësh teknike, jo me bindje partiake e me demagogji.”

“Nuk është e vërtetë, nuk është e vërtetë. Hm. Kush je ti moj Oltë, që dike të flasësh për alternativat. Se PS-ja, se PD-ja, se unë.....kurse ti...PD-ja thashë!”

.....e ndërrova kanalin. Por Olta Xhacka i mori të gjitha pikët e mia, edhe pse Partia Socialiste më duket shumë e sëmurë.

Ama edhe nga kjo përballje, vazhdova të ndjej çudinë e ngjashmërisë që kanë përfaqësuesit e të dyja palëve në debat. Jo me njëri-tjetrin, por brenda sojit.

Xhacka dhe Ligori me zë më të ulët, kontroll të vetvetes, siguri në subjektin për të cilin flasin, të gatshme të lëshojnë pe në bisedë, asnjëherë të deformuara në fytyrë, me një vetë-përmbajtje të arrirë, edhe pse të vështirë në debat.

Doda dhe Vokshi, me gjestikulacion të shtrembëruar, dëgjim me shpoti, dorën sipër lartësisë së hundës, zërin në garë për ta pasur edhe mbi zërin e tjetrës, jo më të kundërshtareve përballë; argumentet të gjitha vërtiten rreth NATO-s e Sali Berishës, aspak origjinalitet, por gjithë arrogancë në debat, me një vetëbesim që ngjan më shumë fatkeq sesa i sëmurë.

Kryemadhi dhe ajo e PR-së mbushën mirë sipas kërkesave.

Mirë, unë nuk votoj në Korcë, as për PS-në, por të paktën Xhacka më në fund më dha një ide se si duhet të jetë njeriu (në këtë rast, femra) për të cilin duhet votuar në 28 Qershor.

Requiem Æternam

2009-05-19T09:51:00.000-07:00

Më pëlqen ta kundërshtoj veten. T’i bëj gjërat se prapthi nga ç’më këshillon ajo. S’më ndodh shpesh, ndaj nuk u mendova gjatë (s’u mendova hiç në fakt, se më kanë thënë se nuk më shkojnë mendimet), edhe njëlloj si 10 ditë më parë, sapo alarmi i celularit filloi të bjerë, e pashë veten në këmbë.

Tirana akoma nuk ishte zbardhur. Rrugët ende të shkreta e të pashqetësuara, përveç dum-dumeve që do shpërndajnë sot fruta-perimet dhe makinës sime, që po kënaqet duke përshkuar të verdhë pulsuese në çdo semafor. Ora 05.00 e mëngjesit në unazë.

Në 05.45 në Laç. Rroftë qeveria e rrugëve!

Në pjesën hyrëse kanë shtrirë nga një polic betoni në çdo 10 metra. Më thërrmijëzuan rekordin. Ama tek kodrina ku fillon ngjitja për tek kisha e Shna Nout, mbërrita në orën 06.00 a.m.

Doja të nxirrja atletet e mia heroike. Por rruga ishte shumë e bllokuar nga vendasit që po ngjiteshin duke mbartur topa, tullumbace, varëse, rroba, këpucë, korniza, biskota, pije freskuese, fara, kaseta, gazeta, ujë e qirinj nëpër duar. Ora është akoma 06.00 e mëngjesit, por ata duket sikur janë gdhirë duke pritur besimtarët. Apo vizitorët? Kërkuesit e shërimeve, shpëtimeve, shpërblimeve. Të merituara (sipas gjithsecilit).

Para meje një makinë me targa TR. Qenkan ngritur më herët se unë. Më para një tjetër makinë TR. Paskan hall më të madh. Në krye një vendas me targa Laci. I besoj idesë se duhet lënë të vazhdojë në krye. E njeh rrugën më mirë. Por po ecën ngadalë. Shumë. Jo se është e vështirë rruga. E kanë shtruar më mirë se unazën. Por para ka makina të tjera. Dhe shumë njerëz.

Dikur kodra ishte shumë e pjerrët dhe vargu i njerëzve ecte zbathur deri në kishë. Ashtu kishte shkuarr deri në majë edhe shenjti vetë. Sot, përveç shkëmbit të lëruar dikur për makinat, paskan shtruar me çimento edhe rrugën e këmbësorëve që bie më diagonale dhe më prerë se ajo e makinës. Pra, nuk ia vleka as të vesh atletet, as të heq këpucët.

Ok. Gaz? Jo, pjerrët dhe njerëz. Në oborrin e pasim të kishës nuk ka asnjë vend për parking. Furgona, makina, të reja, të vjetra, shofera e shofere që djersijnë se nuk dinë ku ta kthejnë makinën. E lë përballë kryqit të madh që është në majën më të lartë. Deri atje makina nuk arrin, por të paktën e sheh. Mbase lutet edhe ajo.

Shumica e njerëzve janë nga Tirana. Të ardhur ndodhta; dhe të rikthyer këtu për mëngjes. Vajzat me taka. Meshkujt me kokën poshtë.

“Beni and Alda forever”; “Tani zemra ime”; ‘Fëmijët e Verës”; “Soni, ti amo”...Bojë spruco e hedhur gjithandej në gurët dhe shkëmbinjtë jashtë kishës. Shkrimet mbi to dëshmojnë besimin e patundur se lutja nuk është vetëm për shenjtin, por për këdo që ka mundësi t’i thotë Zotit ndonjë fjalë të mirë për nevojtarët.

Shna Nou thonë se ka ardhur këtu shkarazi, edhe me siguri do i dalë koha të vijë t’i lexojë këta emrat. Kurse në kishën e tij në Padova, s’lexova ndonjë lutje të ngjashme as jashtë, as brenda kishës.

Më erdhën ndër mend të njohurit e mi nga Goa, që cdo të martë maji shkonin në kishë, kurse 13 Qershorët i ndanin midis Padovas dhe Portugalisë, ku thuhet se shenjti ka lindur e jetuar para se të bënte një vizitë mbi Lac.

Në hyrje të kishës radha është deri tek shkalla më e largët e saj. Nuk ka mundësi. Është akoma shumë herët për të qenë kaq plot. E martë vërtet, dhe të martat e mrekullive për të shëruar kokën, shpirtin, mendimet, sharjet e komshies, papunësinë e djalit, beqarinë e vajzës, zënkat me kunatën, inatet me kunatin, syrin e keq të shoqeve, sytë e plasur të shokëve, po iu vjen fundi. Edhe duhen bërë tre të marta radhazi që lutja të zërë vend. “O Zot, ki pak kujdes në kutitë e votimit në 28 Qershor”.

“Edi, kthehu sa më parë”

...Se besoj ta kenë me Edin e Tiranës atë shënim të shkruar me bojë të kuqe tek shkëmbi që po çajnë për të bërë vendin e ri të meshës! T’i ketë ardhur nami deri këtu?

Ndonjë emër tjetër të dyshimtë nuk ka. Çaj grumbullin e njerëzve. Nuk kam as foto apo rroba në duar, as fjalë në gojë, as kërkesë në mend. Pa shqetësuar vargun e njerëzve që vazhdojnë të godasin siç e mbaj mend që herën e parë, statujën e Shna Nout me lekë hekuri. “Shejti Shna No, na ndihmo...” dhe gëdap, monedhat mbi statujën me fëmijë në krah, që e kanë vendosur aq lart enkas për të mos u arritur, për të mos u prekur, puthur apo adhuruar në mënyrë pagane.

In nómine Patris et Fílii et Spíritus Sancti.
Glória Patri, et Fílio et Spirítui Sancto. Sicut erat in princípio, et nunc et semper et in sæ´cula sæculórum. Amen.

M’u duk më i penduar Krishti i sotëm në kryq. Të jetë lodhur nga hallet e gjithë këtyre njerëzve që nuk ngrihen nga gjunjëzimi para tij?

“Unë s’dua të jem egoiste o zot, po pasi të më kesh plotësuar nja katër a pesë nga dëshirat që të thashë, të lutëm mos i zër ato 21 vendet në parlament ku duhen të ulen femrat. Për të pasur kemi boll. Lër edhe nja 30 bosh për të rinjtë. Dhe të lutem, gjej një nuse për Edi Ramën e një librezë pensioni për Sali Berishën. Faleminderit”.

Jashtë dielli akoma nuk ka ardhur në këtë anë të malit. Makinat po shtohen. Njerëzit në këmbë gjithashtu. Ka një ndryshim mes tyre. Në këmbë janë ose vendasit, ose të ardhurit me furgona. Duken në lëkurën e fortë të fytyrës dhe flokët e gjata, tw ashpra e tw ndara në mes. Në dorë, përgjithësisht mbajnë rroba dhe foto.

Në zbritje, një tufë grash po rropateshin të gjenin një copë mali të pashtruar apo të pazënë nga kioskat prej dërrase, që të ecnin në këmbë e të bënin grumbujt e zakonshëm me gurë. Akoma nuk e di përse duhen.

Nuk dua molto. As biskota. As cubukw. Jo, as patatina. Rrugën, po e hapët dot, mirë do ishte.
Në kthinën e ngushtë një kalimëshe ku ngecin e ecin një metër para e tre mbrapa një varg i tërë makinash, kanë ardhur dy policë. Dy punonjës policie në fakt. Me pak mund e përpjekje, po e vënë në fill trafikun.

Në daljen për në autostradë, laçianët kërkojnë të drejtën e rrugës. S’e di nga e kanë gjetur, po më mirë ta kishin shkruar tek shkëmbinjtë e kishës, sesa tek ura e mbikalimit që po iu ndërtohej. Më shpejt do ishte dëgjuar.

Në Tiranë në 07.40 a.m. Dëgjoj në radio se Adi i Big Brother është përfshirë në listat e G99-ës. E thotë një burim i sigurtë dhe sekret. Pas tre minutash, burimi kupton se sekretin e tij e kish marrë lumi e e kish çuar tek Panorama.

Për tjetër gjë iu luta Zotit, tjetër më bëri të dëgjoj. Shkova në radio të verifikoj lajmin. Përcjellësi më bëri be e rrufe se ishte vërtet Adi dhe jo ai që i është shtuar listës së G99-ës. Nuk më tregoi nëse e kanë bërë për inat të Qetsorit. Përkundrazi. Më pyeti madje përse nuk e kam ndarë akoma mendjen për votën time të 28 Qershorit.

S’e di akoma. Duhet të shkoj çdo të martë në Laç për 10 apo 20 vitet e ardhshme, deri sa kryeministri të ketë jetë, shëndet e mend për politikë.

Sicut erat in princípio, et nunc et semper et in sæ´cula sæculórum – ose shqip, “Selanik e përpjetë, kështu ka qenë, kështu mos mbettë”

Amen!

Karaburuni – the other side

2009-05-14T04:44:00.000-07:00

Mëngjesi i ngjante pamundësisë. Vërtet u ngrita që sapo alarmi i ëmbël i celularit filloi të bjerë në orën 05.00 fiks, po qepallat nuk më bindeshin, edhe pse ashtu përgjumësh mundohesha t’i jepja krahë synimit tim për të bërë ekspeditë.

Makinën e lamë aty ku as nuk shkonte dot më, e as nuk i lejohej të ngjitej më sipër. Në shpinë çantat e piknikistëve. Në këmbë atletet që mezi i nxora nga arkiva shumëvjeçare.

Gadishulli fillon i ashpër që në rrëzë të tij. Pas pjerrësisë së 100 metrave të para u ndjeva e sfiduar. Po ja, edhe ca hapa, edhe ca, edhe caaaaa....pastaj të ulem vetëm pak....

Por nga “pak”, u bë një orë rrugë duke ngjitur prerë të përpjetën në Sedovinë. Poshtë saj këneta që mban të mbytur Orikun, qytetin e lashtë ilir, bashkë më mbretëreshën Rugjinë, që thonë se e mallkoi qytetin e famshëm të lashtësisë e u mbyt edhe vetë bashkë me të, para se të binte në dorë të romakëve.

Përbri majës së parë të ngjitur, në këmbët e saj duket Kisha e Marmiroit, mbi një kodrinë, rrethuar nga gropa të mëdha plot ujë e zhuka. Është e vetmja ndërtesë që i ka mbijetuar mbytjes së Orikut të vjetër.

Pas dy gllënjkave çaj të ftohtë, kur ora shënon akoma 06.00 ( e në këtë orë do isha në gjumë për kokërr të qejfit në Tiranë), rifillon ngjitja. Në Dushk pjerrësia bie disi. Frymëmarrja rregullohet e sytë kanë kohë të vështrojnë bazën e Pashalimanit që fshihet pas çdo maje të kapërcyer. Vija ndarëse midis kënetës dhe detit duket akoma po aq qartë sa terreni që këneta ka filluar të zaptojë qëkurse pompat dhe kanalet kulluese nuk funksionojnë më në luginë.

Ana e dukshme e Karaburunit, faqja që sheh nga brenda gjirit të Vlorës, është shumë e zhveshur. Në Lical kalojmë pyllin e vetëm të faqes, që përshkohet për pak minuta. Rruga është shumë e ngushtë. Duket që ka kohë të gjatë pa u shkelur edhe nga banorët e zonave përreth.

Teksa dielli është ngjitur goxha mbi Akrokrenaunet përballë, në kahun tjetër të gjirit, ulemi të bëjmë pushimin e parë ushqimor. (në Tiranë do isha akoma në gjumë si fundjavë që është, ose maksimumi do isha duke pirë kafen e mëngjesit). Përveç çajit, dalin edhe shishet bosh që i drejtojmë tek rezervuari i vogël në shteg të Lekgjinit. Tashmë ndodhemi gati 800 metra mbi nivelin e detit. Nuk ka se si te ketë ujë në këtë majë mali buzë detit. I gjithi është 800 metra poshtë. Por, i miri gjyshi im e ka ndërtuar që në 1940-ën këtë pus. Ka vendosur edhe sitë e filtra dhe uji i shiut grumbullohet e kullon aty.

Dikur ishte i vetmi burim uji për banorët e paktë.
Kjo është maja e dukshme nga Vlora. Përballë saj duket tashmë Orikumi dhe Vlora bashkë. 360 gradë kthim vetëm i kokës, dhe në kahun tjetër shfaqet madhështor, i errët, i frikshëm, i bukur, i thellë dhe sundues deti Jon.

Nëse ngjitja për në majë m’u duk e pjerrët dhe e lodhshme, zbritja për në kahun tjetër shfaqej më sfiduese dhe jomiqësore nga ç’e mbaja mend. Pjerrësia është thikë. Kjo anë e fshehtë e Karaburunit, që nuk shihet dot po s’i shkove pas me anije ose po nuk vjen ta vizitosh në këmbë siç po bëja vetë, nuk është aq e zhveshur sa ana që duket nga gjiri i Vlorës. Përkundrazi. Valanidhet dhe lisat janë më të shumtë. Vende-vende sheh edhe dardhë të shartuara e fiq të mbjellë nga një njeri duar-artë që ka jetuar aty gjysmë shekulli më parë. Edhe sot këto toka kanë zot, edhe pse në Tiranë qeverive ju pëlqen të mendojë ndryshe.

Udhërrëfyesi na tregon një shkëmb të përthyer që dikur ka shërbyer si mbrojtës dhe strehëz për barinjtë që i zinin suferinat famëkeqe të dimrave detarë. Fshehur mes lisave dhe shkëmbinjve është edhe një shpellë e frikshme, që nuk dallohet fare me syrin e lirë. Gojëdhënat e zonës thonë se duhet të flasësh me zë të lartë para se të futesh në shpellë, përndryshe ajo zemërohet e unë nuk e di c’të bën në kësi rastesh, se nuk e kam provuar.

Brenda saj duken shenjat e qarta të prerjes së stalamineve. I kanë shitur më vonë si statuja natyore që pikave të ujit iu janë dashur qindra vjet t’i gdhendin në atë formë të çuditshme dhe po aq të mrekullueshme.

Udhërrëfyesi na tregon edhe disa kthina të vogla e padukshme të shpellës, ku banorët e shekullit të kaluar kanë ruajtur prodhimet e tyre të qumështit. Dhe vërtet, teksa dielli i mesditës kishte filluar të përvëlonte edhe këtë anë të gadishullit, brenda shpellës m’u desh të vishja bluzën time rezervë.

Në kthim nuk ma hëngri dot syri të përpjetën. E pasi i humba të gjitha shanset që edhe ndonjë nga gurët që gjuaja unë të binte mbi blunë e patrazuar të Jonit vetëm 10 metra më tutje, vendosëm që për në kthim në përshkonim rrugën e ushtarëve. Kjo është rrugë e re. Ka vetëm 60 vjet që është hapur. Në fakt nuk është rrugë. Janë thjesht harca e gurë me majë të shkelur më shpesh se të tjerët kur partia udhëzonte një patrullë të nisej nga komanda e Brisanit në Karaburun e tjetra të nisej nga gjiri i Gramës afër Dhërmiut; të bënin secila palë nga tetë orë rrugë në këmbë në shi, borë, diell e suferinë; të siguronin njëri-tjetrin se asnjë armik e asnjë diversant nuk e kërcënonte këtë anë të harruar të malit, edhe ne bashkë me Partinë të flinim të qetë.

Që nga shpella e Dukgjonit e deri tek gjiri i mrekullueshëm i Brisanit rruga është buzë detit. E shtruar për të kaluar makinat e ushtrisë që kanë sjellë betonin për të ndërtuar brezaret me bunkerë. Poshtë tyre, Joni është thellësisht blu...dhe bregu i tij kërcënues. I thepisur, me gurë me maja të mprehta, me një mol të shkatërruar nga dallgët e dimrit, poshtë një pike studim-vrojtimi që në 40 vjet nuk gjurmoi dot asnjë mizë.

Thellësia në breg është direkt tek 10 metrat. Thellësi mashtruese. Dy ushtarë janë mbytur në këtë blu-jeshil të paqtë, duke kujtuar se bregu i detit është gjithandej i njëjtë, edhe nëse nuk di mirë not.
Tek shkelim me këmbët përdredhur mbi degët që pengojnë rrugën e patrazuar prej vitesh, shohim edhe bunkerët e pafund, të fshehur shkëmbinjve e të maskuar pas drurëve. Tonelata të tëra me beton....mbi një ballkon të lartë e të pangjitshëm mbi det.

Bregu i thepisur krijon valëzime të tëra gjinjsh të vegjël e të mrekullueshëm shkëmborë. Por asnjëri nuk është aq i bukur, i butë, i kapshëm dhe miqësor sa gjiri i Brisanit. Sipër tij, ngrehinat e ish bazës ushtarake. Provë e gjallë e meritës për Shqipërinë në NATO.

Shkallët shkëmbore që të cojnë në det janë vërtet të larta. Por vetëm në disa sekonda gjendesh në rërën e hollë e të pashkelur. Uji është kristal. Dielli përballë. Gjiri i rrethuar gjithë naze nga të tre anët e tjera. Temperatura është vetëm 21 gradë. Data 9 Maj. Por nuk ka asnjë arsye të frenojë tundimin e ftesës që të bën ky det.

Uji pret brisk, por ëmbël. Dëgjohet vetëm zhurma e lehtë e valëve dhe fëshfërima e lisave mbi shkëmbinjtë vetëm pak metra larg rërës.

Kjo paqe e rreme nuk i përket askujt. Gjumi i Jonit zgjat vetëm pak muaj këtu. E gjatë tyre askush nuk bën 6 orë rrugë në këmbë për të ardhur nga Pashalimani. Nuk është as e lejuar. Prandaj është kaq ëmbël.

Pas rrezeve të hershme e të vona verore e pranverore, ngre sytë për në majën që duhej ngjitur sërish. I ramë nga ky krah si më pak i pjerrët....

....dhe pasi kam ringjitur atë majë në përfundim të 12 orëve rrugëtim, gjithë thirrjet për ndryshim më duken pupla që i merr lehtë me vete flladi i lehtë që fryn në gropa të Rodostanit.

Nuk e di pse quhet gropë ai vend. Realisht është një fushë e madhe dhe e vërtetë në majë të Karaburunit. Grumbull në mes të tij janë muret e një shtëpie të nisur atëherë kur partia filloi të grumbullojë njerëzit dhe bagëtitë në zona të kalueshme. Po ashtu, edhe një varg lisash e blindash të ngulur për vreshtin e për kosheret e shumta të bletëve që nuk u lanë rehat.

Kur dielli po fshihej pas Karaburunit, unë shkela mbi barin e njomë e të shpeshtë nga shirat e shumtë të këtij dimri të gjatë. Përtej kanalit të mbushur me ujë kënete të rizgjuar, më priste makina. Për të më çuar në zemrën e Europës, në Tiranë.

Pas tre ditësh që thish pa pushim gjithë pluhurin që lëshojnë maune, kamiona, karroca, njerëz, pallate, qendra tregtare, ndërtime, makina, rrugë, politikanë, mushka e gomerë me nga dy e me nga katër këmbë, akoma muskujt më dhembin e janë në gjendje të përballojnë frymë-shkëmbimin e tjetërsuar pas rrugëtimit 12 orësh në Karaburun.

Jo më kot ana tjetër e tij është e padukshme për çdo sy.

Pranvera e vonë, coxiella dhe unë

2009-04-22T06:23:00.000-07:00

- I think I shall call the admission centre. I am not pleased at all with your paroxysmal breath and INR level…
Dr. Burn e fshehte shqetësimin pas buzëqeshjes së instaluar të politesës. Ishte hera e dytë që ndjeja mashtrimin e qetësisë së saj. Përse të rezistoja? Ishte edhe e shtunë…Ditari im kishte vetëm një takim në orën 4.00 p.m. Shyqyr që nuk ishte për punë.
Salla e pritjes vazhdonte të ishte plot, me nëna që shoqërojnë sylodhur fëmijët, gra që shfletojnë pa vëmendje numrat e vjetër të “Closer” dhe “Hello”, apo me pak meshkuj që nuk dinë si të rehatohen. Këtë radhë ulem në sallën e para-shtrimit.
Ambulanca vjen para se unë të zë vend në karrige. Më ulin në ndenjësen e tyre me rrota, edhe pse unë mund të eci shumë mirë vetë. Si gjithmonë.
Ende pa u rehatuar me aparatin e matjes së tensionit dhe rregullimin e shtratit provizor, përfundoj në dhomën e parë të lirë të A&E, ku pas perdeve dëgjohen rënkimet e atyre që kanë më shumë urgjencë. Unë ndjehem mirë. Ndjehem shumë mirë.
Por Dr. Kiely ka dëshirë ta vërtetojë këtë edhe përtej konfirmimeve të mia. E sapo shiringa e tij e madhe depërton mes brinjëve të mia, ai nuk e merr më mundimin të mbajë statike buzëqeshjen e instaluar.
“CT pulmonary angiogram on C floor. Room 2 immediately. Repeat X-ray on the way. Clear team 2 of current courses. Full blood test and INR level immediately…”
Mbi kokë lexoj emrin Jennifer dhe shoh sytë e infermieres të hapur pak më shumë se c’duhet…..
….Në përmendje e pashë veten me age të ngulua në të dy parakrahët dhe në kurrizin e të dyja duarve. Një tub dilte nga ana e majtë e mushkërive të mia dhe përfundonte në një enë me masë të turbullt.
“Hey, look who’s waking up. Hello lovy. How are you feeling?”
…He!
“What’s this doing on me?”
“Oh, let me show you. It’s about time to...here, let me open this. Your lung was being a bit naughty lately.”
Gjithmonë duke buzëqeshur, ndihmës-mjeku i ri hapi një rubinet të vogël vendosur shumë afër brinjëve. Mushkëria gurgullonte, kurse masa në tub filloi të lëvizë sërish.
Nuk po i njihja duart e mia. As nuk po e hiqja dot vështrimin prej tyre. Duhet ta kem përqendruar shumë vëmendjen tek to, sepse filluan të më merreshin mendtë. Balli po më digjte.
“Martin, get the thermometer here immediatly, please.”
Biiip, në veshin tim. Mjeku s’lëvizi asnjë muskul. Biip, edhe në veshin tjetër.
“Ok, I think Louise shall come and have a look”

“Hello darling. You’re awake. How nice is that?! I’m gonna take some blood sample from your lovely arms now. Is that ok with you?”
“Sure Luoise, why not? They’re full of glimmers anyway”
7 tubeta të vegjël me gjak.
Kështu vazhdoi çdo katër orë, pastaj çdo mëngjes, pastaj çdo herë që temperatura tregohej kapricoze.
Steph erdhi të më vizitojë që ditën e dytë pas përmendjes. U ndjeva më e pafuqishme se kurrë. Asnjëherë nuk më kishte parë ulur, jo më shtrirë, lidhur pas krevatit apo të qëndroja në një vend më shumë se një minutë.
“You shouldn’t come, Steph. You’re only supposed to see me lively and energetic“.
“Will you shut up for once?” – m’u “kërcënua” duke iu bërë vend luleve që solli në emër të kolegëve. Në katër vjet pune me të, nuk lindi nevoja të më tregonte dhëmbët e shefes; po as unë s’u binda kurrë lehtë si vartëse. Prandaj s’doja të më shihte të nënshtruar nën ca tuba e fije.
Një mëngjes, kraharori po gulçonte e frymëmarrja nuk ngrihej dot deri në kafaz. Pulsantit të kuq iu përgjigj akoma pa mbaruar shtypjen sister Jones. E doja shumë, sepse e linte time ‘më të më vizitonte edhe jashtë orarit strikt për familjarët.
“Gosh, you’re pale. What have you been doing with that baton?”
“Oh, is just giving me power sensation. I feel possessive quavering in the air. It’s Barbaras’ ”
Barbara ishte pacientja e dhomës ngjitur. Ishte bërë me kohë për të dalë nga spitali, por priste transferimin në një rezidencë publike, sepse sapo ishte ndarë nga i shoqi, e s’donte të kthehej në shtëpi me të. E hoqi aty unazën që mbante në gisht prej 60 vjetësh, thjesht sepse tashmë ulok, ai nuk kishte ardhur ta vizitonte në spital. Tek dhoma ime vinte me bastunin e saj. Atë mëngjes e mora ta shoh nga afër. Bota sikur u çlirua bashkë me mua kur fillova ta tund e rrotulloj në ajër atë shkop. M’u duk arritja më e madhe e gjithë asaj kohe. Më në fund, po bëja diçka lëmsh, edhe pse ishte thjesht një masë ajri që trazohej nga shkopi i Barbarës në dorën time.
Por me sa duket, akoma nuk isha gati të përballoja gjithë atë zell e fuqi të fituar nga një shkop.
“Will you ever take me seriously? You must rest. Do you know what “rest” means”? Rest!”
“Yes, YOU take a rest sister Jones…once you’ve given me that stupid injection you got in your hand.”
Duhet të ketë qenë dozë e fortë, sepse ende me shkopin e Barbarës në dorë, pashë përballë, në masën e ajrit që lëvizte, veten time, të gjatë, të hollë, me flokë të lidhur e me fustan blu mbrëmjeje. I was looking damn good!
Në CT scanin e dytë i humba ndjenjat sërish. Përtej dhomës së izolimit më dukej se shihja një dyzinë personazhesh me syze e me hije të rëndë, të përqendruar në pamjet që reflektonin venat e mia të ënjtura brenda sekondës.
Në dalje, një mjeke që nuk më kishte parë më parë, u ngarkua të më komunikonte diagnozën e re. Paketën e saj. Unë në barelën lëvizëse, ajo e ftohtë akull sipër kokës sime:
“I’m very sorry darling, but there is a clear evidence of a pulmonary embolus. We think you have a blood clot in your lungs, and it’s still there.
Plus, scan shows serology positive for coxiella burnetti, Q fever, complicated pneumonia effusion, left lower lobe pneumonia; now you have abnormal liver function due to sepsis, antibiotics and the Q fever, and we shall immediately stop giving you clindamycin, but we’re also running out of antibiotic alternatives, because you’re developing fast allergy to all of them…”
Hm…nice speech. Trompozë në mushkëri, virus me emër tërheqës, coxiella, që po ma bën kraharorin lëmsh, masë e komplikuar pneumonie, mëlçia po mërzitet nga bombardimi me ilaçe, edhe klindamicina po dorëzohet, njëlloj si Klaritomicina apo doksicilina ditët e shkuara. Hiç nuk i kam qejf këto. Po me frymë përse nuk po mbushem dot? Trompozë? Ah, po. Rachel pati trompozë një ditë para krishtlindjeve të kaluara. Kërkoi të ikte nga zyra në orën 14.00. Askush nga ne nuk ikën kurrë para orës 17.15. Po i dhembte pak kraharori. Nuk i festoi dot kurrë më krishtlindjet.
Coxiella? Hm, sado tunduese të jesh, duhet të dalësh nga trupi im. Ndenja pak si gjatë në këtë pavion. I got so much to do…besides…I really think I shall go back. Home. Kemi zgjedhje, miq, familje, punë, një jetë të tërë për të bërë”.
Kur Dr. Kielly me ekipin e tij erdhi të më vizitonte pas ndërhyrjes, kërkova të më vinin në një dhomë me Barbarën. Dhomë dyshe nuk kishte, kështu që përfunduam me Lillyn dhe Matilden. Porosita të gjithë setin e “Friends” dhe “Everybody loves Raymond”. Në radio Terry Wogan. Në dorë, shkopi i Barbarës. Goja mezi priste orën 11.00 p.m, kur drita fikej me sugjerim. Vetëm atëherë pushonin fjalët, e qeshura, këngët e imituara e gjallëria e dhomës. E qeshura shëtiste sa nga njëri shtrat në tjetrin, duke bërë kuriozë gjithë stafin e infermiereve që i kishim përbri.
Kurse sytë vazhdonin të shijonin edhe pas orës 11.00 “Strictly come dancing”. Duke parë, kërceja edhe vetë. Kërceja vërtet, sepse pas katër muajsh lidhjeje “për kokë” me spitalin, po i ktheja shpinën me këmbët e mia.
Dy muajt në vijim u shndërrova në outpatient shembullore. Coxiella po turfullonte nga inati, por për t’u izoluar u izolua. Mezi priste ditët me lagështirë.
Nuk e mendova se edhe në Tiranë do ta gjeja ushqyese lagështirën. Vizitën e parë që bëra në sanatorium u terrorizova nga dhoma e pashtruar e me llac ku më bënë grafinë. Edhe nga tre diagnoza të ndryshme që më dhanë tre mjekë. Edhe nga receta që u mbush pa më pyetur nëse ndonjë ilaç më bënte reaksion. Të gjithë ata që u shënuan në recetë, janë me vizë të kuqe në dosjen time mjekësore.
Kthimet në Londër zgjasin pak; aq sa Dr. Kiely apo ekipi i tij të masin ecurinë e të nënshkruajnë mjekimin. Zgjasin edhe sa të vizitoj sister Jonesin dhe infermieret e saj që s’u lodhën me zhurmën e “spring chicken”-it që iu mbiu në derë disa kohë më parë. (më quajtën kështu si pacienten më të re të pavionit).
Sot në mëngjes ra sërish shi në Tiranë. E ndjeva pa hapur dritaren, sepse kraharori filloi të gulçasë. Ok, s’kam kohë të merrem me coxiellën. Kohë fushate. Jemi edhe në Nato. Plus, kam shumë punë të marra përsipër. Prandaj, për t’i bërë qejfin coxiellës shkoj të bëj një grafi. “Kushton 10 mijë lekë. Pa faturë”.
Ok, po shkon edhe vonë për në punë. Jepi.
“Masa e pjesës së poshtme të së majtës është e paqartë”
“E di, s’është aty fare. Bymehja është trazuar?”
“Nuk arrij ta kuptoj dot. Nëse ke temperaturë,duhet të të mbjellim një kampion gjaku dhe një nga lëngu që shoh aty”.
“Hm, jo, s’ka gjë. Vetëm grafitë ju lutem. Me të tjerat merret Dr. Kiely”.
Nga ambientet gjithmonë në ndërtim të dispecerisë, postoj për të disatën herë grafitë. Doktori më përgjigjet shpejt. Këtë periudhë pak diklofenak e normalizon situatën. Për dreq, duhet të fle edhe disa ditë me shtatë jastëkë nën kokë. Ama në fund, gjithmonë coxiella zhduket me bisht në shalë, aty, tek cepi i poshtëm i mushkërisë së majtë, që e ka privatizuar qysh kur trompozës ia treguan vendin.
Sot më pihej edhe një gotë verë e bardhë. Do shkonte me shijen e Metronidazolit. Por e lashë plain, të papërzier fare, për një ditë tjetër.
Në ekran, kryeministri më tregon Shqipërinë që po ndryshon…kurse unë nuk di të heq dorë nga kjo dreq saktësie në dështimin për t’i parë gjërat me sytë e tij. Ose të të tjerëve.
Gabim që pranvera këtë vit po vjen gjithë përtesë. Shumë gabim.

Në emër të barazisë

2009-04-18T03:37:00.000-07:00

Fffshtaaaaap
- Ca ke, ca ke, pse më qëllon kështu? Ti e di që e jotja jam.
- Qepe, qepe të thashë se ta plasa kokën për muri, po ule zërin....
.....................
Cohem vrik. Përplasem tek dritarja, po perden mezi e hap. Ajo është me flokë të fryrë, onde të krehura keq, e vrazhdë në fytyrë, e rënë në trup, me sytë përdhe, tek të 35-at.
Ai barkderr, me vështrim të egër, me zë të ndyrë, me dorën në portofol, rreth 40. I zgjat një 10 mijë leksh.
“S’e dua. Nuk dua lekë. Nuk dua. Ti e di që unë s’ta kthej fjalën. Si do e bëja unë?”
“Na, edhe ule zërin të thashë se të ngordha...”
Por lekët i futi sërish në portofolin e tij...
Celulari im thoshte 06.40. Mëngjesi akoma i varur.
Policia 129...apo 128...mos është 127? Pse dreqin s’është 999?
Poshtë dritares faqja e saj skuq gjak. Barku i fryrë dhe fytyra e ngërdheshur kërcënonë shumë rëndomtë. Pastaj një shkelm: “Zhduku, të mos të t’i shoh më sytë”.
Gjithcka në dy-tre minuta.
........
Në mbrëmje, për më shumë se dy orë, televizionet kombëtare flisnin për barazinë gjinore, kuotat në parlament, gratë në vendimmarrje, NATO-n dhe BE-në.

Po vijnë ata, të rinjtë fringo

2009-03-18T03:12:00.000-07:00

Transkript i moderuar i një bisede super intelektuale, debati konstruktiv dhe shembullor të politikanëve të rinj në Shqipëri. Përfaqësohen me super dinjitet në emisionin Opinion nga: Ajola Xoxa, Juela Mecani, Gert Bogdani, Erisa Xhixho, Arbër G99 dhe një çupë nga Fatmir Mediu.

Titulli i poezisë: Bij idiotë të nënës, kë të qaj më parë.

Lexim të këndshëm

- Unë jam shumë e mirë, se gjyshja ime është nderi i kombit.
- Ti? Po ti moj Ajolë vure një shall të zi në 15 Mars e derdhe lot krokodili.
- Tamam, tamam, mirë e thua Juela, lotë krokodili. Se lot të vërtetë derdhëm vetëm ne, të rinjtë e LRI-së, që marrim shembull nga udhëheqësi unë shpirtëror, nga më i miri dhe më i ndershmi politikan sot në Shqipëri. Ja të ngrihem në këmbë ta dëgjoni të gjithë.
- Ulu moj ti, se s’më është ngritur asnjë njeri në këmbë në Opinion në 12 vite emision mua.
- S’dua të ulem Blendi. Se Ilir Meta është politikani më i mirë i këtij vendi. Dhe ne të rinjve duhet të na hapni dritën jeshile. Se këtu, e vetmja që po flet me mend në kokë e që po jep alternative zgjidhje jam UNE. Nuk e shikon?
- Avash moj Erisa, avash, se boll të dëgjuam. Po juve t’ju vijë turp që bëni protesta paralele, se ju kanë shteruar idetë.
- Mbylle moj gojën ti, që ke ardhur këtu për dashuriçka.
- Ju s’i keni sytë në ballë të shikoni arritjet e padiskutueshme të kësaj qeverie. Se presidentin cek e tha me gojën plot që Shqipëria meriton të aplikojë. Dhe zoti Sali Berisha është njeriu që mundësoi rritjen e mirëqenies për të gjithë shqiptarët.
- Cilët shqiptarë moj vajzë? Me kë flet ti moj zëdhënëse?
- Po ti kush je, përfaqësues i G69-ës a 99-ës si ia keni vënë emrin vetes?
- Arbër, Arbër lere. Të lutem. Po të lutem të thashë, lere se merrem unë me të. Unë si Ajolë, që kam punuar dy vjet në OKB, katër në KBO e gjashtë në OBKCSRP, që e kam gjyshen nderin e kombit, më vjen turp që të dëgjoj për nënën, djalin, motrën dhe gjyshen e të tjerëve. Po gjyshja ime ka qenë nderi i kombit. Me Gertin kemi qenë miq. Bashkë kemi qenë kur i ke thënë Ramës “ti je e ardhmja e këtij kombi”. Sot je deformuar. Kurse unë jam shumë e zgjuar. Hë, hë, hë, ca do më thuash?
- Po unë jam votuar e më kanë zgjedhur, ty s’të ka zgjedhur akoma njeri.
- Po unë jam shumë e zgjuar.
- Në fakt këtu më e zgjuara jam unë. Se LRI është forcë e madhe. Se ne meritojmë të marrim pushtetin.
- Me thënë të drejtën, Partia Republikane është më e mira. E treta në radhë që në krijimet e veta. Por shembulli i politikanit të vërtetë e të suksesshëm vjen vetëm nga udhëheqësi ynë. Shoku Fatmir Mediu ka tiparet e një politikani modern...
- Rri moj aty ti me gjithë Mediun e Gërdecit.
- Ministër i dështuar, e ashtu i ka zgjedhur edhe pasaradhësit. Ja, ne, pasardhësit e LSI-së jemi dinamikë, plot energji, dinamizëm e gjithë inteligjencë. Shikoni sa bukur po flas unë.
- Po boll fole moj Erisë, boll me gjithë LRI-në tënde. Tani, qeveria e zotit Berisha mbështet të gjithë të rinjtë, por ne jemi qeveria e ndryshimeve, qeveria e sukseseve, qeveria e NATOS, e BE-së.
- O znj. Mecani. Shkoni tregojuani fëmijëve këto përralla, se këtu nuk të beson kush.
- Arbri, Arbri, o Arbri, po lere, dëgjon tani. Sa interesant paske qenë. Lere se merrem unë më Juelën, të lutem. Se unë kam mbaruar jashtë. Dhe gjyshja ime është nderi i kombit. Dhe kryetari im është vizionar që shyqyr që e kemi. Por unë jam e edukuar jashtë. Dhe jam shumë e aftë profesionalisht. Unë jam juriste. Dhe jam shumë e aftë...dhe me Gertin kemi qenë miq.
- Po boll me këto miqësira se e morëm vesh. Ndonjë gjë tjetër të ka porositur kryetari të thuash?
- Unë jam shumë e zgjuar....
- Këtu më e zgjuar jam unë, se LRI është forcë e madhe....
- Avash moj avash, se e pamë LRI-në tënde dhe shallin e zi të Ajolës me lotë krokodili, që s’iu vjen turp që shfrytëzoni politikisht fatkeqësinë e tjetrit...
- Turp t’ju vijë juve, Juela, që manipuloni një komb
- Turpin mbaje për vete ti G69-sh...
- S’të foli njeri ty Gerti
- Dëgjomëni pak ore, se ne jemi e ardhmja e politikës dhe e këtij kombi
- Po pse të flasë vetëm Ajola? Unë flas më mirë!
- Pushoooni, se do mbyll emisionin.
- Unë dua të flas o Blendi, po ku të lë Arbri me Ajolën?
- Aman edhe ti Erisë se na kënaqe me këtë dinamizmin e LRI-së
- Ulu moj të thashë
- Nuk ulem dot, se ajo po flet kot më kot
- Qepe moj ti
- Po ku dini ju t’i shihni gjërat
- Ju keni zgjedhur politikën e mashtrimit, kurse ne atë të idealizmit
- Kush flet për idealizëm?
- Ti?
- Unë?
- Unë, unë, vetëm unë, unë, unë...edhe shefi im. Unë....
- oooooooooooooooooOOOOOOOOOOOO natën e mirë. Opinion kthehet nesër . Me të vjetrit!!!!!!

Një vonesë e vogël

2009-03-16T07:53:00.000-07:00

E ka marrë shumë ngadalë ardhjen sivjet pranvera. Po me gjithë një prerje të hollë sot, e pakta erë që frynte në Dajt i ngjante më tepër flladit të vonuar e të penduar. Por edhe gjithë hezitim.

Rrezet vinin sot më të ngrohta sesa kalorioferi që ka orë të tëra që rri ndezur. Kafja shijoi më gjatë. Qetësia më thellë. Shpresën ta vret pak qartësia e saj, teksa ulur mbi ballkonet e shumta prej betoni që i kanë ndërtuar sipër, Tirana duket e zhytyr si përherë në tym.

Re pluhuri mistike. Po ajo të paktën duket, kurse thithësit e saj jo.

Tirana m’u duk e bukur nga larg. Por corba që vlon brenda saj ndjehej edhe pa u parë.

E ngadaltë edhe pranvera. Po mirë që u duk të paktën, me gjithë vonesën e saj të vogël.

Telebashkia, Mr. Kriza, GShkoza, Bogdani dhe të tjerë

2009-03-14T11:06:00.000-07:00

Kamerat udhëtojnë kudo ku shkon Edi Rama. Lajmet janë himn i punës së tij të lavdërueshme ( të asaj të tanishmes, se me të shkuarën po merren Gerti Bogdani e Gazeta Shqiptare). Emisionet janë të ngarkuara me elozhe për “kreun e socialistëve” (togfjalësh i ardhur në majë të hundës); e dirigjimet e të gjitha gjërave të transmetueshme e të pa-transmetueshme, lindin vetëm nga ai, kryebashkiaku, pronari i Telebashkisë, i njohur ndryshe si “Top Channel”.

S’janë akuzat e mia, jo. Kryeministri m’i tha këto xhevahire tek kuvendonte tek televizioni kombëtar e shumë i pavarur Klan të enjten që sapo kaloi. Atje edhe më ndriçoi kur më tha se televizionin që s’merret me njerëzit e vdekur, (se s’ka lezet), e quajnë “telebashki”. Kurse pronarin e saj Mr. Kriza.

Mua m’u dukën shumë interesante të dyja.

Ka kohë që më bezdis Mr. Kriza në fakt. Është shtuar alergjia ndaj tij kur Bogdani nga PD-ja e GSH-ja nga Shkoza filluan të gërvishtin plagën e një njeriu që Mr. Kriza e la në krizë fatkeqe, ish bashkëshorten e tij, Matilda Makoci. Ajo për mua ka qenë një ndër aktoret më të dashura. Dhe gjithmonë më del parasysh me fytyrën e trembur e sytë e hapur nga frika teksa hedh rrobat në lavatriçe tek filmi “Hije që mbeten pas”. Mbase nuk po aktronte. Shumë i thellë ai tmerr në sytë e saj për të qenë thjesht aktrim.

Por, Mr. Kriza e shkatërroi atë grua, më thotë Gert Bogdani. Sot ajo jeton keq, më thonë ata nga GShkoza. Kurse Telebashkia s’më thotë asgjë. Jo se kam kuriozitet të tepruar, por, më ka pëlqyer shumë ajo aktore...dhe atëherë nuk e njihja Mr. Krizën. E kur ai arriti të shuajë dritën në sytë e saj, ç’mund të më bindë mua se nuk do i vërë kryq dhe të ardhmes sime? Lajmet e porositura të Telebashkisë do më bindin? Po kur ky njeri është treguar i rrezikshëm me familjen e tij, ç’do ta pengojë atë të jetë i tillë me mua si qytetare, kur vetë të bëhet kryekrizë? Një njeri që nuk ruan dot familjen e tij, si mund të kryeqeverisë një popull të tërë?

Telebashkia hesht për këtë pikë. Ashtu si heshti për ish armikun e Mr. Krizës, Z.Fatos Padrino Nanon, që Telebashkia nuk ia nxorri fytyrën në ekran sa ishte akoma pronari zgjuar. Në lajmet e pasmesnatës po, por në kryesoret ëhë, s’ka numra.

Dhe sot, më 14 Mars, Telebashkia e mbushi me vepra të tij edhe ditën e verës. “Rock the block”, “Viva Ciljeta me idiotësitë e veta”, “Ekspozitë nudo në Iliria” e “Lum ne c’na jep telebashkia” ishin lajmet kryesore në televizionin më të shikuar në vend.

Bashkia kishte organizuar një lumë me aktivitete piktoro-fshataro-zgjedhoro-lekiste sot. Shoku kryeministër me shokun kandidat për bashkë-qeverisës kishin shkuan në Elbasan, kështu që Telebashkia e kishte tërë Tiranën për vete sot.
Edhe shyqyr, se do kishim ngelur pa informuar për gjithë ato aktivitete të rëndësishme që burojnë nga mendja e kryetarit.

E tek shoh Telebashkinë dirigjuar nga Mr. Kriza (gjithmonë sipas kryeministrit, tek i cili nuk ka krizë të ma tundë besimin), më vjen keq për manipulimin që votë-dhënësit panë edhe me sy bulevardit. A akoma më keq, që rrugës për në shtëpi nuk shohin atë ndryshimin që shohin prej Klanit.

Po mbi të gjitha më shqetëson e kaluara e Mr. Krizës që lajloset nga Telebashkia. Aty, veç aty rrinë shqetësimet e mia.

Tani, rrinë pak edhe tek televizioni kombëtar e i pavarur Klan, që nuk ka të ngopur me shifrat e investimeve në Shqipërinë që ndryshon; edhe tek yjet e rëna të qeverisë e të pushtetit; edhe tek inteligjentët e politikës, tek pretenduesit për deputetë; tek të gjithë filozofët shqiptarë të shekullit XX e XXI, tek shkalla e laaaaaartë shumë e moralitetit të kryeministrit tim... Por jo, asgjë nuk më duket aq interesante sa Telebashkia dhe Mr. Kriza.

Interesante, si hije që mbeten pas!

Femërzimi i 8 Marsit

2009-03-08T11:03:00.000-07:00

Ministri i kulturës na c’kulturoi një femër edhe u nxeha shumë këtë javë. Jo thjesht me Pangon, po edhe me ata që hiqen si të ndershëm duke i treguar gishtin vetëm atij, e në fakt janë po aq, në mos më të ndyrë se ai.

Po u nxeha vërtet me hipokrizinë e ngjarjes dhe keqpërdorimin e saj. Aq shumë madje, sa harrova fare se në fakt, unë jam një anti-feministe që duhet të bëj autokritikë. Po që nga e enjtja e deri sot, i dhashë katër ditë pushim kritikës e autokritës ndaj zëtit që më ngjallin ca gjallesa që gjinisht, janë femra.

Isha më mirë kur sektorin e nervave e të kritikës ma kishte zënë Pango e langojt që gjoja e kryqëzuan atë. Isha mirë…por m’u desh të lëviz sot.

Doja të harroja që ishte 8 Mars, por u kujtova dje për të, e rreshtova ca kërkesa që një grua duhet t’i mbante parasysh sot, para se të dilte për të ngrënë drekë me zyrën, apo para se të blinte lule, corape, sapun, krem të shtrenjtë, manikyr, këpucë, kostum apo djallin vetë.

Edhe sikur të doja të harroja, nuk më dhanë asnjë shans. Grumbull grash gjithandej. Me kostume lajle-lule, me këpucë e me cizme, me minifunde e me canta leopardi, me lule e me buzë flakë të kuqe, me dekolte e pa dekolte hic. Turma me qeshje fallco që s’dinin të pushonin një sekondë.

Flokët ngjyra-ngjyra e forma-forma; serioziteti per festimin e tetë Marsit në maksimum. Lokalet të gjitha plote me gra. Disa syresh me muzikë në kupë të qiellit, e gratë që kërcenin me buzët vesh më vesh: “Koka në Stambollë more, e trupi në Janinë, të shtrinë Ali Pasha more, e o Pasha të shtrinë….”!!!!

…………….

Ja gëzuar të gjithave. Gëzuar festën. Gëzuar tetë Marsin…!

U gëzofsha mendtë të gjithave. Doni edhe 30% në parlament pale. Me 8 marsesha si puna juaj, e Jozefines, e Mesiles apo e Guxhollit, do gëzoni se s’bën, e do na zbardhni faqen.

Mbi c’farë principesh jetojnë këta njerëz? Do jem njeriu më i lumtur kur ta marr vesh!

Nga pak Pango gjithandej

2009-03-07T07:59:00.001-08:00

Fiks fare i punoi një rreng Ylli Pangos, e pas saj, Fiksi na doli hero e Pango viktimë.

Në video, zoti Ministër, (që edhe statujë të jenë femrat, nuk i rezistoka dot tundimit), përzien pozicionin e tij publik me një institucion privat që e drejton po ai vetë, ku bëjnë punë të dyfishtë (apo edhe më shumë) njerëz që punojnë edhe në Ministri.

Me ca fondesh mbahet ky institucion privat? Sa është abuzuar me Ministrinë për financimin e tij?!!! Do i mësojmë ndonjë ditë tjetër. Për momentin jemi të zënë më “turpin”.

Realisht, pas ndjekjes për herë të tretë apo të katërt të videos, thirrja e parë që më doli ishte “maskara”, pastaj idiot, i ndyrë, i pafytyrë, derr, e të tjera reagime momenti me radhë.
Pastaj m’i zunë sytë surratet e shqetësuara të meshkujve elitarë shqiptarë, që shqyenin gojën nga habia. E zbrazën të gjithë arsenalin më egër se unë në momentin e parë....Pastaj....filluan të bëjnë moralistin.

Të gjithë, pa asnjë përjashtim të vetëm, meshkujt e pangopur e plot instinkte shtazarake e vetë-ngopje, dënonin Pangon, mbronin viktimën Pango, qortonin yllin që u shua nga pakujdesia...e na jepnin mësime morali.

Dhe imoraliteti më i madh qëndronte në sytë e këtyre njerëzve që sqarojnë opinionin publik, por që vetë janë shokët e idealit dhe veprimit si ai që gjykonin.Të gjithë shtazarakë në sjellje, në fjalor, në moral; që nga emisioni i shpifur me adoleshente që kërcejnë lakuriq e që kalojnë kritere më të forta se ato të Pangos, e deri tek drejtuesit e pangopur me gjoba, para, tangërllëk e vetë-vlerësim të shpifur, e deri tek drejtuesit e emisioneve të moralit pa pikë morali.

Pse s’vë fiksi një kamera të fshehtë në ambientet e veta, e të na japë shembullin e moralit? Ky emision dhe ky televizion që një femre i mohuan edhe vdekjen, jo më dinjitetin!

Hipokritë deri në palcë. Hipokritë e bastardë të hipokrizisë.

Mjaft bëtë si të zgjuar maskilisht. Në shumicën e meshkujve shqiptarë, me apo pa pozitë, jeton një Pango. Madje edhe brenda atij që e shkarkoi se i prishi moralin! Në mos moralisht, Pangot brenda meshkujve jane pa fytyrë, manipulues, abuzues, të pamoralshëm, te pavlerë, të ulët, arrogante, narcizë, mbizoterues, dhunues, ose një perzierje e te gjitha tiparave bashkë. Masa ndryshon, por ngelet e pranishme.

Na mbytët me këto instinkte bazë...dhe e bëtë femrën shqiptare të përdalën e hipokrizisë.

Tek shprehem jo vetem virtualisht

2009-02-17T07:16:00.000-08:00

Dola më herët nga shtëpia sot. Nuk e nisa sms-në time të zakonshme. As për gjëegjëzat radiofonike, as për të thënë se jam vonë, as për të pyetur ku po pihet kafja.

U ula gjithë zell në kompjuter. E shijova në çdo shtypje tastiere tekstin e dokumentarit që kam në dorë. Flet për vendin që e dua dhe pak e njoh, me ca thesare natyrore e historike që m’i paska mbajtur fshehur për shumë vjet.

Pas dy orësh e gjysmë përqendrim, vjen pushimi i parë. Kafen e pi në zyrë. Është e shkurtër dreqi. Edhe një kapucino të gatshme pas saj. Ndërkohë klikoj mbi shenjën “e“ dhe futem në botën virtuale.

Në facebook një njeri i mirë ka shkruar në statusin e tij se do ta fshijë faqen nga faqja e dheut, si i ka ardhur ne majë të hundës. Mbi 400 njerëz, mes tyre dhe unë, lexojnë se uria virtuale qenka velur në atë cep.

Në statuset e fundit dikush sapo falënderon të gjithë për urimet e ditëlindjes. Seç më shtrembërohet një muskul, po shyqyr, ditëlindja qenka sot. Që nga Tirana nis ca fjalë gjithë sheqer për në Odesa, e ja u bë. Postimi i parë që prej një jave.

Klikoj mbi peshk. Ca zihen, ca qeshin, ca kërkojnë të falur, ca kërkojnë që të kërkohet falje... Zanfina vë vulat e saj fotografike.

U bënë ca ditë pa e ditur pse zihen....E mbyll edhe peshkun.

Koha për përqendrimin numër dy. Lista e kandidatëve për zgjedhjet. Pse këta? Pse jo ca të tjerë? Pse jo gjithmonë të njëjtët? C’dreqin duan të rinjtë? Një orë kohë për të sistemuar rrëmujën e parakohshme, intensive dhe të stërgjatë të fushatës boshe.

Pushimi i dytë nuk ka kafe. Vetëm një klikim të dytë mbi peshk. Akoma po zihen…dhe janë të mërzitur pse zihen.

Bie telefoni. Qenkam vonë për të kthyer një përgjigje me e-mail. E-mailin akoma nuk e paskam hapur për sot. Ora 12.30. Ok. Njëra pas tjetrës hap 7 adresat e mia dhe përgjigjem nga një herë në të shtata. Shkurt, duke vazhduar të premtoj se do kthehem sërish më vonë.

I kthehem sistemimit të mendimeve që lashë tek zgjedhjet, duke parë edhe renditjen që do t’i bëj në publikimin e ardhshëm.

Një kafe ma kërkojnë tek rruga e Kavajës; tjetrën tek rruga „Sami Frashëri“, tjetrën këmbëngul që të vijnë tek fakulteti i shkencave, sepse më duken shumë gjëra të shpenzuara njëherësh nëse lëviz prej aty. Në kafe flasim për takimet e së enjtes në sallën e konferencave, të të premtes paradite në Bashki, të së premtes pasdite në redaksi dhe të së shtunës paradite jashtë orarit në katin e dytë të kafenesë së re me shumë hapësira pranë zyrës që kërkon rifreskimin e mënyrës së botimit për publikimet e saj.

Ok, të paktën me kafen shkoj mirë.

Në zyrë më presin jo fort mire të grupuara arsyet pro dhe kundër traktatit të Lisbonës. I kam vendosur shuk në mes të librit që kam gënjyer veten se do të lexoj sot në kohën e drekës. Nuk e hap fare. Është më mirë për kureshtjen që ndjell. Por „Jo“në e deritanishme ndaj Lisbonës e skanoj edhe një herë me sy.

Për të ndihmuar sfondin e heshtur, shtyp për të disatën herë në You Tube Sam Sparron. Ndërkaq, sigurohem edhe një herë se bllokimi mbretëron pa shqetësime në portat virtuale ku për dreq, lashë pak ujë te rrjedhë, edhe pse me vetëdije. Kontaktet janë të gjithë faqekuq. Unë gjithashtu.

Bie sërish telefoni. Më kërkojnë passwordin e kompjuterit tim të mëparshëm. Nuk e mbaj mend. U bënë tre muaj që nuk e përdor. Dhe „user account“-in e kam ndryshuar disa herë. Passwordin e administratorit gjithashtu....Nuk jam unë administratorja!
Premtoj te shkoj nesër që në mëngjes të shtyp gjithë passwordet që mbaj mend të kem përdorur që prej pas-ekranizimit të parë.

Në peshk akoma bëjnë sikur zihen.

Kosova u bë një vit e pavarur. Shqipëria u afrua edhe një ditë drejt zgjedhjeve.
Sot më kanë kërkuar edhe këshilla miqësore. Dhashë përfundime personale në shkëmbim. Por i pata të thjeshta. Kapërdiheshin me një gotë ujë. I ftohtë do ishte më i mirë.

Ndjej dëshirë ta gjuaj drejt më shumë sesa fort topin e bowling sonte. Dhe të qesh me gjithë shpirt tek bëj strike me 9 pila të rrëzuar. Të qesh po aq fort sa fundjavën e kaluar në Ulqin; atë të mëparshmen në Ohër; tjetrën në Firence, në Milano, në Tiranë, në Vlorë, apo kudo-qoftë. Të buzëqesh, të përqafoj, të përplas duart, të mos pushoj së foluri, të shoh e të ndjej rrokullisjen e topit që prek destinacionin që i jap.

Vendosim të luajmë tek pista numër 10.

Mbi kompjuter zverdhin si zakonisht shënimet për urgjencat e nesërme. Para se të iki, kontrolloj për forcë zakoni....Peshqit akoma po zihen.

Bowling fillon në orën 21.00....!

Dhunimi psikologjik i Ismet Drishtit

2009-02-09T01:01:00.000-08:00

Shumë herë ndërroja kanalin, ulja zërin e televizorit, i bija telefonit pa përgjigje të Vizion +, e prapë në ekran më dilnin sekuencat më të dhunshme ndaj njerëzve publikë, që një farë Ismet Drishti guxon t’i quajë “kamera të fshehta”.

Pjesë e një emisioni të dështuar si vetë ndjenja e humorit që kujton se ka ideuesi i tij, Game Over që transmetohet çdo të diel në Vizion Plus, më gërric e më nxit më shumë se vetë Berisha apo Nano që të rrëmbej telefonin e të kërkoj të bëj diçka nëpërmjet tij. Si shikuese, dua të ankohem me zë të lartë. Dhe nuk jam e vetmja.

Dhuna psikologjike dhe humori skandaloz që thur Ismet Drishti, është në vetvete dhunimi më i madh që më bëhet mua këndej ekranit. Mund të ndërroj kanalin. Patjetër. Dhe e bëj. Por sërish nëpër kontroll në mes reklamash në kanale të tjerë, rastis sërish të shoh Zhani Cikon, Kledi Kadiun, apo së fundmi edhe Anjeza Shahinin, që kanë rënë pre e të ashtuquajturit “humor” që gënjen mendja se po shpik Ismeti.

Anjeza Shahini po ngiste makinën e saj dhe dikush i afrohet në të e bën sikur rrëzohet, gjoja sikur e shtyp këngëtarja. E bindur se as e ka prekur fare zotërinë (makina ishte me 10 km në orë), Anjeza largohet, për t’u rikthyer në ngjarje nga ca njerëz të papërgjegjshëm që pretendonin se ishin policë. E nxjerrin këngëtaren nga makina, i çojnë duart pas, i hedhin prangat dhe i tregojnë një njeri të shtrirë, të mbuluar me çarçaf. E akuzojnë se ajo e ka shtypur këtë njeri, që pastaj na paskësh vdekur.

Reagimi i Anjezës ishte drithërues. Ajo kërkon sqarime, vë duart në kokë, qan me zë të lartë, kërkon të marrë të atin në telefon dhe gjithë kohën kërkon të shohë personin poshtë çarçafit. “Policët” bërtasin me sa kanë në kokë dhe e shajnë Anjezën si t’iu vijë për mbarë. Ndërkohë, në këtë “skenë të fshehtë humori”, është mbledhur gjithë lagjja, që sheh e habitur ndodhinë e çuditshme.

Anjeza e përjetoi jashtëzakonisht keq gjithë situatën. Dhe kishte rënë tre herë në tokë nga goditja psikologjike e skenës që po i shitej, deri sa Ismet Drishtit iu mbush koka t’i thoshte se kjo na qenkej një lojë.

Po ishte vonë. Anjeza s’po e mblidhte dot veten, e siç tha edhe vetë me vone, për ditë të tëra më pas nuk ishte në gjendje as ta ngiste makinën nga shikimi. Dhunimi psikologjik që iu bë asaj femre ishte aq i madh, sa ajo mendoi të denonconte humorziun Drishti në polici, e të ndalonte në mënyrë kategorike transmetimin e paçavures që ai e quan “kamera të fshehtë”.

Por, fatkeqësisht, pasi kaluan muaj e situata u ftoh, Anjezës disi ia mbushën mendjen dhe “loja” që i bënë u transmetua mbrëmë në Vizion Plus.

Unë do të kisha dashur me gjithë zemër që ajo vajzë të kishte thënë me këmbëngulje “JO” për transmetimin, dhe të kishte shkuar pas hezituar asnjë sekondë të vetme në polici.(megjithw dyshimet pwr funksionimin e vwrtetw tw policisw)

Nëse nuk e bën Anjeza, po e bëj vetë si shikuese. Vërtet nuk jemi në perëndim, ku një numër i caktuar ankesash nga dëgjuesit në një media fluturojnë nga puna emisionin dhe përgjegjësit e tij, ama edhe të rri e të shoh dhunën psikologjike të Ismet Drishtit, nuk mund ta pranoj me lehtësi.

Vetëm personat me çrregullime të theksuara mendore ushtrojnë dhunë publike; ata që kujtojnë se dhuna është humor, mund ta kenë ca më të lartë shkallën e mangësive. E ata që lejojnë që një televizion me shtrirje pa leje në të gjithë territorin, të transmetojë çmendurira e papërgjegjshmëri të tilla, duhet të kenë akoma më shumë probleme me sistemin nervor.

Në milionat e sekuencave me kamera të fshehta nëpër botë, nuk më ka zënë syri ushtrim të atillë dhune për një kohë aq të gjatë gjoja loje ndaj një personi publik.

KKRTSH po fle gjumë e mbase nuk e ka hiç haberin se c’bëhet ekraneve që ajo është ligjërisht e detyruar të monitorojë e të ndëshkojë.

Në këtë rast ndëshkimi do të ishte patjetër për Vizion+, por veprimi më i parë dhe më i sigurt duhet të ishte ndaj një tipi të quajtur Ismet Drishti, që po sakaton mendjet e njerëzve publikë me humorin e tij idiot, të dhunshëm, agresiv, të dënueshëm dhe të ndaluar. Ky person duhet denoncuar dhe idetë e tij duhen zhdukur nga çdo ekran televiziv.

Ku e merr lejen ky njeri të bllokojë trafikun, të dublojë figurat e policisë, të përdorë armë në të gjitha ato pseudo-kamerat e tij të fshehta? Ku e gjen guximin ky njeri të pretendojë se mund të qeshë me dhunimin psikologjik të tjetrit? E aq më tepër, me sa mend pretendon se do bëjë të qeshin edhe shikuesit me prirjet e tij brutale ndaj dhunës?

Më vjen ndër mend edhe kamera e tij e fshehtë me një tjetër personash publik, të cilit i vunë kokën mbi një copë dru pas një fugoni, edhe me një sopat sipër saj i kërkonin gjoja lekët.

Ismet Drishti është dhuna që shëtit pa asnjë teklif nëpër ekrane, duke imponuar një sjellje që është e denjë për masa ndëshkimore ligjore.

Jo vetëm “Stop dhunës”, po stop Vizionit, Idrizit e kujtdo që luan me lëkundjet nervore të njerëzve të drejtë. Ka vërtet njerëz me dërrasa mangët në këtë dynja, po nuk kemi pse t’i shohim ne c’ekuilibret e tyre mendore, të sjella gjoja si “humor”.

Humori më i madh do ishte ta shihja pas hekurave të vërtetë këdo që dhunon hapur dhe publikisht qoftë protagonistët, qoftë publikun e sulmuar nga të tilla paçavure mbushur plot me c’ekuilibra etikë e njerëzorë.

Na mbyti dhuna!

Një buzëqeshje

2009-02-04T02:18:00.000-08:00

Një buzëqeshje

Autor anonim

Një buzëqeshje ‘s’kushton asgjë, por dhuron shumëçka.

Buzëqeshja është vetëm një moment,

moment që zgjat përgjithmonë

Nuk ka të pasur që të mos ketë nevojë për një buzëqeshje

Nuk ka asnjë të varfër që do të pasurohej me një të tillë.

Buzëqeshja shton pasurinë e atyre që e marrin.

Pa varfëruar pasurinë e atyre që e japin.

Buzëqeshja rrezaton një shtëpi

sjell mbarësi në punë dhe është eliminuesja më efikase e telasheve.

E nuk mund të lypet, merret me qera apo të vidhet;
sepse nuk ka asnjë vlerë
nëse nuk jepet me gjithë shpirt.

Shpesh miqtë nuk kanë kohë as për një buzëqeshje
Prandaj jepni tuajën edhe për ta dhe do të jetë e thjeshtë fare të kuptoni
se askush nuk ka nevojë më shumë për një buzëqeshje,
sesa ai që nuk mundet dot një buzëqeshje të japë.

A Smile

Author Unknown

A smile costs nothing, but gives much

-It takes but a moment, but the memory of it usually lasts forever.

None are so rich that can get along without it

-And none are so poor but that can be made rich by it.

It enriches those who receive, without making poor those who give

-It creates sunshine in the home,

Fosters good will in business,

And is the best antidote for trouble-

And yet it cannot be begged, borrowed, or stolen, for it is of no value

Unless it is given away.

Some people are too busy to give you a smile

-Give them one of yours

-For the good Lord knows that no one needs a smile so badly

As he or she who has no more smiles left to give.

Dite e ujtë

2009-01-27T00:52:00.000-08:00

Bie shi pa ndërprerë sot në Tiranë. Mëngjes i lagësht, i ujtë, rrethues. Mëngjes që i lodhi xhama-fshirëset e makinës. Edhe kthjellon pa pushim pluhurin e fshehur që kishte zënë tejdukshmëritë.

Bie shi me vrull, por me radhë sot në Tiranë.

Në rrugë nuk ka kalimtarë. Vetëm makina që nuk nxitojnë kuturu. C’shi i vendosur. Pikëmadh, i dendur, i pastër, i kombinuar.

Pak metra më tutje shndërrohet në të shpeshtë, të pandërprerë, zotërues....dhe i ëmbël ky shi.

U bëra ujë sot. Shi i bukur!

Enumeracion :P

2009-01-24T10:21:00.000-08:00

Sa per te kaluar kohen dhe per t'i bere count down enumeracionit te feminitetit qe na erdhi ne peshk, bera nje album "to be shared with everybody" :P (prape)

Kjo eshte Larisa Miculet, ka ndare te njejtin pozicion me kryeprokuroren tone, znj. I. Rama

Ketu shihni ne nje dite normale pune nje prokurore australiane. E solla sepse doja t'i vija perkrah ate foton e lezetshme te Ines me telefon tek veshi, por s'ka dale akoma ne net.

Kjo tjetra eshte Anabel Jennings, prokurore e sapoemeruar ne USA.

Mendoni se kjo eshte ne Shqiperi? Jo, jo. Eshte Ally McBeal, personazhi kryesor ne komedine me te njejtin titull qe jep Fox network. Ne qender te saj nje avokate qe e sheh me koncepte moderne punen e saj.

Kjo po, eshte "caledonian general prosecutor". Njeshi ne mbreterine e saj.

Dhe ne fund kemi Ina Ramen.

P.s. Top Channel ngelet kanali me i ndotur ne cdo kuptim!

Trafik i dendur psikologjik

2009-01-21T00:57:00.000-08:00

Fundjava pati kaluar ashtu, ngarkuar me idenë që më duhej të lexoja kaq shumë për instumentalizmin, saqë kur të martën më pyetën për të, harrova edhe tezë e kujt ishte.

Zhgënjyer nga rezultati përtac i së dielës ( me gjithë shndërrimin shpirtëror e bisedën e një-anshme në kishë), e filloj të hënën akoma më e mbushur me maraz mos-plotësimesh. Në shumicën e rasteve kishin të bënin me pritshmëritë. Edhe unë vetë kam filluar të pres shumë nga ajo që presin të tjerët prej meje!

Të martën në mëngjes, rroftë pavarësia, individualizmi, pseudonimizmi, viti elektoral, promocional dhe lufta t_red – pronare e saj, përfundova në unazë nja 10 minuta para orës së zakonshme. Asnjë nxitim, vetëm ca ide mbi qënien time të paqenë, të mbi-qenë, të drejt-qenë ose të pse-qenë…

U hap semafori. Kam dy makina para meje. Shkëputem fare lehtë. Akoma s’jam në marsh të dytë. Një motor vjen nga korsia në të majtë. Para meje një urë. Ai sheh semaforin jeshil dhe urën, por jo makinën time.

Kërkon të shkojë tek ura. Më kalon aq afër sa më mori me vete pjesën mbështjellëse të pasqyrës dhe e mbështeti më forcë timonin mbi pjesën e fundit të makinës.
Trafiku nuk ndërpritet. Polici ishte para nesh.

Mos u shqetësoni. Asgjë nuk ka ndodhur. Si e keni emrin?
…t_red?!
-Si the?
- Jo, po shihja zotërinë…

Dukej mbi të 60-at. Veshur keq dhe me fytyrë të vuajtur.

- Ku po shkoje mor zotëri?
- Po ja, isha pak me nxitim. S’pata kohë ta ndryshoja më parë korsinë. Pastaj m’u duk më shkurt po t’i bija nga ura.

Unë largohem. Ai po ashtu. Shkëmbejmë numrat. “Më merr ti, se e paske numrin mire”.

Po. Do të marr unë. Edhe pse ma prishe mëngjesin bashkë me një sërë idesh të tjera që po vërdalliseshin rreth qënies sime. Ujë iu hodhe, por do rriten mirë.

Pasdite, një passat i bardhë dhe një audi jeshil po bënin roje nderi përpara ushtarit të panjohur. Shoferi i passatit i bëri flokët cope duke iu shkuar duart aq shpesh mbi to, kur ai ai i audit shfajësohej me duar e me këmbë. “S’të pashë o vëlla, jam duke nxituar për diku”...

Në mbrëmje, në rrugën e kthimit, autobuzi para meje hyn në kryqëzim në të njëjtën kohë që një kamion kërkon të kthehet në vend duke ardhur nga korsia përballë. Thirrjet e njerëzve kalojnë mbi makinën time e ndalen nuk e di se ku.

Kur gjithçka pritet për një fije peri në atë skenë, jam e pafuqishme të futem në kryqëzim.
Mezi pres të parkoj në shtëpi, e të mos dal më me makinë.

Ashtu vendos.

Por sot në mëngjes bie shi. Ditë e zymtë, e keqe dhe mbushur me dilema të tjera, dhuratë e vitit zgjedhor. Puna është larg për me këmbë. Është gjynah të hipi në autobuzët e mëngjesit. Taksitë kanë vënë atë taximetër që ta rjep kuletën me shpejt se në Londër.

Dhe hipi sërish në makinë... Rrugës të gjithë motorrët më duket se bëjnë garë zig-zagesh. Makinat e tjera po ashtu. Këmbësorët kalojnë nga njëri kah i rrugës në tjetrin në çdo segment të saj (vetëm aty ku ka vija të bardha jo, se janë larg pikë-kalimit të tyre. 10 metra mbase?). Biçikletat ecin në kah të kundërt. Disa janë ngjitur edhe në trotuar. Në korsinë time të brendshme ka makina të parkuara “për urgjencë” me katër drita ndezur në çdo pëllëmbë. Kështu detyrohem të ndjek zig-zagun e motorrëve dhe makinave të tjera.

Semafori punon, është jeshil, por në kryqëzim ka edhe një polic qarkullimi që jep direktiva të kundërta me ngjyrat e semaforit.

Po e pi ndryshe kafen e mëngjesit sot. Dua të vëzhgoj.
Kafja u ftoh. Porosita një tjetër. Edhe ajo u ftoh...teksa nuk e shqisja dot vështrimin nga dritarja e katit të 10-të të barit, duke parë e cakërdisur trafikun e mëngjesit në këtë ditë shiu në Tiranë.

Për ku? Të jenë edhe këta të gjithë duke menduar për instumentalizmin? Apo për vitin zgjedhor? A janë të gjithë duke nxituar për në punë? Qenka ulur ndjeshem papunësia.
Ja tek ia ciku pasqyrën. Ja edhe të sharat e biciklistit. Ja edhe frenimi gozhdë se po kalojnë femrat...edhe shkëputja në semaforin që pulson i verdhë e ka akoma këmbësorë në vijat e bardha.....

........................................

“Edhe një kafe të lutem....”

Edhe një herë për frymën e debatit

2009-01-16T01:27:00.000-08:00

Tek peshku mora shkas, sigurisht. Komunitet subjektiv, si gjithandej edhe në jetën reale. Ndryshimi është se hipokrizia del pak me shkoqur në shesh.

Në një rast “eksperimental”, një poezi në këtë faqe u soll me emër tjetër prej njërit prej postuesve më të zotë e më të matur në peshk. Të gjithë u vërsulën kundër “të riut” pa i kushtuar aspak rëndësi fjalëve të shkruara. Qëndrimi vazhdon të jetë i njëjtë.

Nuk më ka rënë rasti të dialogoj me shumë shqiptarë “të lexuar” që argumentin ta mbështesin në fakte që vijnë përtej gazetave apo blogjeve. “Unë mendoj se po ia fut kot” ose “bravo të qoftë” janë komente që në prurje nga i njëjti autor, por me emër të ndryshëm, tregojnë mungesën e thellë të objektivitetit në postim.

Postuesit e këtushëm nuk kanë për t’u bërë as lexues më të vëmendshëm, as kritikues më bindës, as dëgjues më profesionistë. Është paradoks ta pretendosh, veçanërisht nëse mendon se gjithkush pas pseudonimit ka një personalitet dhe jetë të vërtetë që kërkon përkushtim për të qeshur edhe përtej peshkut.

Surprizë e madhe është edhe qëndrimi në bllok për një çështje. Mungesa e mendimit individual dhe mos-ndikimit është për të ardhur keq. Komentet e veshur me paragjykim, mos-lexim, pa lidhje me thelbin, plot me emocione e zjarre diletante janë shpesh ata që përcaktojnë rrjedhën e një teme.

Identifikimi i postuesve me fenë apo me militantizmit e mbështetjet politike janë dy aspekte të tjera që i dërrmojnë diskutimet dhe debatet jo vetëm në këtë faqe, por edhe tjetërkund në shoqërinë shqiptare.

Personalisht nuk më pëlqen të flas për hindutë, përderisa nuk i njoh ata mjaftueshëm sa për të diskutuar. Nëse shoh një temë në këtë faqe për fenë apo kulturën e tyre, preferoj të mos postoj, duke qenë se mendimin vështirë ta kem të bazuar në argumente apo pasazhe të lexuara diku jashtë peshkut, blogjeve apo komenteve.

Cili është synimi i vërtetë i gjithsecilit në momentin që nis një postim? Të bëj llogje, të shaj postuesin më sipër, t’i thyej hundët autorit, të bëj si i/e mençur, t’ju tregoj se unë di më shumë, të shkruaj sa për të kaluar kohën, ta batërdis temën me gjithë postime apo kam edhe unë ndonjë vlerë për të shtuar?

Janë të panumërt shkrimet dhe postimet në këtë blog ku shahen analistët e shtypit si pretendues për të ditur gjithçka, e në peshk shikon shumicën dërrmuese të postuesve të dalin më analistë së analistët, me përfundime e shtjellime sipërfaqësore që përgjithësisht rëndojnë mbi autorët, jo mbi temat vetë.

Unë akoma nuk kam gjetur ndonjë temë ku diskutimi nga fillimi në fund të ketë të bëjë vetëm me temën dhe vetëm me argumenta bindëse pro apo kundër saj.

Por ky është vetëm një perceptim debati dhe këndvështrim personal ndaj detyrës për të qenë të përgjegjshëm në postime dhe minimumi të mendohesh tre sekonda përpara se të përgjigjesh.

Mund të jetë kërkesë në vend dhe në kohë të gabuar. Por është e domosdoshme!

Media, c’rol po luan ajo?

2009-01-08T00:27:00.000-08:00

Nuk më nxiti pakënaqësia e kolegëve, as ndonjë përkeqësim i medias shqiptare së fundmi. Më shqetëson fakti që media po bëhet flamurtarja më e madhe e prishjes së ekuilibrave perceptues dhe c’edukues në vend. Kritikat mbi të janë të shumta e shpesh të drejta. Media është e varur financiarisht, politikisht, redaksionalisht, mendërisht, abuzivisht e me radhë. Në funksion të kësaj varësie, serviren lajme, kronika, reportazhe e emisione që jo vetëm s’mund të pretendohet se janë edukative, por përkundrazi, janë edhe indoktrinues e bashkëpunuese të një dezinformimi të fatkeq e të hapur.

Shumë ngjarje lihen pa transmetuar, ose trajtohen në këndvështrimin e çengelit ku është varur media. Moria e informacioneve nga politika mbyt e mbulon fiaskot e atyre nga ekonomia, problemet sociale, të drejtësisë, të arsimit, e kështu me radhë.

Pesha e rëndë këtu, logjikisht duhet të binte mbi shpatullat mediatike. Kjo në kuptimin që midis informacionit që lëvrohet çdo ditë, media të bëjë përzgjedhjen mbi bazën e disa kritereve etike, morale, profesionale , përgjegjëse, edukuese, etj.

Po e lë mënjanë politikën në kuptimin e saj të parë dhe po merrem me lajme te ngjashme për nga çoroditja e idesë që përcojnë. Në përgjithësi na bie rasti të shohim lajme të manipuluara, të njëanshe apo edhe tërësisht c’edukuese, pavarësisht se kush është protraginsti i tyre. Edhe politika futet në këtë vorbull, teksa sjell më shumë lajme, profile e këndvështrime personale.

Disa lajme kanë përmbajtje arrogante, të tjera fyese e ca të tjera, akoma më keq, cenuese e c’edukuese bashkë.

Çfarë duhet marrë parasysh?

Përpara se të merret vendimi që një lajm të publikohet, praktika redaksionale duhet të jetë e tillë që të mbështesë analizën e mirëfilltë të nevojës për botim dhe pasojave që mund të shkaktojë ajo. Mirëpo në përgjithësi, media shqiptare mjaftohet me botimin e disa lajmeve, zapton për disa ditë faqet e para me to, ndikon dhe edukon në mënyrën më negative të mundshme shoqërinë, dhe pastaj e lë çështjen aty, ashtu, të pazbardhur, të pambaruar, “lëmsh përpara derës”

Edhe pse lajmet dhe skupet që vijnë në media janë vërtet të shuma në numër, drejtuesit redaksionalë, së bashku me një ekspert etike, (që ekziston në çdo media në botë dhe askund në Shqipëri), vendosin si dhe pse do ta transmetojnë një lajm.

- A cenon ky lajm jetën private të dikujt?
- A e cenon dinjitetin e tij?
- A shkelet këtu e drejta e njerëzve për t’u informuar nëse nuk e japim lajmin?
- Po nëse e japim atë, a cenojmë moralin e dëgjuesve/shikuesve/lexuesve
- Çfarë ndikimi mund të ketë transmetimi i një lajmi të tillë
- Cili është rreziku që nëpërmjet tij të lihen pasoja afatgjata në shoqëri?
- Cilat mund të jenë këto pasoja?
- A e kemi mundësinë të mbajmë qëndrim redaksional ndaj çështjes, që moralisht të jemi të pastër në edukim?
- Po analizën e një psikologu për arsyet dhe trajtimin e çështjes, e botojmë dot bashkangjitur lajmit? Kjo mund të sillte ekuilibrim në mendjen e lexuesit.

Por, fatkeqësisht, në median shqiptare asnjëra nga të mësipërmet nuk merret parasysh.
Nëse media pretendon se mund të kërkojë llogari gjithandej dhe kudo, asaj nuk i kërkon llogari askush për disa shkelje morale në aspekte që nga ana etike, duhet të kishte marrë përsipër të zbatonte.

Gabimin dhe mungesa e medias në edukim qëndron pikërisht këtu; tek mostrajtimi i çështjes nga të gjitha anët, mbajtja qëndrim ndaj saj, që edhe nëse nuk e fsheh dot faktin, provën, evidencë, të paktën të mbahet një qëndrim ndaj saj.

Përse nuk ndodh kjo

Jo për mungesë vullneti, por njohje, pranimi dhe evidentimi tek vetja e përgjegjësisë së madhe që sjell informimi.

Duhet mbajtur parasysh se në median shqiptare, kaq e re sa është ajo (flasim për median e “lirë”), më shumë është e orientuar drejt pozicionimit të vetes në treg, sesa tek drejt përgjegjësisë që ka të jetë moralisht e përgjegjshme dhe nga ana etike në rregull me audiencën.

Audienca sigurisht që është gjahu, synimi i parë dhe i vetëm i tregut, por mënyra se si arrihet ai, as që merret në konsideratë nga media.

Audienca kapet, arrihet dhe mbahet me:
- emisione c’edukative (relative nga perceptimi) në gjuhë apo komunikim (siç mund të jetë Portokallia);
- konkurse jo nxitëse, por prishëse, si dikur “Gjeniu i vogël” me këngë erotike që iu kërkoheshin 10 vjecarëve.
- me lajme çoroditëse si ato të sipër-përmendurat
- emisione me një gjuhë të ulët dhe servile, (ndaj sponsorëve apo pronarëve)
- filma fare të pa censuruar në çdo orë të ditës.

Ja një panoramë e thjeshtë e mediave kryesore në vend. Cila mund të jetë shkalla edukative e transmetimeve të tyre?

Media Emisioni më i ndjekur Shkalla edukative

- Top Channel: Portokalli, Big Brother, Ti vlen, Fiks Fare, Lajmet. Nga 1-10, cila eshte shkalla edukative?

- TV Klan: Opinion, E diela shqiptare, Gjeniu i Vogël. Nga 1-10?

- Vizion Plus: Lajmet, Zone e lire. Nga 1-10?

- Panorama: Politika dhe analizat. Nga 1-10?

- Shekulli: Lajmet, kronika e zeze dhe analizat. Nga 1-10?

Nëse sot bëhet një sondazh tek fëmijët nga 5-10 vjeç se çfarë dëshirojnë të bëhen kur të rriten, shumë pak do të thonë “Mjek, mësues, avokat, apo inxhinier, ekonomist e shkrimtar”. Shumica duan të bëhen “Këngëtare si Bleona, Ciljeta dhe Shpat Kasapi; aktore si Inisi, drejtuese lajmesh (jo gazetare, se kërkon punë, por drejtuese lajmesh), si të gjitha spikeret që mirë nuk dalin nga ekrani teksa hidhen gjithë vrull nga karrigia edhe kur flasin për një ngjarje tragjike, me trukun e mbi-rënduar në fytyrë dhe vetëkënaqësinë imponuese që përcjellin pa bosht tek shikuesi. Ose duan të kenë firmë ndërtimi, televizion digjital, ekskluzivitet për shpërndarjen e kafes, ose makina të mëdha, të bukura, luksoze dhe me shofer”.

Nga burojnë këto? Sigurisht nga (c)edukimi që ata marrin në media.

Një tjetër tabelë mund të sillte ndarjen e operimit në një media, veçanërisht vizive:

I. Informacioni
II. Programacioni
III. Filmat
IV. Emisionet zbavitëse

I. Tek informacioni, siç u tha më sipër, nuk mendohet dy herë para se të jepet një lajm, çfarëdo impakti dhe efekti që mund të japë ai në publik. Mjafton që lajmi të jepet, se mos ikën nga duart dhe e jep një media tjetër më parë.

II. Tek Programacioni, as që ekzistojnë programet e ndara edukative, sipas grup-moshës, interesit profesional apo familjar. Nuk ka as burime njerëzore, sa financiare, as profesionale që të marrin përsipër bërjen e një emisioni edukativ për familjen apo për fëmijët, që ai të kuptojë se të bëhesh financier është më etike se të synosh të bëhesh i pasur; apo të merresh me muzikë do të thotë të njohësh edhe notat dhe pentagramin, jo vetëm të heqësh sa më shumë rroba dhe vlera nga vetja dhe të përdridhesh në ekran.

III. Tek filmat, që janë të gjithë të huaj, dhe për më tepër telenovela të lira dhe keq-edukuese me moralin e tyre, është pothuajse e pamundur të shpresosh për ndonjë fijez edukuese. Kryesisht mediat shqiptare blejnë filma shumë të lirë nga vendet e varfra, që asnjëherë nuk trajtojnë probleme të mirëfillta sociale, apo t’ju japin një alternativë zgjidhjeje atyre.

IV. Emisionet zbavitëse tashmë konsiderohen vetëm ato ku banaliteti dhe gjuha e ulët bëjnë garë hapur në emisione që skuqin secilin prej nesh nëse është në tavoline më miq apo familjarë. Etika morale dhe vlera edukuese aty është jashtë çdo lloj imagjinate. Por, nuk dihet nëse këto emisione prodhohen sepse ndiqen dhe pëlqehesh shumë, apo nëse ato ndiqen sepse janë me lehta dhe e vetmja mënyrë argëtimi për shumicën dërrmuese të shqiptarëve.

Cilado që të jetë arsyeja, media më shumë duket se ndikon negativisht tek shikuesi, nuk e merr mundimin shumë ta edukojë atë, dhe përmbush vetëm anët negative të formimit të publikut. Ky rol duhet parë dhe përmirësuar, por jo në një media tërësisht të varur diku.

Çfarë vlen?

2009-01-05T00:32:00.000-08:00

Vajza e vogël nga Peshkopia ma tërhoqi vëmendjen. Natyrshmëria e lëvizjeve të saj e bëri. Teksa dy pjesëtarë të tjerë të trupës së akrobatëve e përdornin si litar e mbi të bënte kërcime mbrapsht një vajzë fare pak më e madhe se ajo, ndjeva admirim për ta.

Admirim për guximin, saktësinë, shkathtësinë e lëvizjeve të prera e plot kombinacion figurative. Por mbi të gjitha, ndjeva admirim për punën e kësaj vajze. Dhe të gjithë trupës që vinte nga Peshkopia.

Me pastërtinë dhe naivitetin e njerëzve që s’e njohin mirë kryeqytetin ku të gjithë dinë të gjykojnë gjithçka, madje edhe për shfaqjen e tyre, ata kishin zbritur në Tiranë për të dëgjuar prej jurisë profesioniste dhe shikuesve po aq profesionistë e tërësisht të vërtetë tek vota, se ata “vlejnë”.

Për mua vlejtën që në momentin e parë. Vajza nuk ishte më shumë se tetë vjeç. Kërcimet e saj, por mbi të gjitha shkathtësia dhe siguria me të cilën vepronte, më bënë ta ul për disa minuta telekomandën.

Vajza tjetër uli kokën urë poshtë pikës së rëndesës që mbante ekuilibrin e trupit të saj, dhe me një qiri në gojë, ndezi një tjetër që ndodhej poshtë tavolinës ku ajo përkulej mbrapsht.

Po le t’i harrojmë figurat, vështirësitë apo realizimin e tyre....puna që kanë bërë këto dy vajza të vogla në stërvitje, nuk më shqitej nga mendja.

Në Peshkopi bën ftohtë një pjesë të mirë të vitit; nuk ka cirk të financuar publikisht; as ambiente për t’u stërvitur; as motiv për ta bërë këtë. Por këto dy vajza dhe pjesëtarët e tjerë të trupës, më bënë të vë në dyshim perceptimet e mia mbi jetën, pasionin apo përkushtimin e vdekur në qytetet e vogla. Shfaqja e tyre ishte provë e gjallë e qindra orëve punë, përkushtim, vështirësi, lotë, dështime në prova, përsëritje deri sa figurat të realizoheshin ashtu siç i planifikon trajneri.

Për mua, përkushtimi që ndihej pas paraqitjes së tyre ishte rrëqethës, dritëdhënës dhe shpresues: në Shqipëri paska ende njerëz që dëshirojnë të bëjnë veprimtari që kërkojnë përkushtim, punë dhe shumë këmbëngulje.....!

Kjo më bëri të votoj për herë të parë në jetën time në një emision në Shqipëri. Votova për orët e gjata të përgatitjes dhe për besimin që kjo trupë më dha përmes paraqitjes së saj.

Juria votoi një pantonimist që bënte numra shpejtësie me ca shami grash. Nuk e besoj që përgatitja e tij kohore, fizike apo mendore është më e madhe sesa ajo e trupës së akrobatëve nga Peshkopia. S’e besoj hiç!

Unë votova për mesazhin që më dha ajo vajzë e vogël nëpërmjet talentit të saj vërsulur në punë; kurse çmimin e mori një shakaxhi që s’ka lidhje me orët e gjata të përkushtimit.

Unë votova për motivimin; Top Channel e skualifikoi atë si “në vend të fundit mes finalistëve, me më pak vota nga publiku“....

Këtë të fundit nuk e besoj. As nevojën për të demotivuar me deklarata të tilla negative një fëmijë të dhënë pas pasionit që kërkon punë, jo!

Unë admirova, u stepa dhe votova për shpresën e ringjallur se ka njerëz në Shqipëri që e kuptojnë se jeta nuk është vetëm talent në këngë, në politikë, në televizion, në big brother apo në digitalb. Jeta nuk është dush parash e fame që vjen mes xhepash, këmbësh apo manipulimesh. Jeta është edhe më e bukur kur i përkushtohesh e punon fort për pasionet që ajo të ngjall.

Top Channel fatkeqësisht mendon ndryshe. Po NUK IA VLEN ta besojmë vlerësimin e tij fiktiv për shpërfilljen që tregoi ndaj përkushtimit dhe paraqitjes së shkëlqyer të një shfaqje “provinciale” që kërkon orë të tëra mundim, djersë dhe këmbëngulje.

Për mua, të gjitha këto dhe buzëqeshja plot jetë e vajzës së vogël me talent e përkushtim të madh që erdhi nga Peshkopia, VLEJNE që c’ke me të!

Gëzuar të gjithëve

2008-12-23T01:14:00.000-08:00

Gëzuar Krishtlindjet.

Së pari vetes. Jashtë modestisë. Brenda detyrimit që i kam për të qenë e butë me të këto ditë që me ndjejnë më shumë se i ndjej.

Gëzuar ty, që u mundove të më japësh paqe.
Edhe ty, që nuk u lodhe së më dëgjuari.
Edhe ty, që me aq padurim ndave buzëqeshjet me mua.

Gëzuar krishtlindjet për ty që më ke lexuar. Edhe për ty që më ke komentuar.

Gëzuar për të gjithë ju që keni klikuar mbi mendimet e mia të gërmëzuara.
Gëzuar edhe atyre që më shumë germa më shtynë të nxjerr.

Gëzuar miq, të dashur e të shtrenjtë.

Gëzuar ju që morët vendime për mua, edhe pse nuk jam shumë keq në marrjen e vendimeve vetë.

Gëzuar ti që kuptove fjalën time. Edhe ti që akoma nuk e ke kuptuar atë.

Gëzuar ti që je lodhur nga shkrimet e gjata. Edhe ti që një yll ke vënë për të balancuar inflacionin e pesave.

Gëzuar të gjithë ju që e keni marrë me ngadalë këtë sezon festash.
Gëzuar edhe ju që prisni shumë prej tij.

Gëzuar shtëpizës sime, familjes, motrës, edhe tjetrës. Nipërve të mi engjëj për këtë krishtlindje. Gëzuar të gjithëve atyre që mund t’ju them “gëzuar”.

Dhe janë shumë. Vërtet më shumë nga c’mendoja.
Gëzuar peshq, libërtha, kolegë, (konstruktivë e jo dhe aq).

Gëzuar kamarierë e banakierë që më keni dhënë kënaqësinë të shijoj mrekullueshëm traditën shqiptare (e jo shqiptare) në këtë vit të ngarkuar me festime.
Gëzuar kujtdo që ka sjellë qoftë edhe një lëvizje të vogël muskuli në fytyrën time, për ta mbajtur atë të qeshur edhe kur nuk doja.

Gëzuar të gjithëve në vendet, rrugët, qytetet, shtëpitë, familjet dhe njerëzit që kam takuar këtë vit.

Gëzuar, bekuar e ditë të mrekullueshme për ju të gjithë.

Gëzuar t_red, që më vodhe identitetin, por që më dhe kënaqësinë të të them gëzuar në vetën e dytë :D

Miq, jeta është e bukur nën petkun e festave, të dashurisë, mirënjohjes, respektit dhe buzëqeshjeve pa fund.

Gëzuar!

Festivali

2008-12-21T09:21:00.001-08:00

Po iu hidhja një sy lajmeve nga Shqipëria. Pashë listën që do na nxjerrë sërish këngën përfaqësuese për në euro-skeçin e muzikes.

Buzëqeshja është falas!

Gezuar!

1. Group West Side Family - Jehonë (Echo) (Dr. Flori, Dr. Flori, Klodian Qafoku)
2. Soni Malaj - Zona zero (Zone zero) (Florian Mumajesi, Florian Mumajesi, Enis Presheva)
3. Juliana Pasha & Luiz Ejlli - Nje jetë (A life) (Shpetim Saraçi, Turian Hyskaj, Shpetim Saraçi)
4. Kujtim Prodani - Nostalgji (Kujtim Prodani, Kujtim Prodani, Agim Doci, Ilirjan Mihali)
5. Emi Bogdo - Kur buzet henen e kafshojn (When the lips bite the moon) (Emi Bogdo, Klodian Qafoku, Leonard Bombaj, Klodian Qafoku)
6. Erga Halilaj- Dikush mungon (Someone's missing) (Kristi Popa, Florion Zyko, Kristi Popa)
7. Marjeta Billo - Era e tokës (Scent of the earth) (Adrian Hila, Pandi Laço, Adrian Hila)
8. Adelina Thaci- Oret e fundit (The final hours) (Alfred Kacinari)
9. Rovena Dilo & Gent Bushpepa - S'jam balade(Armend Rexhepagiqi, Aida Baraku)
10. Dorina Garuci - Dite 1 jetë (Life one day) (Dorian Nini, Pandi Laço, Dorian Nini)
11. Endri & Stefi Prifti - Ti bere faj (You made the fault) (Josif Minga, Skender Rusi, Adrian Hila)
12. Kejsi Tola - Më mërr në ëndërr (Take me in your dreams) (Edmond Zhulali, Agim Doçi, Edmond Zhulali)
13. Era Rusi - Shpirt i humbur (Lost soul) (Arsen Nasi & Bledar Skenderi, Irma Libohova, Arsen Nasi)
14. Julian Lekocaj - Nuk Je Ti (You aren't) (Julian Lekocaj, Julian Lekocaj, Alfred Kacinari)
15. Shpat Kasapi - Aromë mediterane (Mediterranean aroma) (Gent Myftarai, Pandi Laço, Gent Myftarai)
16. Evis Mula - Unë jam dashuria (I am love) (Luan Zhegu, Agim Doçi, Saimir Çili)
17. Group Burn - Jam I Pari I Jettes Sime (I'm the first of my life) (Stivart Cela & Renis Gjoka, Big Basta, Gent Myftarai "Burn")
18. Vedat Ademi - Po me prite - (You waited for me) (Kledi Bahiti, Alban Male, Roland Shira)
19. Agim Poshka - Fajtor për ngrohjen globale (Guilty of global warming) (Agim Poshka, Olsen Maze, Agim Poshka)
20. Besa Kokedhima - Ajer (Air) (Besa Kokdhima, Alban Male, Olti Curri, Alban Male)

2008 në skanim

2008-12-18T06:48:00.000-08:00

Nuk do flas për Obamën, për Spanjën në Euro 2008 apo për lojërat olimpike të Pekinit.

Përmbledhja është më e brendshme.

Kosova shpalli pavarësinë, i dëbuan UNMIK e i sollën Eulexin. Shqipëria ka marrë ftesën për në NATO, por akoma nuk ka gjetur asnjë fajtor për shpërthimin e Gërdecit. Në depon e atjeshme të çmontimit të armëve vdiqën 27 persona, kurse onkologjiku ka shënuar 300 të vdekur nga kanceri.

Organizata botërore e Shëndetësisë thotë se një përqindje e lartë kësaj sëmundje shkaktohet nga ekspozimi i të sëmurit ndaj pesticideve, helmërave dhe ndotjes së ajrit. As për këtë nuk ka akoma fajtorë. Jo vetëm kaq, por askush akoma nuk e kupton se në c’mjedis po jetojmë në 2008-ën në Shqipëri.

Jo vetëm shëndetësisht, por edhe politikisht.

Një serbo-boshnjak solli vërdallë prokurorinë, qeverinë, presidencën, median, popullsinë e ç’gjeti përpara në Tiranë.

Më tej, e veja e ish- diktatorit bëri lëmsh analistë, politikanë, inatcorë e veteranë me një dalje teka-plotë në ekran. Me të gjithë këta u mor media; kurse me vendimet që fshihen pas firmosje së kontrateve me italianët për parqet e qymyret, jo!

Ministri i mjedisit na tha se ne jetojmë në një nga zonat me ajër më të pastër në Europë. Kurse sipas bashkisë në Tiranë kemi 4.5 m2 gjelbërim për person.

Përsa i përket financave, buxheti solli risi në kalimin e copës më të madhe në një rrugë që doli shumë e babëzitur, e në vend të fundit u la arsimi, që ka marrë të poshtën pa asnjë frenë.

Sipas kryeministrit, “paratë dhe bankat tona janë shumë të sigurta”, pavarësisht krizës financiare që ka pllakosur në botë. Pas ndeshjes me Milanin në Tetor, ai na siguroi se fitorja e Tiranës ishte e para fitore në vazhdën e madhe që pritet ta përcjellë maxhorancën deri në përfundim të zgjedhjeve të vitit 2009.

Të tjera zhvillime që ngelen për t’u shënuar gjatë 2008-ës:

Presidenti ktheu mbrapsht kodin e konsensusit më të madh parlamentar; Edi Rama u bë dy herë mik me Sali Berishën e po planifikon të bëhet edhe me Ilir Metën; Presidenti Topi guxoi të tregojë respekt për institucionin dhe përgjegjësinë që ka; Berluskoni erdhi në Shqipëri, hodhi ca firma për ca gjoja investime që do ikin andej nga do vijnë.

Karaburuni, Llogorja, Fieri, Durrësi e gjithë Shqipëria u vu në ankand për një euro, që s’dalin as për të blerë të drejtën për të pasur një numër fiks e jo 0900 në përfaqësitë italiane në Shqipëri.

Ministrin e jashtëm e veshën e e zhveshën me akuza.

Topalli ka dhënë shfaqje në parlament e në Kuvajt.

Në organizmat sportive kemi parë mungese totale sportiviteti e fisnikërie. Kadarenë, nënë Terezën e madje edhe Skënderbeun na i c’mititizuan që nga themeli. Krimi brenda familjes ka zënë vendin e parë në krime e në transmetime mediatike, duke e përhapur kështu edhe më shumë fenomenin e keq.

Në ekran kemi përditë e çdo orë reklama ku na tregojnë metrat e rrugëve të shtruara, veprave në ngritje e ndryshimeve që vetëm ne nuk i shohim. Kodi elektoral akoma nuk e ka kaluar klasën.

Politika dhe ekonomia
Raportet zyrtare këtë vit folën për zhvillim të dukshëm ekonomik; tërheqje të investitorëve të huaj; rritje të GDP-së me të paktën 6% (që është një ndër më të lartët në Europën Lindore). Ca thonë 9.9 %, po po zëmë se nuk e kemi dëgjuar.

Në këtë vit pararendës zgjedhor publiku po mbingopet me informacion të pakontrolluar. Por, qeveria e sotme mund të ngrejë me të drejtë pretendime për disa arritje që jo vetëm janë të matshme, por edhe të prekshme. Për shembull, nga një vend me të ardhura të ulëta, tashmë Banka Botërore na klasifikon tek vendet me të ardhura mesatare. I njëjti institucion u tregua zemërgjerë kur në fillim të Shtatorit e renditi Shqipërinë në 10 vendet e para që krijojnë lehtësira për legjislacionin dhe funksionimin e biznesit.

Sipas informacioneve të qeverisë dhe raportit të BE-së për progresin, Shqipëria në një farë mase e ka luftuar korrupsionin, ka ulur taksat, ka “zvogëluar” administratën qeverisëse, dhe ashtu siç pohon edhe Banka Botërore, janë miratuar një sërë ligjesh dhe aktesh që favorizojnë biznesin.

Për fatin e kësaj qeverie, rastisi në periudhën e saj që Shqipëria të marrë ftesën për në NATO (pavarësisht i kujt është interesi apo merita) dhe pozitarëve të sotëm ju pëlqen të thonë se vitin tjetër Shqipëria do të aplikojë edhe për anëtarësim të plotë në BE.

Nga ana tjetër, ekonomia po ecën me hapa sa të mëdhenj, aq edhe të padukshëm për syrin e lirë. Për 125 milionë euro, naftë-nxjerrësi Armo u shndërrua në AMRA-n amerikano-zvicerane. Albtelekomi po ashtu ndërroi kombësi dhe KESH-i është në fushën e pingpongut.

Ndërtimi ka shpërthyer në të gjithë krahët duke ngelur pika kyçe e zhvillimit të sotëm ekonomik.

Një tjetër investim kolosal që ka zënë jo pak vend në zhvillimet politike dhe ekonomike vitin e fundit janë 600 milionë eurot dhe më pak se 200 kilometrat rrugë që do ta lidhin Shqipërinë me Kosovën.
Po sipas qeverisë, investitorët e huaj po tregojnë edhe interesa të tjera.

Italianët e Enel-it shtinë në dorë Karaburunin. Austriakët e EVN-së akoma kanë ndër mend të ndërtojnë hidrocentrale. Pas grekëve, shqiptarët e spanjollët janë në garë për të ndërtuar fabrika çimentoje.

Interes tjetër i shfaqur rishtas këtë vit është ai britanik për të bërë porte e ai cek për të marrë me koncesion hekurudhat.

2008 solli deficit tregtar të lartë, prurjet e emigrantëve pësuan rënie, prodhimi vendas është i papërfillshëm, ndërtimi është pa baza... pra rritja ekonomike mund të jetë fiktive?! Shumë shifra e të dhëna nuk janë fort të besueshme, prandaj entuziazmi i qeverisë ndesh reflektimin e kësaj mungese të besueshmërisë kur mundohet të shesë si arritje çdo deklaratë mini-pozitive që vjen për Shqipërinë.

Për shkak të mungesës së transparencës në shumë sipërmarrje ekonomike e politike, 2008-a i ngjan më shumë një enigme, sesa një pakoje plot dhurata e arritje, siç shohim të na mbushin mendjen reklamat nëpër televizione.

2008- është më shumë viti i sekreteve të hapura sesa ai i arritjeve të mbyllura, të përfunduara e të mirë-koordinuara.

Ja Gezuar!

Pushteti i manipulimit

2008-12-14T01:15:00.000-08:00

Presidenti ktheu mbrapsht kodin e konsensusit më të madh parlamentar; Ilir Meta ka ftuar për bisedime Edi Ramën; Edi Rama flet për ftesat e Metës, Berishës e kujtdo që mund t’i sigurojë pushtet zgjedhjet e ardhshme; Topi iku në Itali e Berluskoni erdhi në Shqipëri, hodhi shtatë, dhjetë apo shtatëdhjetë firma për ca gjoja investime që do ikin andej nga do vijnë; Karaburuni, Llogorja, Fieri, Durrësi e gjithë Shqipëri u vunë në ankand për një euro, që s’dolën as për të blerë viza në konsullatat dhe ambasadat italiane të numrave me 0900; Eulexi erdhi në Kosovë; Basha nuk ka vajtur akoma në prokurori; Topalli s’është dakord as publikisht me Topin për asgjë; në zgjedhjet e Komitetit Olimpik Shqiptar pati grusht të klasit të parë; Skënderbeu po ç’mitizohet që nga rrënjët; 8 Dhjetori solli Bajram e festa rinie bashkë; në revoltat e Greqisë për herë të parë nuk është i përfshirë ndonjë shqiptar; po dy të tillë u vranë në Shkodër “për motive të dobëta”; kryeministri del në ekran të paktën një herë në orë; kandidati për kryeministër nuk del aq shpesh, se akoma nuk e nxë ekrani; kandidati tjetër për kryeministër po shqyrton sondazhet që sapo kanë filluar për të treguar fituesit e mundshëm në zgjedhjet e ardhshme, dhe vëren se partisë së tij do t’i duhet dyfishi i votave për të fituar një deputet, në krahasim me partitë e tjera më të vockla, por aleate me më të mëdhatë.

Shumë i ngarkuar Dhjetori. Dhe akoma nuk ka shkuar në gjysmë të rrugës.

Ndër të gjitha tërheq vëmendjen loja me reklamat hipnotizuese për Shqipërinë që po ndryshon apo për Tiranën e gjelbër. Duket sikur konsensusi politik është më i gjerë sesa ai që duket për miratimin e Kodit Zgjedhor. Me kaq shumë informacion për një jetë të begatë, të lumtur, të ndriçuar, të paqtë, të sigurtë, të qetë e të gjelbër, nuk e kishim dëgjuar që nga koha kur besonim pa asnjë fije të vetme dyshimi se “Shqipëria ishte vendi më i lumtur në botë”. Manipulimi me publikun është shfaqur i njëjtë javët e fundit. Fjalët dhe shifrat e fryra depërtojnë në ekranin e çdo shtëpie duke indoktrinuar teza e iluzione abuzuese, që e fusin individin e familjen shqiptare edhe më thellë në terrin e dezinformimit.

Manipulimi dhe mungesa e transparencës janë dy nga çështjet më shqetësuese që kanë mbërthyer keq sot ekzistencën dhe natyrën e të mbijetuarit në politikën shqiptare.
Manipulimi nuk është asgjë tjetër veçse fryrja artificiale e së vërtetës; kurse mungesa e transparencës është e kundërta e saj, pra minimizimi deri në fshehje të ndërgjegjshme i të njëjtës të vërtetë.

A iu ka rënë rruga nga Shqipëria manipulimit dhe mungesës së transparencës këtë dhjetor? Duket se po, përderisa në njëri kah kemi reklama që rreken të na mbushin mendjen se Shqipëria po ndryshon aq sa as nuk jemi në gjendje ta njohim as vetë; e nga kahu tjetër, asnjë detaj nuk jepet për miliardat që u tha se do vijnë nga Agrigento (një ndër qytetet me potencial investues më të vogël në Sicili).

Sa Shqipëri ka sot? Se duket sikur udhëheqja e saj jeton në një Shqipëri ndryshe nga ajo e ftohta, pa drita, e papuna, e nëpërkëmbura mjedisisht, e abuzuara politikisht, e përbuzura europianisht.
Shqipëria në NATO, e Shqipëria pa ushtri. Shqipëria me mullinj ere e me Don Kishotë sicilianë. Shqipëria me kryeqytet të gjelbër e me beton bojë-bari. Me festë studentësh Dhjetori e kode të çuditshëm jo vetëm zgjedhorë. Shqipëri Bajramesh e Krishtlindjesh, këtë vit të dyja në Dhjetor.

Po ecën më mirë nga ç’mund ta kenë parashikuar orkestruesit e saj krijimi i imazhit të turbullt për Shqipërinë. Sa më gjatë të jetosh në të, aq më pak e kupton. E aq më shumë të lind dëshira të jesh në gjendje t’i bashkohesh shakave të kryeministrit për mos-pranimin e Edi Ramës në PD-në që ai krijoi akoma pa dalë nga PPSH-ja; të kesh guximin e ministrit për të mos i kushtuar vëmendje prokurorisë; të kesh bindjen e të majtëve se urtësia opozitare është virtyt e gatishmërinë e së djathtës për t’i besuar edhe vetë përrallat e saj.

Sa më shumë afron fundi i vitit kalendarik në këtë Dhjetor të mbushur me festa, aq më shumë të lindin edhe dyshimet për parajsën e vendit ku kriza financiare nuk ka trokitur, por bankave të huaja u bëhet thirrje të mos i refuzojnë kreditë; ku kompromiset tashmë janë masterizuar e masterat bëhen të gjitha me kompromis; ku rrugët kafshojnë sa një luan në buxhet e ku arsimi është kthyer në brejtës të papërfillshëm të tij; ku ka emisione, analiza e opinione në çdo ditë të javës e ku ke shansin më të mirë të manipulohesh pa e kuptuar aspak sa shumë dhe si.

Ka akoma edhe të tjera ditë Dhjetori. Kur të fillojë përmbledhja e arritjeve dhe listimi i sukseseve, do të jemi patjetër aq të bindur, sa mungesa e transparencës do na duket një andrallë e dalë mode. Njëlloj si dëshira për të mos e pasur vërdallë në këtë Dhjetor të mbingarkuar me manipulim.

Natyrë(shëm)

2008-12-12T00:48:00.000-08:00

Në rrugën e vetme me pemë në Tiranë, era e fortë po merrte me vete gjethet e rëna të dimrit vjeshtak. Po i rrëmbente, ngrinte pezull, bënte grumbull, tërhiqte lart me uturimë, kthente poshtë në gjysmërreth të shpejtë. Po i ngrinte peshë, vërtiste rreth vetes e kthente sërish nën pemë.

C’kishte më përfshirëse se kjo marrëdhënie intensive e gjetheve me erën?

Makina frenoi gozhdë. Një femër kalonte në kahun tjetër me telefon në vesh.
Koka m’u var pak përpara.
Në grykë me ngeci shijimi i të vetmit moment të gjallë e ngjastësor.

Vorbulla e gjetheve u përplas pas xhamit të makinës.
Shijimi im u var kapërcimeve pa asnjë shtysë.

Nuk i pashë më gjethet. Rruga me pemë ngeli pas!

New times

2008-12-11T03:44:00.000-08:00

A computer was something on TV
From a science fiction show of note
A window was something you hated to clean
And ram was the cousin of a goat.

An application was for employment
A program was a TV show
A curser used profanity
A keyboard was a piano.

Memory was something that you lost with age
A CD was a bank account
And if you had a 3 inch floppy
You hoped nobody found out.

Compress was something you did to the garbage
Not something you did to a file.
And if you unzipped anything in public
You'd be in jail for awhile.

Log on was adding wood to the fire
Hard drive was a long trip on the road
A mouse pad was where a mouse lived
And a back up happened to your commode.

Cut you did with a pocket knife.
Paste you did with glue
A web was a spider's home
And a virus was the flu.

I guess I'll stick to my pad and paper
And the memory in my head
I hear nobody's been killed in a computer crash
But when it happens, they'll wish they were dead.

Nuk e kam seriozisht, jo. Por me ngjiti sot kjo renditje qe gjeta diku ne net!

Kohë e vjedhur, konvertuar në pará pa kohë

2008-12-09T06:12:00.000-08:00

Ora 7.30 e mëngjesit. Administrata publike paraqitet në kafene në 8.00 dhe në zyrë në 08.30, por unë po shpresoj t’i thyej hundët perceptimit tim të paudhë. Nxitoj sot, kështu që shërbimin që kërkoj do ta marr se s’bën brenda 08.30-ës. Më vonë duhet të çaj trafikun unik të Tiranës për të shkuar në zyrë. Shkurt, jam shpejt!

Pa zbritur mirë në tokë, një djalë 12-13 vjeç, më një kapuç në kokë, me majën e hundës flakë të kuqe e duart thellë në xhepa, qëndron mu përballë:

“Goce, është me lekë ky parkimi”

Kthej kokën andej nga thotë ai. Kam parkuar buzë një kanali gjithë baltë, në mes të autostradës, në të vetmin institucion shtetëror në këto anë, mes xhades dhe murit rrethues të ndërtesës. Përreth asnjë shtëpi. As vija e shenja parkimi jo.

“Me lekë? Më jep faturën?”

“E? S’kam faturë”.

“As unë s’kam kesh. Pranon cek?”

“Si the”?

“Pse s’ke vajtur në shkollë sot”?

“Po ja e kam lënë. Më ka lënë daja të rri këtu, më fitu ndonjë lek”.

“Kështu kë bërë plan t’i fitosh lekët, e? Po vitin tjetër, tjetrin, tjetrin? Lekë për parking fushash do marrësh?”

“..... po jo....ti po deshe, ta bëftë Zoti mbarë.....”

“Do ma bëjë se s’bën! Na lekët” – i zgjas stilolapsin e parë që më zë dora. Edhe ca letra të bardha. “Mbaji shënim sa njerëz do të paguajnë sot. Shkruaj edhe sa lekë do mbash ti e sa do të marrë daja. Sa do harxhosh e as do kursesh. Shkruaj në një faqe edhe se sa mendon ti e do të zgjasë kjo punë dhe cila është dita që ti do të mbaroje shkollën po të mos vije këtu”.

Më shihte i çuditur në nxitimin tim. Edhe po qeshte pak, por lekët që s’i dhashë iu dhimbsën.

Në kat të dytë të ndërtesës që nuk u hap asnjë sekondë para orës 8.00, një punonjës kontrollonte dokumentacionin.

“Ka radhë, ka radhë sot. Po me një kafe shtyhen të gjitha”

“Jo o zotëri. Kur s’i dhashë korosan atij që rri në të ftohtë përjashta, s’po të jap ty kafe këtu në të ngrohtë”.

Pres radhën. Dokumentacioni plotësohet me dorë. Fletët kalojnë nga njëra dorë në tjetrën, nga njëra tryezë në tjetrën. Të gjithë hedhin firma. Të gjithë me ngadalësinë që mundin. Asgjë nuk kompjuterizohet, edhe pse unë dhe gjithë të tjerët aty, do detyrohemi të vimë sërish këtu vitin tjetër. Dhe procedura e shkrimit me dorë do fillojë nga e para....

Bo sa nxitoj!

Pas shumë minutash lufte të heshtur mes qesëndisë dhe vrapit, më përcjellin me një buzëqeshje të mundur:

“Eja në orën katër për ta marrë dokumentin”.

Jashtë më pret cuni me letrat në dorë. Stilolapsi sec po e tërhiqte me sustën e tij. Por i ngriti sytë sa dëgjoi zhurmë makine:

“Bëji llogaritë mirë. Kur të vij pasdite, do krahasojmë fitimin,-i thashë”.

S’do më vijë çudi nëse ai do ketë futur në xhep më shumë se unë. Vetëm për sot!

Unë s’e di mire si jetoj, por dikush e di

2008-12-04T00:10:00.000-08:00

Në 12 muajt intensivë që kërkoja një hyrje në Tiranë, makina, këmbët, autobuzët, sekserët, miqtë (të brendshëm e të jashtëm), lajmërimet (në print dhe online) më çuan në çdo cep të kryeqytetit tim të dashur.

Kudo ku shkoja ngecja në trafik; ose në rrugët një kalimëshe me nga dy makina në secilin krah; ose në baltën e ëmbël të Tiranës; ose në pellgjet me ujë; ose parkoja aq larg sa nuk e mbaja mend se ku.

Në të gjitha shtëpitë me qera që ndërrova, parkimi ishte problemi më i madh. Zemërohesha me kë mundja për vendet e zëna prej atyre që ktheheshin më herët se unë nga puna. Më i shkathëti, më i shpejti, por për ta lënë punën herët s’para ia them shumë.

Parkimi, trafiku dhe vonesat e pamëshirshme të tij u bënë aq shqetësuese, sa vendosa ta bëj zemrën gur e të marr vesh se c’zgjidhje ka menduar Bashkia ime për të më lehtësuar ndopak këtë mbingarkesë njerëzore.

Dhe Bashkia më shpalosi mua dhe qytetarëve të tjerë të saj planin rregullues për kryeqytetin.

Në përpjekjen për t’i mbushur mendjen vetes se nuk po ndiqja televizionet qeveritare me shpëlarjet e trurit për kilometrat e rrugëve të shtruara, më ngeli goja hapur tek dëgjoja se Bashkia ime mendon se unë kam jo vetëm parking, por edhe 4.5 m2 gjelbërim si njëri prej frymorëve të qytetit të saj. Mësova se Tirana e 2008-ës ka vetëm 600 mijë banorë, dhe numri është nxjerrë nga listat e votuesve dhe nga regjistrat e zyrave në gjendjet civile.

Pastaj mësova se Bashkia ime ka ndër mend të bëjë tre parqe të mëdha për mua; një në Farkë, një në Paskuqan e një në Sauk. Këtë parkun që kemi nuk e zumë në gojë. As kur u dëgjuan ca gojë të liga për gjoja tharjen e tij, që sipër t’i ndërtojnë ca pallate.

Pastaj Bashkia tha se është shumë e shqetësuar se disa lavaxhinj i kanë prishur bukurinë hyrjes në park nga rruga e Elbasanit dhe se është e padurueshme të dëgjosh motorrat që shëtisin aty bashkë me njerëzit.

Kurse unë thashë se në të vërtetë, më shqetëson pak zhurma e pafund çak e çuk tek ai pallati i ri që sapo ka mbirë pas vilës mbi gardë. Më shqetëson edhe zgjerimi gjithmonë e më i madh i kështjellës me pica të kripura, i parkingut të pangopur që zhvat ajo, i murit rrethues që mbin themele të reja. Po se mos ka faj Bashkia për këto!

Më shqetëson pak edhe prishja e varrit të Konicës apo të vëllezërve Frashëri e më vjen hëm mirë, hëm keq që ato varrezat e ushtarëve amerikanë, gjermanë, grekë, italianë apo kinezë që janë aty, shkëlqejnë nga bardhësia e rikonstruksioni.

Por Bashkia më qetësoi. Më paraqiti planin e saj rregullues, që duhet t’i binden se s’bën ata fshatarët e Farkës. U bënë ata të shesin toka për ndërtim. Na duhet për park Farka, se ndërtimet i bëjmë ne. Edhe lejet i marrim pak më shpejt kështu.

Posi!

Ndërtuesit, inxhinierët, arkitektët e pallateve plot ngjyra, forma e trajta ngrenë zërin në mbështetje të Bashkisë. Bashkia xhan, se duhet të na japë leje ndërtimi. Po për ku më? Ku ka ngelur ai cep ku duhet ndërtuar akoma?

“Jo, ju nuk e njihni Tiranën,-më thotë Bashkia.-Vetëm unë e njoh. Edhe do e zgjeroj hapësirën e gjelbër. Edhe do shtoj edhe ndërtimet në qytet, se ku do i çoj njerëzit?!!! Banorët kërkojnë pallate në qendër”.

Po, po dhe po. Banorët kërkojnë pallate. Ndërtuesit kërkojnë pallate. Edhe Bashkia kërkon pallate. Edhe qeveria po ashtu. Zonat për pallate zvogëlohen, lufta për to zmadhohet, çmimi i dhënies së lejes kripet ku e ku më keq se tek pica dhe banori blen hyrjen cilësore me suva në rënie po aq shtrenjtë sa në Paris.

3000 eurom2 tek ai pallati i çak e çuk-ut tek liqeni. Hyrjet, se dyqanet janë 5-7 mijë për metër. Aty do banojnë elitat; njëlloj si tek kopshti botanik pa bimë e tek ai zoologjiku pa kafshë.

- Po parking, o bashki, do na bësh ndonjë?!

- Do të bëj. Tre kate nën tokë.

- Po rrugë, do hapësh ndonjë lehtësuese?

- Do bëjmë metro, se kështu e ka bota.

- Po ti nën tokë do bësh parkingje. Si do ia bësh për metronë?

- Metronë do ta bëj nën parkingje! Edhe hapësirë të gjelbër mes pallateve do bëj. 40% të sipërfaqes së ndërtimit do ta bëj të gjelbër. Nga 4.5 do ta çoj në 8m2 për frymë gjelbërimin.

Do na thithin bimët. Do kujtojnë se jemi edhe ne pjesë e tyre e fotosintezës.

-Të bëjmë një park pyjor edhe një park sportiv e olimpik në Paskuqan.
-Paskuqani bie në Kukës. Pak në Dibër e pak në Tropojë.
- Po pra, çështje politike është kjo, e dimë ne. Nuk do AI që të bëjmë parqe ne, prandaj s’na e lë Paskuqanin.
-Po Paskuqanin nuk e ke ti Bashki në administrim. As Farkën. Merru me këto pronat e tua ti.
-Jo, dëgjo, ca gjëra nuk i kuptoni ju. Jo! Se ndërtuesit e duan Tiranën. Pallatet tona janë shuam cilësore. Edhe italianët na i kanë zili. Pallati është zhvillim, është emancipim, është qytetërim. Tirana është akoma me densitet të ulët ndërtimi. Do ndërtojmë, do ndërtojmë në çdo centimetër të saj mbi tokë, se parkingjet dhe rrugët do t’i bëjmë nën tokë.
- Po metrat e gjelbra?
-Në Dajt pra. Edhe në Farkë, edhe në Paskuqan. Do ia marrim jabanxhinjve.
-Që t’ua shisni hyrje pallatesh me tre mijë euro m2?
-Jo. Po s’i kuptoni ju. Rrethinat janë në vijën e interesit të përbashkët.
-Kurse qendra është në vijën e interesit tuaj?
-Edhe të miqve të mi ndërtues, që po e zbukurojnë Tiranën kaq shumë. Metropol po e bëjnë.
-Po, po, po. Metropol me paratë e mia, se është rritur pazari mes jush.
-Epo ky është çmimi i një jetë të gjelbër. As New Yorku nuk ka tre parqe. Njw copw Central Park ka. E kam parw me sytw e mi New Yourkun. Njw park. Kurse Tirana do ketë TRE. Po të prishim këtë që kemi një herë, se nuk është më i bukur. Edhe pastaj të presim të na japë leje KRTRSH-ja që t’u marrim tokën fshatarëve të Farkës, Paskuqanit e Saukut, e do t’i kthejmë ato në ca parqe që do t’iu heqin trurin e kokës.
-Të hequr e kemi. S’kam as ku të parkoj, as ku të kaloj, as ku të rri. Ti më thua kam 4.5 metra jeshillëk edhe parking.
-I ke, po nuk i sheh, se s’të lënë paragjykimet.
......
Mbase. Më morën në qafë këto të zeza paragjykime. As katër metrat e mia bashkë më gjysmën nga pas e as parkingun nuk i gjej dot...ashtu si nuk gjej dot energjinë e miliardave gjatë ditës, rrugët e shtruara, investimet, sukseset në luftën kundër korrupsionit, përmirësimin e jetës sime, që qeveria dhe bashkia ime e shohin, kurse unë jo.

As që ma var fare kjo jeta ime. S’m’i raporton hiç përparimet e saj. Po shyqyr që kam qeverinë e bashkinë që më tregojnë sa mirë jetoj, se do kisha ngelur akoma pa shtëpi sot e kësaj dite.

E mora apartamentin në fakt. Edhe po të përdor shkallën e zvogëlimit 1:1000, shoh me sy të lirë hapësirën time prej 4.5 metrash që ndodhet diku në Dajt. Është pak larg nga unë, ama më ka thënë bashkia që e meritoj.

...dhe jetuam të lumtur e të gëzuar përgjithmonë.

Nata e bardhë e lirisë

2008-12-01T07:27:00.001-08:00

Gërmova shumë në garderobën time. Mezi e gjeta një bluzë të bardhë. Ngjyrë qumështi në fakt, por nuk po zihem për ngjyrat këtë radhë. Ishte edhe e ngrohtë. Nuk e di pse e kisha harruar fare butësinë dhe bardhësinë e saj. E vesha gjithë qejf. Nuk do ta prishja kërkesën e Bashkisë. Nata e bardhë kërkonte veshje të bardha.

Iu vura edhe kërkimit të palltos. Që pas kthimit në baltën të ëmbël si mjalta në Shqipëri, nuk e kisha përdorur pallton time të ngrohtë e të bardhë bashkë.
Nata po bëhej ditë, kështu që pas tre minutash kërkimi nëpër rafte, hoqa dorë. Vesha një pothuajse të bardhë nga nuancat e ngjyrë-vjollcës.

Ora 23.00. Trafiku fillonte që jashtë unazës. Telefonat e miqve tanë ishin të gjithë të fikur. Milleniumi po shfaq 007-ën. Unë e kam shtyrë parjen e tij deri sa 007 të jetë femër.

Në bulevard nuk kaloje dot nga njerëzit. Ishte si 14 shkurti, por natën. Dorë për dorë, krah për krah, të gjithë dyndeshin lart e poshtë “Dëshmorëve të Kombit”, për të cilin nuk kishte asnjë flamur. Jo, kishte një. E nxora unë nga çanta, siç kisha bërë ditën e pavarësisë tek “Karameli’. Ishte i vetmi lokal tërësisht kuqezi, edhe pse muzika nuk ishte tamam ajo që do të kishte zgjedhur Ismail Beu.

Sërish në natën e bardhë. Mbi njërën nga urat e Lanës kishin ndezur një zjarr që më tundoi t’i hidhja brenda ca gështenja. Aq të mirë e kishte prushin. Flakë hiç.

M’u kujtuan zjarret partizane që ndiznim në 29 Nëntorëve tek kodrat mbi shtëpi. Sot vetëm flakët e gushtit i konkurrojnë.

Nata e bardhë vazhdonte mbi kryeqytet. 007-a mbaroi. Mendova ta sfidoj frikën aventureske në katër pjesë e t’i hipja një tip imitimi të trenit të vdekjes, që e kishin vënë përpara Universitetit Qendror. Asnjë s’iu përgjigj entuziazmit tim. Siguria me të cilin ishin ngulur ato lojëra në Tiranë mund të rezultonin vërtet në tren të vdekjes. Por deri tani, me c’kam parë në lajme, asnjë nuk vdiq dje.

Të lodhur nga karaokja e një nate më parë ku i kënduam Shqipërisë sa na u ngjir zëri, vendosëm që natën e bardhë ta linim të kalonte disi më qetë. Prandaj iu drejtuam kohë-takimit tonë klasik.

Tek njëri nga baret, radha për t’u ulur e kalonte kërshërinë time. Tek tjetri po ashtu. Ora pas 12-ës. Por shqiptarët po e zbardhnin ditën e çlirimit. Në pritje të vendeve bosh ulem në një tavolinë që sapo u lirua. Kamerieri vjen të shprehë mos-aprovimin e tij, “se do vijnë të tjerë njerëz të ulen”.

Në fakt ne po kërkonim në pije të ngrohtë dhe ishim veshur me bluza e pallto. Jo shumë njëlloj me c’kishte e ç’pihej vërdallë, por si për natë të bardhë, s’ishim edhe aq keq.

Çajin tonë të mesnatës e të çlirimit të Shqipërisë e pimë në holl. Nuk ishte ajër i mbytur dhe nuk pinte njeri cigare. Duhani vret!

Kur gjumi na erdhi mbi qepalla e kur u bindëm se e bëmë pjesën tonë të respektit në kujtim të partizanëve tanë trima, thamë “natën e mirë” dhe u larguam të lumtur që kontribuuam në veçantinë magjike të natës së bardhë, shpikur, mirëmbajtur dhe organizuar me shumë kujdes nga Bashkia jonë.

Ecëm përgjatë bulevardit plot njerëz, zhurmë e rrëmujë e pa asnjë flamur të vetëm. Shihja vetëm atë copëzën e vogël flaumri kuqezi që e pata blerë vite më parë, larg, që ishte rrudhosur të mbrëmshmen, teksa na udhëhiqte në karaoken e pavarësisë, kur kërcenim “Se thelo-n”

Por nuk rri dot pa ndjere

2008-11-27T12:31:00.000-08:00

Vlora ne feste.

Ballkoni i flamurit te pavaresise sot

Emocionet bardhe e zi

U kry Ise, u kry...

I kendojme flamurit sic dime vete

Politika – Dramë me sa akte të dëshironi

2008-11-25T09:04:00.000-08:00

"Per pak thashe se ku me kishte humbur Konica...ma kujtoi nje postim ne det.
Ja si mendoja..."

“Ironia e hidhur e deshirës për pushtet”e quante Faik Konica krijimin e disa partive në vitet ’30-të në Shqipëri. Nënqeshte në radhët e tij gjithë sarkazëm jo vetëm për programet e munguara, por edhe për emrat e ashtuquajtura “tërheqës” dhe “modernë” të partive shqiptare. Konica kishte vënë poshtë tehut të mprehtë të penës së tij partinë ‘radikale’ dhe atë të ‘demokracisë sociale’.

Gjithmonë jemi duke folor për bashkëkohësit që qesëndiste publicisti i madh. Po nëse ai do të ishte gjallë sot?

Do të kishte më tepër se ironi dhe të qeshur me zë të lartë që do t’i lëndonte shpirtin politik kur të dëgjonte për cuditë e tipit ‘vij-s’vij në zgjedhje’ dhe’ndryshoje-mos e ndrysho kodin’ (sikur Shqipëria të mos kishte asnjë lloj halli tjetër).

Do të ndihej therëse britma sarkastike e Konicës nëse i binte në dorë lista e Partive që kanë vrapuar në dyert e KQZ-së për të mos e lënë veten jashtë zgjedhjeve. Kush janë këto parti, që Konicës do t’i kishin hapur punë në zbërthimin e emrit dhe shpërfytytrimit të propagandës së tyre? C’farë ironie kur t’ju tregonte fare pa dorashka se emri që kanë zgjedhur nuk ka hic të bëjë me doktrinën dhe programin që pretendojnë se mund të kenë.

Listë e cuditshme, në të cilën duhet të gërmojnë votuesit shqiptarë kurdo që do të bëhen zgjedhjet: Partia Konservatore, Partia e emigracionit, Forca Albania, Lëvizja Punëtore, Demokracia e re Europiane (!!!), Lëvizja për të Drejtat dhe Liritë e Njeriut, Partia Komunsite shqiptare Numër 2, ajo e 8 Nëntorit, Partia e Reformave Demokratike, Partia social-kristiane, Partia e cështjeve shqiptare, Ardhmëria Shqiptare, Partia Mendimi i djathtë Liberal, Partia Rruga e Vertetë Shqiptare, Partia e të drejtave të mohuara, Partia e biznesit shqiptar.....!!!!....

Duket sikur gjithkush në Shqipëri qenka futur në garë të formojë një parti, të zotërojë një OJF ose të ngrejë një pallat. Seriozisht ta kenë të gjithë këta njerëz që kanë krijuar partitë e sipërpërmendura?!

Partia Demokratike Pezë-Gjirokastër e Shqipërisë? C’farë është kjo? C’pritet të nënkuptojmë prej këtij emërtimi? Mirë pra! Në sulm të gjithë ata që nuk janë as nga Peza, as nga Gjirokastra. Ose futeni emrin tek “Partia e të drejtave të mohurara”, ose vraponi se ka akoma vende për tër të regjistuar të tjera parti në gjykatë.

Po kjo tjetra: Partia e ‘Aleanca Maqedonase për Integrimin Europian’!!!

Këto duken të gjitha si thirrje të dëshpëruara projektesh në kërkim donatorësh. Dhe meqë jemi këtu, nga vijnë fondet për të financuar këo ekzistenca që e quajnë veten Parti? Sa interesante do të ishte të shihje listat e stafeve të secilës, që së bashku me atë të mbështetësve, njerëzve që kanë dijeni për ekzistencën e saj dhe atyre që shqyejnë sytë për të, mund të përmblidhte lehtë në: kryetarin, bashkëshortin/en, (nëse nuk ka krijuar ende partinë e vet), dhe maksimumi mund te shtohen edhe fëmijët dhe ndonjë komshi kureshtar.

Përndryshe, sinqerisht i dashur Konicë, as ne që kemi luksin e madh ta jetojmë këtë bum partiak 80 vjet pas teje, nuk jemi në gjendje të përcaktojmë se c’duan të thonë partitë e emrat e tyre, e as përse mund të na hyjnë në punë të gjitha këto. Shanset e mira janë që as vetë ata që i kanë krijuar nuk duket të kenë ndonjë ide. Nuk është cudi madje që ata të harrojnë krejt se paskan edhe një Parti në zotërim (përvec pronave të tjera), dhe kujtohen për të ditën, datën apo muajin e zgjedhjeve.

Lum shqiptarët, çfarë alternativash kanë!

E c’duhen dritat, reformat, investimet, kur kemi politikën? Të ndriturën politikë dhe vendimmarrësit e saj, që të vetmin vendim që marrin, është; ‘Ose të ngrejmë një parti, ose të braktisim atë në të cilën jemi’. Gjithmonë nën luftën e paskrupullt për pushtet. E trishtueshme të kuptosh se zhurma dhe pakënaqësitë e mëdha për zgjedhjet vijnë nga opozita (thjesht sepse nuk plotësohen tekat e saj të parashtruara),dhe nuk i vë në pikëpyetje shoqëria, votuesit që kanë ngelur në errësirë të plotë mendore tani, po njëlloj si atëherë kur thërriste Konica. Dhe kjo është errësirë moderne, tamam ashtu sic i ka hije të regjistruarave dhe të të paregjistruarave parti që nuk kanë as plan strategjik per promovimin dhe jetëgjatësinë e tyre, jo më të ofrojnë alternativa zgjidhjeje për krizat mizore që therin zgjedhje pas zgjedhjesh Shqipërinë.

Ah Konicë, Konicë. Atëherë, si tani, radikalizmi dhe demokracia në Shqipëri përdoren në vend të jashtëderdhjes prej të babëziturve dhe të pangopurve themeltarë, që ia kanë nxjerrë themelin me kohë shpresës për një Shqipëri ndryshe....madje që atëherë kur klithje edhe ti. Jehonës së saj, i është shtuar edhe ajo e të gjithë shqiptarëve të sotëm, që ndjekin tragji-komedinë e datave, kodeve, numrave, dielmave, kapricove dhe emrave të cuditshëm. Mendësia moderne politike, mbush kështu 80 vjet zhgënjim konstant në pritjen për ndryshim.

Rrofte kodi i ri elektoral!!!

Ftohtësia ime e ëmbël në Vlorë

2008-11-24T01:40:00.000-08:00

Mëngjesi u gdhi i ftohtë, por me diell. I kthjellët, rrezellitës e përkëdhelës. Në Tiranë mund ta zgjas gjumin e mëngjesit në fundjavë, këtu jo.

Entuziazmit të zgjimit tim iu bashkua përshëndetja e ngrohtë familjare, krahët e sime mëje dhe buzëqeshja e pashterur e tim eti. Gjithçka është e afërt dhe e ngrohtë, edhe pse temperatura jashtë është më e ulëta për këtë dimër të vonë.

Në dritaren mbi tryezën ku del avulli i qumështit, vezëve të ziera, kafes së sapo bërë dhe kuleçëve të përgatitur, duket sikur po na vëzhgon qesëndishëm mali i Lungarës.
Limonit nuk i është rritur akoma dega që im atë i shkurtoi vitin e kaluar, sepse na pengonte pamjen e maleve që ulen këmbëkryq mbi gjirin e Vlorës.

Unë qesh. Rrufis kafe e qumësht bashkë. Dhe kam ngrohtë.

As në ballkon nuk i ndjej kapriçot e temperaturës. Dimri është me vonesë këtë vit; prandaj ullinjtë akoma nuk e kanë marrë ngjyrën e zezë që na ka rrëmbyer përherë festat e Nëntorit. Por këtë vit, gjithë kodrat janë mbuluar me ullinj që rëndojnë nga prodhimi. Më pëlqeu ta shijoj mendimin se do të kem vaj të vërtetë ulliri këtë dimër.

Portokallet gjithashtu zverdhonin të tëra. Tundimit për t’i këputur direkt nga pema m’u përgjigj një thartim i fytyrës prej lëngut akoma të pabërë. Por shumë të shijshëm.

Mandarinat i shihja njëlloj, sa në pemë, aq edhe të peshuara e futura në qese buzë rrugës kryesore. Unë s’e heq dot vesin e të këputurit direkt nga pema. E në kundërshtim me vegjëlinë time, ime më jo vetëm që nuk më thërret, por vjen të më ndihmojë t’i këpusim mandarinat bashkë.

Pastaj dal lagjes sime të fëmijërisë. E tëra kundërmon nga agrumet. Njerëzit i përgjigjen këndshëm mirëmëngjesit tim dhe më ftojnë në bisedat e tyre të gjalla e pa ngarkesë. Të gjithë më ofrojnë dicka për të pirë apo agrume të sapo-bëra.

Deti ka marrë një blu në gri të qetë. Eshtë kristal i pastër dhe shumë miqësor, edhe pse dimër. Mbi të, majën e gadishullit e ka zbardhur bora e parë. Kurse në Llogora, ajo tashmë ka zenë vend mirë. Pishat nuk duken e në rrugë duhet të ecësh me zënxhirë.

Kthehem sërish në tryezën time familjare. Në guzhinë vjen era e byrekut, mishit të pjekur, portokalleve dhe bisedës së ngrohtë. I bashkohem shakave dhe të qeshurave me gjithë shpirt.

Strehëza ime në Vlorë më kthen gjithmonë në fëmijë. Të lumtur, aktive dhe të aftë për ta shijuar diellin e saj, edhe kur është i ftohtë.
Rrezet e tij po fshiheshin pas gadishullit të patrazuar. Fundjava tjetër vjen për katër ditë

Deformimi i librit

2008-11-21T07:25:00.000-08:00

"Darka e gabuar" e Kadaresë dhe "Guximi i Obamës për të shpresuar" ishin dy librat më të shitur në panairin e librit që u mbyll këtë javë në Tiranë. Pra, shqiptarët zgjodhën të vazhdojnë ta ndjekin krijimtarinë e Kadaresë dhe u treguan kuriozë për të njohur guximin e presidentit të sapo-zgjedhur amerikan. Shumë mirë. Zgjedhje interesante dhe reflektuese të së tashmes.

Por, në morinë e lajmeve, kronikave, shkrimeve e reportazheve për panairin, mes të gjithë lumit të njerëzve që kundronte më shumë se blente në tre katet e ekspozimit të librave, më tërhoqi lista e librave që blenë gjatë panairit disa nga politikanët shqiptarë. Ideja shumë tërheqëse; kurioziteti im po ashtu. Vura re se presidenti e kishte marrë me vete Kadarenë dhe akuzat e Shmid-it për Skënderbeun. Me Kadarenë në dorë ishin larguar prej panairit edhe Bujar Leskaj, Anastas Angjeli, Ylli Pango, Namik Dokle, Enkelej Alibeaj etj. Por, vura re me po aq kërshëri se në duart e politikanëve kishin përfunduar edhe tituj të Drajzerit apo edhe të Kate Moss-it. Kishin blerë libra shqiptarë për Enver Hoxhën, kujtime të njëri-tjetrit për 97-ën apo edhe libra me tregime e novela nga autorë të vonë shqiptarë.

Por, shumë pak më zuri syri të kishin blerë tituj që iu afroheshin fushës së tyre. I vetmi koleksion që i ngjante personazhit që e kishte blerë, ishte ai i Paskal Milos: “Diktatorët e Ballkanit”, “Shqiptarët”, “Shqipëria”, K.Kohl; “Bazat e marrëdhënieve ndërkombëtare”, “Politika ndërmjet kombeve”, “Himara”, “Dhërmiu”, “Qëndresë dhe bashkëpunim në Shqipëri 1939-1944” etj. Gjithë të tjerët ishin fokusuar tek mbizotërimi dhe orientimi aktual i tregut.

Por, përpos kërshërisë dhe zhgënjimit përse politikanët tanë nuk lexojnë më shumë për politikën, më vrau edhe moria e titujve të shtypur keq e të shpërdoruar në ribotim. Duke u munduar t'i përgjigjen tregut të lexuesve të paktë të librit, shumica dërrmuese e shtëpive botuese i kanë nxjerrë librat me kopertina të mjera, plot ngjyra e pa asnjë fantazi, finesë apo domethënie për përmbajtjen e tyre. Respekti ndaj autorëve gjithashtu dukej i përdhosur. Ndaj lexuesve nuk dukej të kishte ndonjë përkushtim, përveç atij të futjes së shijeve të të gjithëve në të njëjtin thes, teksa kopertinat ishin shëmtuar të gjitha në të njëjtën formë.

Libri i Obamës që aq shumë u tërhoq, as që i ngjante në shkëlqim origjinalit punuar me finesë. "Amerikani Toni Blair" po ashtu dukej sikur ishte lyer me llak në kopertinën shqip. "Më keq se Wotergate" ishte ku e ku më dobët se ngjyrat, madhësia, formati dhe cilësia e përdorur në origjinal. Akoma më shumë vuanin imazhet ribotimet e klasikëve. "Ana Karenina" i ngjante një libri ngjyrosës për fëmijë; "Saga e Forsajeve" ka një tablo të importuar keq; veprat e Shekspirit të japin përshtypjen e një varfanjaku në kërkim të famës; portreti i Dorian Greyt shitej në disa variante amatoreske; Zola dukej sikur i drejtohej 10 vjeçarëve e Mopasani si shtojcë revistash pornografike.

Libri nuk gjykohet nga kopertina! Shumë mirë. Po atëherë përse t'ua deformosh atë? Jo të gjithë librat do të tërhiqen nga lexuesit e Danielle Still apo Nikolas Sparks. Atëherë çfarë bën një çift bullgar në kopertinën e Remarkut? Cilët lexues do tërheqë një femër me kapele diplome në kokë në "Shtjellimin e politikave të sotme magjistrative"?

Mania e të gjithë librave ishte të tërhiqnin me foto dhe ngjyrat e forta të kopertinës. Prandaj e pashë më të arsyeshme të paguaja çmimet e kripura shqiptare në këndin e librave në gjuhë të huaj. Të paktën kopertina e tyre nuk më shqetëson. As gjuha e përdorur aty.

Në kapërcimin e dy shokimeve të para ( tendecave lexuese të politikanëve dhe morisë së ngjyrave të forta në kopertinat e botimeve në shqip), përfundova në grackën e leximit të shqipes së cunguar, të paredaktuar dhe të pa-këndshme që kanë shumica e këtyre librave. Nuk e zbulova në panair. U bënë shumë vite tashmë që botimet vuajnë nga cilësia në përkthim. Fjali pa kuptim. Fjalë të lëna për gjysmë. Fjalë të përsëritura. Mungesë njëtrajtshmërie dhe mungesë tërësore përshtatjeje. Tek lexoja përkthimet e reja të Remarkut, iu futa kërkimit për të gjetur versionet e vjetra të Shvarcit. Shqipja më rrëmben më shpejt nga c'mund ta ndjek. E krahasoj me përkthimin e ri, shqipen as që di ta ndjek dot.

Më keq paraqitet gjendja tek librat filozofikë. Kanti më doli i cunguar e Nicja pa lidhje. Jungu pa kuptim e Frojdi pa asnjë sens. Përse? Sepse përkthimi nuk bëhet vetëm nga përkthyes. Bëhet edhe nga të afërm e miq në nevojë për para. Por, para' për redaktorë nuk ka. As për korrektorë jo. Atëherë të nxjerrim xhevahire të tilla në treg. Dhe shijet e lexuesit supozohen të jenë të gjitha ato të tipit "bestseller" apo reflekuese të komercializmit njëlloj si në muzikë.

Panairi në pallatin e kongreseve m'u duk tamam si BBF-ja në shkronja.

Nëse shtëpitë botuese synojnë të kthejnë lexuesin shqiptar tek libri, strategjia e zgjedhur për të deformuar kopertinat nuk duket të jetë ajo më e drejta. Mbase drejtësia është term që nuk i shkon idesë së tyre të biznesit, por mbrojtjes së vlerës së librit po.

E nëse ne shpresojmë se politikanët shqiptarë do të lexojnë “Korrupsionin dhe Demokracinë”, “Financimin e partive politike dhe të fushave zgjedhore“;“Formësimin dhe identitetin e kombeve”; “ Funksionimin e demokracisë në shekullin e XXI” apo të tjerë tituj të tillë në vend të aventurave e librave rozë, atëherë po shpresojmë në vendin e gabuar.

Do të doja shumë të thoja “panairi i librit ishte një sukses”, por për hir të dhunimit që po i bëhet vlerës së librit apo cilësisë së përkthimit të tij për shkak të marketingut, nuk mundem ta njëjtësoj dot suksesin e shitjeve me rritjen e vërtetë të interesit ndaj librit në Shqipëri.

Shpresa ngelet që botimet jo vetëm të shtohen, por edhe të rriten cilësisht në Shqipëri.

Po kjo ngelet për t’u parë!

Perralla nga e tashmja

2008-11-20T06:38:00.000-08:00

Zhvillim i dukshëm ekonomik; tërheqje të investitorëve të huaj; rritje të GDP-së me të paktën 6% këtë vit, që është një ndër më të lartët në Europën Lindore; reforme e plote ne arsim; rruge te shtruara kryq e terthor; nivel jetese i mahnitshem...

Me fjali të tilla na vritet gjithmonë e më shumë veshi, sa më shumë që afron periudha fatlume ku nuk do flitet për gjë tjetër veçse për zgjedhje.

Në arenën që këtë radhë është arkitektuar me kontributin e hapur e të mbyllur opozitar, qeveria e sotme mund të ngrejë me të drejtë pretendime për disa arritje që jo vetëm janë të matshme, por edhe të prekshme. Për shembull, nga një vend me të ardhura të ulëta, tashmë Banka Botërore na klasifikon tek vendet me të ardhura mesatare. I njëjti institucion u tregua zemërgjerë kur në fillim të Shtatorit e renditi Shqipërinë në 10 vendet e para që krijojnë lehtësira për legjislacionin dhe funksionimin e biznesit. (jo se BB ka ndonje interes per te ndenjur ne Shqiper, jo!)

Qeveria ka arsye të mburret sepse me rezultate të dukshme ose sekrete, reale apo fiktive, të verifikueshme apo jo, politikat e saj kanë luftuar korrupsionin, kanë ulur taksat, ka "zvogëluar" administraten qeverisëse, (dhe ashtu siç pohon edhe Banka Botërore), janë miratuar një sërë ligjesh dhe aktesh që favorizojnë biznesin.

Për fatin e kësaj qeverie, rastisi në periudhën e saj që Shqipëria të marrë ftesën për në NATO (pavarësisht i kujt është interesi apo merita) dhe pozitarëve të sotëm ju pëlqen të thonë se vitin tjetër Shqipëria do të aplikojë edhe për anëtarësim të plotë në BE.

Nga ana tjetër, ekonomia po ecën me hapa sa të mëdhenj, aq edhe të padukshëm për syrin e lirë. Për 125 milionë euro, naftë-nxjerrësi Armo ndërroi përveç gërmave, edhe pronarët, duke u kthyer në AMRA-n amerikano-zvicerane. Albtelekomi po ashtu ndërroi kombësi dhe KESH-i është në fushën e pingpongut.

Ndërtimi ka shpërthyer në të gjithë krahët; sasi, mungesë cilësie, çmime dhe anarshi. Por, sado i keq dhe i shëmtuar, ndërtimi ngelet pika kyçe e zhvillimit të sotëm ekonomik; dhe nëse bumi i ndërtimeve ndërpritet, qeveria do ta gjejë veten duke pluskuar në përrua të thatë.

Për të njëjtin ndërtim, në mënyrë shumë paradoksale kryetari i bashkisë ku pallatet ngjyra ngjyra-ngjyra i zënë frymën njëri tjetrit, ankohet për anarshinë dhe uzurpimin e zonave periferike. Zhvillimi këtu është sa i paqartë, as edhe i pa-matshëm.

Një tjetër investim kolosal ka zënë jo pak vend në zhvillimet politike dhe ekonomike dy vitet e fundit; bëhet fjalë për 600 milionë eurot dhe më pak se 200 kilometrat rrugë që do ta lidhin Shqipërinë me Kosovën e do bëjnë namin në bujqësi, turizëm e në promovimin e veriut të lënë pas dore. Kështu thonë pozitarët; kurse opozitarët e dialogut thonë se nga 600, milionët e eurove do të shtohen me ndonjë njësh përpara e askush nuk ka për të dhënë llogari.

Për të shuar kuriozitetin opozitar, qeveritarët bëjnë be se investitorët e huaj po tregojnë interes. Italianët e Enel-it kanë rënë në dashuri me hapësirat e Karaburunit dhe mendojnë se gadishulli është mrekullia vetë për ndërtimin e qendrave të tyre elektrike, bërthamore apo edhe thjesht gadishullore, në kuadër të fqinjësisë së mirë. Kjo behet pikerisht kur shoqatat mjedisore ne Shqiperi duan ta shpallin zonen e Karaburunit "Park ujor kombetar".

Austriakët e EVN-së paskan ndër mend të ndërtojnë hidrocentrale. Pas grekëve, tani paskemi edhe miq nga Spanja që janë të interesuar për të ndërtuar fabrika çimentoje (pse jo. Ndotja s’është në asnjë listë në Shqipëri). Së fundmi, edhe nga skaji perëndimor i kontinentit paskan shfaqur interes ishullorët britanikë për të bërë porte në një vend për të cilin akoma nuk kanë përcaktuar qartësisht ndonjë politikë.

Po Shqipëria ka edhe pretendime për t’u futur në bursë, edhe pse çdo zhvillim në Amerikë ndihet më parë në xhepin shqiptar sesa në atë të amerikanëve vetë. Pavarësisht luhatjeve në çmimin e naftës në botë, në Shqipëri ajo i qëndron besnike vetëm rritjes. Shtetit i pëlqejnë makinat dhe nafta po ashtu, prandaj, arsye për ankesa nuk ka!

Mbase duhen edhe 10 vjet të tjerë që Shqipëria të hyjë në grupin e vendeve demokratike. Po ne s’kemi lënë më konventë pa nënshkruar. (Bashkë me Moldavinë).
Ama standardet i shohim akoma me dylbi, edhe pse i dimë se ku janë.

Në rrugën tonë të suksesshme për në BE dhe për në zgjedhjet e 2009-ës, udhëhiqemi nga një sistem gjyqësor që akoma nuk është eficent; nga mungesa e kulturës demokratike, çalimi në shtetin e së drejtës, krimi i organizuar (më tepër bindje e BE-së) dhe sfida e çartur e korrupsionit. Po ashtu Shqipëria është pre e shumë titujve të çuditshëm pronësi, e injorimit të kulturës plehërore dhe pasigurisë për energjinë (vitin e kaluar importet varionin nga 8-12 milionë kilovatë orë në ditë).

Turizmi mbetet kryefjala e të vërtetës dhe e abuzimeve me shifrat. Saktë dimë vetëm që kemi 362 km vijë bregdetare dhe pjesa më e madhe e saj është e pashfrytëzuar. Por ndërprerjet e energjisë, lulëzimi pa fre i plehrave dhe infrastruktura e vështirë rrugore, deri tani e kanë frenuar ritmin e zhvillimit të pretenduar disa vite me parë.

Ministri ynë i turizmit, bashkë me 10 vulat e pasaportës sime këtë verë, ka numëruar 2 milionë e 10 turistë që kanë vizituar Shqipërinë. Shifrat ndryshojnë sipas rastit të prononcimit, por vulat e të gjitha pikave kufitare janë hedhur në regjistrin fat-madh të Ministrisë së Turizmit

Deficiti tregtar i lartë, prurjet e emigrantëve në rënie, prodhim vendas s’ka (të dukshëm), ndërtimi është pa baza... pra rritja ekonomike është fiktive?

Shumë shifra e të dhëna nuk janë fort të besueshme, prandaj entuziazmi i qeverisë ndesh reflektimin e kësaj mungese të besueshmërisë kur mundohet të shesë ndonjë sapun për gjysmë kile djathë.

Por duhet pritur edhe ca kohë, deri sa të vijë rasti për të pritur edhe katër vjet të tjerë.

Grevë, patate dhe sherr vegjëlish

2008-11-13T08:59:00.000-08:00

Greva e urisë apo patatet e Kukësit? Mirë do ishte ta quaja dilemë komike, por nuk është ashtu. Shtysa erdhi nga bisedat e bëra mes kolegësh e vëzhguesish të hollë të cdo minuti e ngjarjeje që ndodh në Shqipëri. Disa deputetë janë mbyllur në zyrat e kuvendit, kurse disa media janë më shumë të shqetësura në krye të tyre për problemin që hasin patatet e qytetit verior (jo te Hasit vetë) në tregun e c’ekulibruar. A ka ndonjë pikë ekuilibri tjetërkund në ngjarjet e ditës që na tërhoqi vëmendjen cartja a patateve?

Por as me grevën vetë nuk mund të mburret hapja e një edicioni apo një gazete. LSI ka shumë të drejtë të mos lëshojë pe në luftën e saj për të mos humbur komisionerin, pra për të mos humbur votat. Po ashtu ka të drejtë të kërkojë me ngulm vendet që i takojnë në parlament, përderisa është e aftë të tërheqë drejt vetes një sërë votuesish të lëkundur, të zhgënjyer e të paduruar, që nuk kanë c’ti shtrydhin më shpresave tek PD-ja apo tek PS-ja.

Po pse me grevë?
Kjo pyetje është bërë shpesh. Edhe vërejtja ndaj mos-ezaurimit të mundësive të tjera të negocimit po ashtu. Mund të bëhej një paralelizëm interesant në kërë rast me shqyrtimin e cështjeve që marrin komitetet e konventave për të drejtat e njeriut në OKB. Para se një cështje të shkojë atje, duhet që ajo t’i ketë kaluar më parë të gjitha shkallët e gjyqësorit në vendin e paditur. Por, në raste të vecanta, këto komitete bëjnë një sy qorr e një vesh shurdh, sepse marrin parasysh eksperienca të mëparshme nga vende të caktuara, ku ezaurimi i shkallëve të drejtësisë vendase nuk do të kishte qenë efektiv edhe po të ishte provuar, prandaj ata e pranojnë cështjen për shqyrtim, megjithëse me shkelje që në dorëzimin e saj.

Rasti i grevës së urisë që po bëjnë deputetët e partive të vogla të krahut të majtë nuk është aspak rast i ndryshëm. Ilir Meta dhe ndjekësit e tij vendosën të shkojnë drejt e tek hapi i fundit i këmbënguljes për të ndryshuar situatën e refromës zgjedhore, që i lë ata pa asnjë zgjidhje. Sigurisht që duhet ta bënte një hap të tillë dhe as nuk do t’i mbushej mendja njeriu që Ilir Meta do të hiqte dorë kaq shpejt nga meritat e forcës së tij politike, po përse grevë?

Po në Shqipëri dialogu është fjalë e huaj. Mirëkuptimi ka tjetër kuptim nga ai që njohim të gjithë ne (prapskenë e ka psudonimin). Toleranca ndaj pushtetit është po ashtu mish i pangrënshëm në politikën tonë. C’ngelet atëherë? Ngelet kjo forma e pezullimit të të ngrënit, ngujuar në sallën ku merren të gjitha vendimet.

Me përpjekjet e pareshtura të LSI-së për të mos i lënë ndryshimet të ndodhin poshtë tavolinave jam dakord; me zgjedhjen e tij për t’i shtuar imazhit një grevë urie që nuk duket se i shkon fort per shtat personalitetit të tij, nuk jam e sigurtë.

Po mendoja Prodin në grevë, apo David Cameroonin, apo Royalin, apo McCainin. Po fundja as me Sekerinsken nuk më ecën imagjinata e grevistit, as me Yanevin, madje as me Haradinajn jo.

Forma, përmbajtja, përmbajtja, forma. Fajin e ka kryetarja e kuvendit që bën show në parlament. E ka kryetari i qeverisë që shëtit me një Shqipëri të ndryshuar pas shpine, ku duken ca pemë të prera në sfondin e tij të gjelbër para-elektoral. Fajin e ka kryetari i opozitës, i bashkisë, i këshillit drejtues, i hallexhinjve të pashpresë, i dogmave prej puple. Fajin e kam unë, që votoj për këta sundues manipulatorë. Fajin e ke ti, që nuk voton fare. Fajin e kemi të gjithë, që na ka zënë gjumi duke pritur se mos gjërat ndryshojnë vetë. Por edhe po ndryshuan negativisht, sërish i pranojmë, përderisa nuk jemi lodhur për t’i ndryshuar.

Faj nuk ka askush. Ka vetem Ilir Meta dhe dyzina e miqve të tij të partive të vogla, që i hoqën stomakut të drejtën e ushtrimit të funskionit të tij fisnik këto tre ditë.

Nga qindra greva urie që ka pasur në Shqipëri, a është pasyqruar fundi i ndonjërës në media? Ja të shohim c’do ndodhë me këtë.

Por, përpos të tjerave, komisioneri duhet të kthehet atje ku ishte; sepse pastaj vota ime, së bashku me tënde, edhe tënden, edhe të të tërëve bashkë, shkon për llogari të atyre që iu pëlqen shëtitja nëpër Shqipëri. Po unë nuk dua më të qeverisem nga njerëz që përpiqen kaq hapur të vjedhin ligjërisht mendimin tim elektoral.

Pse s’ka një formë tjetër kjo greva? Ose të kishte formë tjetër rrjedha e mendimeve të dy kryetarëve ‘armiq”. Mbase atëherë do të kishin përfunduar vetë ata në grevë, duke thënë “nuk jemi dakord me pretendimiet e shokut Ilir. Do rrimë edhe ne në grevë deri sa të heqë dorë ai”.

Sa shpejt erdhi kjo kriza në Shqipëri. Edhe e fillloi rrugën direkt nga shtresat e larta.

Komisionerin, PD, PS, komisionerin. E jo patate Kukësi në krye të lajmeve. Sigurisht që e përditshmja është e rëndësishme për shikuesin dhe politika është bajatisur më shumë nga c’mund të mbajë. Po patatet nuk kanë nevojë për komision.
Greva nuk është e bukur, por ngelet lajmi kryesor. Patatet po i nisim për në kuvend nëse nuk ka treg shitje tjetërkund.

Sa kot!

2008-11-13T07:23:00.000-08:00

Si ne titull!

Përse vijnë të huajt në Shqipëri? (ata që gjoja punojnë)

2008-11-10T06:02:00.000-08:00

- Për të zhvatur një rrogë prej 5-30 mijë euro në muaj, që në vendet e tyre nuk ua mban as ta ëndërrojnë.
- Të trajtohen si mbretër të mbretërive të tyre të shembura familjare, profesionale, emocionale, shoqërore etj.
- Të bëjnë të mençurin në këtë vend ku inferioritetin e ushqejnë vetë vendasit, e po ngrite kryet ndaj tij, kërkojnë të të shohin bishtin.
- Të tallen me reformat që vetë i pengojnë për të zgjatur pafundësisht mandatet e tyre të mynxyrta në Shqipëri.
- Të përfitojnë nga anarshia ligjore dhe financiare e vendit të fundit në Europe, ku askush nuk jep llogari për allishverishet që bën, edhe kur ato duken hapur.
- Të mbajnë peng grantet që gjoja jepen për Shqipërinë, duke marrë në qafë fushat për të cilat sillen të punojnë në Shqipëri dhe stafin që punon për ta.
- Të përfitojnë nga përkushtimi i stafit vendas për të shitur një punë që s’e bëjnë.
- Të përmirësojnë anglishten mu në mes të Tiranës.
- Ta përdorin Shqipërinë si trampolinë për ndonjë punë të vockël tjetërkund, sepse andej nga vijnë nuk i përfill njeri.

Poshtë të gjitha muret artificiale.

It’s all about change

2008-11-07T06:51:00.000-08:00

My red tree has a different look today. It’s full, up, open, positive, proud, holding all its leaves. It’s a marvellous, confident and high tree.

I wanted to show its leaves to everybody today. But it’s Friday, and although we’re in Albania, people are still working. Yes.

Or so it might be!

Anyway…I failed on my first attempt in two and a half years to finish earlier than I should. No one is interested in red leaves and everybody seems to be a hard worker in Albania. God, I am sooo pleased :D

I attended the ceremony I was talking about on my previous posting. Interesting speeches. Would have been nice if they were real too.

The Albanian president talked about belief in change. EC ambassador did the same. And so did the politicians who had arrived from Brussels and some others from Strasbourg.

They all started by saying: “I am very pleased to be here…”. Looking at their half-closed eyes, I could hardly believe that the person with wrong perceptions on that room was me.

“We believe in change. (Again? Oh no!) Albania needs to change. You are changing. Together we’ll change all unchangeable things about this country…” Yeah….sure!

“Obama, Berisha, EU, report, progress, regress…no, no regress please. That’s why you’re here…new policy-makers to replace the old ones” !!!!!

Great! Applauses!!!!

Wine? No. Coffee. Let’s go to the upper restaurant. This one is very odd…and we’re not anymore.

And the change just started.

Sat at the coffee table gossiping about nothing, all were convinced that Albania has found the way out. So did I…

I found the way out and did not want to go back in the office…but I did. And you know that now :D

“Rruga e Kavajes” is full of red trees. I walked through today…running late for a change

Coffee? :P

Nëntori i datës 6

2008-11-06T04:12:00.000-08:00

Mund të isha shumë më mirë se kaq…

S’kam vënë re më parë të kem kaq alergji nga e enjtja.
As nga data 6. As nga Nëntori.

Por nga abuzimet po. Edhe nga manipulimet, mosmirënjohja, shumë-fytyrësia. Nga kapricot e paftuara të nënës natyrë po ashtu.

Punë dreqi kjo e kombësisë. Edhe puna me ata që kujtojnë se kombësia ime është ashtu si nuk dua ta pranoj unë.

Sot s’i durokam dot as pranitë, as mungesat.

Nesër kam një ceremoni me protagonizëm po të manipuluar.

Në faqen kryesore të publikimit që po m’i bën zbor nervave është fotoja e një fëmije para kompjuterit. Ters, ngado që ta shohësh.

Kam një deadline vullnetar. S’ngre dot kokën, se ia kanë zënë rrugën ca të tjerë që i nxit përsosmëria idiote e produktit të bërë mirë. Me lot. (edhe në mënyrë jo-figurative).

Ka ndër mend të vijë ky dimri këtë vit?

Nëntor i pakëndshëm ky i datës 6.

Pabesitë e qeverisjes

2008-11-01T16:31:00.001-07:00

“Publiku po i beson gjithmonë e më pak qeverisjes së mirë e transparencës së saj. Ai beson po ashtu më pak se qeverisja e tij është demokratike, e lirë apo e orientuar nga interesat e publikut.” Keto ishin disa nga përfundimet e fundit të publikuara nga Freedom House për gjendjen e lirive dhe besueshmërisë tek qeverisja në kohët e sotme, botuar vetem pak jave me pare.

Duke lexuar studimin, Shqipëria vinte parasysh në shumicën e shqetësimeve të ngritura aty. Edhe kur emri i saj nuk ishte i pranishëm, Shqipëria dukej sikur i përkiste të gjithë paragrafëve ku flitej për humbjen e thellë të besimit tek politika, partitë e saj, tek zyrtarët apo tek qeveritarët, që gjithmonë e më shumë po shihen si shërbyes të interesave të vetvetes, duke përjashtuar hapur dhe pa asnjë përgjegjësi publikun nga priotitet dhe axhandat.

Po c’farë e con një shoqëri në humbjen drastike të besimit tek të zgjedhurit apo zyrtarët e vet?

Pas fasadës së arritjeve të rëndësishme, në rastet e sjella në këtë studim nga Larry Diamond, (njohës i mirë i politikës së sotme në botë), shfaqen disa fenomene të ngjashme në të gjitha vendet në zhvillim apo në ato post-komuniste. Në këto vende, njëlloj si edhe në Shqipëri, demokracia vihet rëndom në rrezik dhe në dyshim për shkak të formave klasike të keq-qeverisjes, abuzimeve të ndryshme, për shkak të dominimit dhe oligarkisë në nivel lokal, të burokracive pa fund e jo-kompetente që ushtrohen në emër të shtetit, për shkak të sistemit të korruptuar apo të mbikqyrur gjyqësor dhe për shkak të arrogancës populiste me të cilën abuzojnë hapur përfaqësuesit e “elitës drejtuese”. Shpesh këta drejtues shpërfillin shtetin ligjor dhe nuk shohin përtej intersit të ngushtë të vetvetes apo familjeve të tyre.

Po deri në c’pikë është në gjendje Shqipëria të zgjedhë problemet e qeverisjes në mënyrë që ajo t’i përgjigjet pritshmërive të qytetarëve për liri, drejtësi, për një jetë më të mirë dhe për një shoqëri më aktive e më të përfshirë në vendimmarrje?

Rastet kanë treguar se në momentin që shoqëritë jetojnë në të ashtuquajturat demokraci që nuk arrijnë të luftojnë në mënyrë efektive krimin apo korrrupsionin, që nuk janë në gjendje të gjenerojnë rrjedhë të qëndrueshme ekonomike, që nuk gjejnë zgjidhje për pabarazitë ekonomike brenda vendit, që nuk arrijnë të krijojnë besim për liritë e votës, të fjalës, të shpresësh për ndryshime pozitive etj, atëherë publiku e humb lehtë besimin, duke e bërë veten pre të detyruar që qoftë edhe pa ndërgjegjie të plotë, të besojë tek alternativat autoritare.

Dëshira për të mbajtur nën kontroll të gjitha llojet e pushteteve, ngadalësia në zbatimin e reformave, apatia në hartimin e strategjive, manipulimi i pamëshirshëm i publikut dhe reklamat populsite për vetveten, e ka bërë përfaqësinë e elitës politike të të gjitha kahëve në Shqipëri të duket thjesht e rrezikshme për të tashmen dhe për të ardhmen e vendit.

Në vend që t’i hapin rrugë njëri-tjetrit e të zhdukin nga qarkullimi opozitën si nocion, qeverisësit e sotëm dhe të nesërm duhet të mbajnë parasysh detyrën e tyre për të dëgjuar zërin e qytetarëve,e jo të shkojnë për monologje nën emra dialogësh, apo akoma më keq, të promovojnë një anëtarësim që nuk ka të bëjë fare me pjesëmarrjen e qytetarëve në proces.

Kërkesat e qytetarëve kanë nevojë për adresim dhe reagim. A po ndodh kjo në Shqipëri? Po të ndodhte, atëherë në disa pika, qeveria jonë e tanishme apo e ardhshme do të kishte mundësi të shkëlqente në disa pika; 1) Sheti do të kishte kapacitet të funksionontë në shërbim të qytetarëve, por kjo nuk mund të arrihet pa staf të trajnuar dhe profesional në shërbimet civile. 2) Përkushtimi ndaj interesit të publikut, që duhet rregulluar nga institucionet që shpërblejnë sjelljen jo-publike dhe dënojnë shpërdorimin e besimit të tij. 3) Transparencë dhe përgjegjësi që shteti duhet të tregojë përballë aktorëve dhe institucioneve monitoruese, qofshin këto publike, private apo përfaqësuese të shoqërisë civile. 4) Shteti i së drejtës , që mundëson qeverisjen e pavarur, efektive, me treg të mirë-funskionueshëm ekonomik, me pavarësi dhe pa-anshmëri të pushteteve, me ndikim të kufizuar ne jetën politike, sociale, ekonomike, etj. 5) Pjesëmarrje dhe dialog nëpërmjet kanaleve institucionale që ta lejojnë publikun të ketë fjalën e tij në proceset e vendimmarrjes( si p.sh në rastin e Petroliferës) dhe të promovojë gjithë-përfshirjen sociale. 6) Kapitali shoqëror, në formën e mjeteve sociale që përfaqësohet nga grupe njerëzish të cilët i bashkon besimi, përkushtmi i ndërsjelltë dhe bashkëpunimi për qëllime të njëjta.

Kapitali shoqëror hap rrugë për investime dhe është ushqimi kryesor për qytetarinë, pjesëmarrjen dhe respektin ndaj ligjit., që është edhe pika kyce e zhvillimit të qeverisjes së mirë. Po përse në Shqipëri është kaq e vështirë të kuptohet e gjitha kjo?

Për sa kohë pushteti politik do të shpërblehet mes duarsh që shtrëngohen prapaskenave e lufta për gjithë-përfshirjen e qytetarëve dhe ndryshim të kërkuar do ngelet aty, nuk ka gjasa të ketë rrugëdalje në horizont.

Qeverisja e demokarcive në zhvillim është vetë zoti dhe vetë shkopi i veprimeve të saj. Prandaj ështe e pabesë. Kaq e pabesë!

Vizë-tallja e mirë shitur e Fratinit

2008-10-28T05:38:00.000-07:00

“BE do të liberalizojë vizat me Shqipërinë duke filluar që nga Qershori 2009” – Mirë Fratini që po tallej hapur, po gazetarët tanë ç’i gjeti fatlumen ditë që Ministri i Jashtëm italian na vizitonte Tiranën? Do liberalizohen vizat – thoshin groshë-ngrënësit reporterë, e disa (jo të gjithë) aty nga fundi i kronikave, kujtoheshin të thoshin se Fratini nënshkroi edhe nja katër pesë marrëveshje ekonomike.

Përfituesi i tyre kush është? Nuk dihet. Dhe nuk na duhet. Vizat një herë. Prit se do na liberalizohen ato.

Po si iu thà mendja dhe goja të gjithë të hipnotizuarve para Fratinit dhe përrallës së tij të vizave e nuk e pyeti: “ Për ç’fare liberalizmi e ke fjalën ti zotëri, kur shteti yt sapo miratoi dekrete të reja diskriminuese për emigrantët në Itali? Që nga 4 Nëntori, bashkimi familjar në Itali do të jetë pothuajse i pamundur, ti më flet për liberalizim vizash”?

Po për allishverishet e konsullatave italiane në Shqipëri? Ajo e Shkodrës i pranon dosjet vetëm me vulat e kontrollit prej njerëzve të kontraktuar ilegalisht me personelin, kurse ajo e Vlorës NUK KA data për takime vizash që prej MAJIT 2008. 6 muaj që nuk jepen as data, zotëri, në numrin e kuq 0900 të ambasadave e konsullatave tuaja, e ju po flisni për liberalizim?!!!

Shtrëngimi deri në pamundësi i të drejtës për bashkim familjar (prindi duhet të jetë mbi 65 vjeç dhe fëmija të vërtetojë se askush prej vëllezërve apo motrave të tij nuk kanë mundësi ta mbajnë prindin), do të hyjë në fuqi në 4 Nëntor. Ky është vendim i marrë, Fratin fratellin. Kurse liberalizimi i vizave është flluskë që akoma iu pëlqen shqiptarëve zyrtarë e atyre gazetarë.

Përveç saj, protestat në Tiranë kundër racizmit në ndarjen e fëmijëve në shkolla jo vetëm që s’duhet sharë, por duhet ardhur turp përse ishte i vetmi e përse të tjerë njerëz nuk iu bashkuan. Asnjë rëndësi nuk ka kush e ngre zërin në protestë. Kuja duhet vënë sepse të gjithë fryjmë sytë e dëgjojmë pallavrat e liberalizimeve, ndërkohë që shohim radhë të tëra shqiptarësh si pula të lagura para dyerve të konsullatave apo edhe nëpër pikat kufitare.

Fratini erdhi këtu për ato pesë firmat që s’e mori mundimin asnjë gazetar t’i zbërthente, e për ca të tjera që do ta nxjerrin tymin kur të ndizet qymyri në Durrës.

Ky s’është liberalizim vizash; është liberalizim tërësor për të tallur një popull të tërë, viktimë e politikave makiavelistë të brendshme e të jashtme dhe të një tufe reporterësh që as të dëgjojnë nuk dinë.

Turp! Dhe fatkeqësi!

Madhështitë e Tetorit

2008-10-17T04:32:00.000-07:00

Një serbo-boshnjak solli vërdallë prokurorinë, qeverinë, presidencën, median, popullsinë e ç’gjeti përpara në Tiranë. E veja e diktatorit bëri lëmsh analistë, politikanë, inatcorë e veteranë me një dalje teka-plotë në ekran. Në Kosovë festuan 100 vjetorin e atij që aq shumë e deshi bashkimin e Shqiptarëve, sa kurrë nuk i doli koha të mendonte as për ata që kish nën thundër.

Në “Qemal Stafa” Milani bëri sikur u mund nga Tirana. Në Hungari kombëtarja shqiptare humbi ndeshjen 2-0 dhe vendin e parë në grup, që më parë i kishte rastisur ta mbante vetëm për hir të hierarkisë alfabetike para se të fillonin ndeshjet kualifikuese të çdo kompeticioni. Kurse pak ditë më pas, kundër të gjitha parashikimeve, me 10 lojtarë për 45 minuta të tëra dhe me një kokëfortësi shqiptare përzier me inatin hanian, kombëtarja barazon me Portugalinë. Në 15 Tetor 2008. Tamam në ditën kur kryeministri mbushi 64 vjeç.

Thonë se kombëtarja e solli pikën nga Lisbona pikërisht si dhuratë për ditën e shënuar. Po përveç saj, asnjë publicitet nuk pati ditën e lindjes së zotit kryeministër. E bija doli në ekran për të na mbushur mendjen për mirësinë dhe ligjësinë e zotit Fazllic. Kurse Milani në kahun tjetër i dhuroi një ditë më parë një bluzë me shirita kuqezi. Pasi nuk e veshi atë si tifoz në stadium (protokolli nuk lejon shfaqje të huaj preferencash futbollistike kur luan një ekip i vendit që qeveris), kryeministri tha se fitorja e Tiranës ishte e para fitore në vazhdën e madhe që pritet ta përcjellë atë deri në përfundim të zgjedhjeve të vitit 2009.

Premtuese!Të gjitha marrim frymë të lehtësuar. Shqipëria është e mbushur me ngjarje. Të të gjitha natyrave, përmasave e dukurive. Populli ka ushqim viziv, media ka ushqim transmetues, politika ka ushqim për zënka mjaftueshëm sa për të lënë në protagonizëm dy të parat.
Ah po. Për pak ngeli opozita jashtë kornizës. Ca titra lajmesh thoshin “Tirana siç e duam ne.- Edi Rama dëgjon qytetarët”. Në kronikë pashë me mikrofon në dorë gjithë kohës dhe futur sinkron në lajm vetëm fjalët e tij. Mbase po fliste si qytetar. Mbase!

Përveç kësaj dhe dhënies së dy bursave për dy vajza mbetur jetime në Gërdec e vizitës në Romë (edhe presidenti shkoi në Romë. Dashuri shqiptaro-italiane këtë periudhë) nuk është dukur më opozita. U la totalisht në hije ajo. Domosdo, se zhvillimet pozitive, intensive e festive që pati këtë jave prosperuese Shqipëria, u përjetuan paqtë fare nga të gjithë shqiptarët, përfshirë ata të opozitës, që jetojnë të lumtur nën ajrin e pastër statistikor që lajmëroi vetë Xhuveli.

Javë e bekuar kjo e treta e Tetorit në Shqipëri. Mbushur me arsye për të festuar ngado që ta kthesh kokën. Edhe për krizën botërore madje as që pyesim fare në këtë javë të bekuar ne, paçka se brisku i saj therës mbërriti deri ne Greqi. Atje u mblodh shpejt e shpejt qeveria. Kurse ne kemi lindur me këmishë si komb. Asgjë nuk ka për të na gjetur, se “paratë dhe bankat tona janë shume të sigurta”. Kryeministri e tha. Fjala e tij është ligj!

Teksa bëja një veprim bankar herët në mëngjes, pashë se karriget ishin mbushur plot e të tjerë njerëz vazhdonin të vinin duke pritur orën 10.30 “që të vijë kontingjenti i degës”. Disa syresh po nxitonin t’i tërhiqnin të gjitha paratë, me frikën se mos ora 10.30 i binte në vitin 1997.
Po ne kemi përvjetorët. Kemi edhe Fazllic, edhe hetuesit e huaj, edhe reagimet e BE-së, të SHBA-së, të KE-së, e të të gjitha germave të alfabetit që na thonë “të garantojmë mos-cenimin e pavarësisë së organit të akuzës”. Kemi edhe ca “investime” të heshtura për kërkimin e mineraleve nga Tirex në zonën e Rubikut, huazuar me “bujari” nga BERZH, kemi edhe testin që duhet të kalojmë si anëtarë të ardhshëm të NATO-s për gjetjen e autorëve të tragjedisë së Gërdecit dhe sjelljen e tyre përpara drejtësisë.

Por kjo e fundit është pak e hidhur. S’ia vlen të përmendet në këtë javë të bukur përvjetorësh. Edhe mbreti ynë i vetëm në Tetor ka lindur. Po në 8 Tetorin e tij ishim në të gjithë të zënë me Fazllicin. Në Tetor të ketë lindur edhe ai?!

Kurdo që të jetë, madhështia e datave tetoriane na dhuroi një javë të shkëlqyer ngjarjesh kontroversiale, që ia vlen t’i mbyllim nesër me 83 vjetorin e Ramiz Alisë (edhe ai në shtyp këtë javë).

Asgjë më shumë se subjektivizmi i këtyre ngjarjeve nuk mund ta lërë tërësisht në hije objektivizmin e mbytur të javës së tretë në Tetor.

Ngelet vetëm të shpresojmë që kur të kenë mbaruar festimet, kriza financiare të mos e ketë kaluar akoma "ilegalisht" kufirin.

17 Tetor 2008

Forza Milan :P

2008-10-15T04:58:00.000-07:00

“Gol. Gol. Goooool. Eshtë e pabesueshme. 1-0. 2-0. Gjen edhe Milan rrugën e rrjetës, por aha, vec 2-1. Tirana mund Milanin. Edhe Milani mund të mundet”….!!!!

Me c’të qeshja më parë? Me stërvitjen e Milanit në Qemal Stafa? Me seriozitetin e tiranasve (vecanerisht pas golit të parë) apo me energjinë foshnjarake që zgjonte diku në hemisferën e vogël të trurit pasditet me ekzaltim të rremë në Radio Tiranën e të dielës “Nga njëra ndeshje në tjetrën”?!

“Ja ky është leksioni bardh e blu” – thoshtë gjithë seriozitet Veli Rada që në cdo dy sekonda, tre herë ia vinte theksin Milanit tek “a’-ja. MilAn-I :D

Po me atë serizitet e ndërpriste Skifter Këllici për t’i thurur lavde lojës prej kampionësh që po bënte “ekipi i pamposhtur i Tiranës”. :D

E në të njëjtin ritëm ekzaltimi bridhte në fushë, anash, jashtë e brenda saj Piro Ruvina me “përcjelljet sekondë pas sekonde të gjithckaje që ndodhte në fushë”.

Kuqezinjtë thanë sic pritej se ishin të lumtur të kontribuonin në këtë ndeshje në ndihmë të UNICEF-it. Trajneri i tyre bëri komentet prej një fjalie për cdo pyetje duke përfunduar se “I pëlqeu stërvitja e skuadrës së tij”. Kapiteni gjithë diplomaci vlerësoi përpjekjen shqiptare për të sjellë në Tiranë për bamirësi Milanin….kurse radio Tirana transmetonte “ndeshjen e shekullit” :D

Pa lidhje: :D
Rreth vizitës së skuadrës kuqezi në Tiranë
- Ekipit milanez iu rezervua një pritje nga kryeministri i vendit.
- Tek cili UNICEF do shkojnë paratë nuk është thënë akoma ( a kanë ato destinacion projekte
tëUNICEFIT në Shqipëri ?!)
- Në disa deklarata u tha se "të gjitha" të ardhurat janë për UNICEFIN, në ca të tjera u shndërruan në “një pjesë e mirë e të ardhurave”.
- Kush dhe sa janë paguar lojtarët e Milanit për këtë “ndeshje bamirësie”?
- Po Sheratoni?

Faqja zyrtare e milanit http://www.acmilan.com/ i përgjigjej një për një entuziamit dhe jehonës që ndeshi në Tiranë :P
P.s. Forza Milan. Forza Flamurtari. Forza të gjithë kuqezinjtë (edhe shqiptarë qofshin) :D
Ah po! Maldini is a hero! ;)

Diktatori mes nesh nëpërmjet të vesë (sipas meje)

2008-10-11T05:16:00.000-07:00

A bëri mirë Xhunga që mori në intervistë Nexhmije Hoxhën?

Cështja nuk shtrohet nëse bëri mirë një gazetar apo një tjetër, por, a ka më vlerë të dëgjojmë c’ka për të thënë e veja a diktatorit? Kujtdo mikrofoni t’i flasë ajo, ligjëratat mbërrijnë të gjitha në veshët e shqiptarëve. C’farë të reje ka për të shtuar Nexhmije Hoxha që të justifikojë daljen e saj në ekran? Ka vendosur të kërkojë faljen publike që nuk dihet më se c’vlerë mund të ketë? Kërkon të japë ndonjë kontribut të padhënë? Apo thjesht është aty për të na kujtuar herë pas here se rrënjët e partisë së bashkëshortit të saj janë më të thella nga c’kujtojnë shqiptarët e sotëm?

Personalisht ndjeva dëshirë të menjëhershme për të ndërruar kanal, kohë dhe ngjarje kur znj. Hoxha doli në ekran. Më shumë se cdo herë tjetër, fiziku i saj më ngjau me atë të bashkëshortit që mbajti peng Shqipërinë, pa iu dridhur qerpiku për koston që pagoi në njerëz, në kulturë, në formim e në identitetin shqiptar.
M’u duk se pas 23 vjetësh, pashë versionin femër të diktatorit që shkatërroi deri në gen personalitetin dhe njeriun shqiptar.

Pse nuk kërkon falje N. Hoxha dhe si guxon që ta quajë bashkështortin e vet figurë pozitive?
C’mund te presësh tjetër nga e veja e një diktatori? Të thotë se burri i saj ishte protagonisti i shfarosjes së besimit tek vlera e njeriut në Shqipëri? Falë tij kemi ende sot në qarkullim me shumice manipulues të një cilësie të lartë, abuzues, tradhëtarë të besimit njerëzor, shërbyes interesash, njerëz që kanë frikë edhe nga fryma që marrin, jo më nga “udhëheqja” që janë mësuar të mitizojnë. Kemi në administratë burokratë të denjë për të jetuar 20 vjet mbrapa, vrasës së ideve, pengues të zhvillimit dhe shërbyes të izolimit militant. Të gjitha këto janë pasojë e punës së lavdërueshme 45 vjecare që bëri bashkëshorti i kësaj zonje në crrënjosjen e vlerave njerëzore, shplarjen e trurit dhe krijimin e “njeriut të ri”.
Figurë pozitive?! Posi, ashtu është, po të marrësh parasysh se sot ende fryma e tij drejtuese, asgjësuese dhe shkatërruese e risisë, vazhdon të lulëzojë në Tiranën e madhe. Nën këndvështrimin e saj, Enver Hoxha ia ka arritur qëllimit shumë më mirë nga c’e kishte parashikuar. Për bashkëshorten e tij ky nuk mund të përkthehet ndryshe vecse “ndikim i suksesshëm”, që në sinonimet e shqipes shumë lehtë zëvendësohet me pozitiv. Njëlloj si asgjësimi i mijëra intelektualëve që rrezikonin vënien në jetë të planit fatzi për krijimin e njeriut të ri.

A janë të besueshme akuzat e N. Hoxhës ndaj kryeminstrit aktual dhe ndaj kadaresë?
Asgjë nuk është më e besueshme në Shqipëri. Sali Berisha ka të gjitha të drejtat të jetojë në delirin e pa-mposhtjes, përderisa në atë piedestal ka arritur me meritën e tij dhe me pasivitetin, mungesën e përgatitjes dhe të nervit reagues të popullit që qeveris. Ismail Kadare shkruan shqip në mënyrë të papërsëritshme. Politikën dhe mbijetesën i ka pasur anë plotësuese në jetën e tij, kështu që nuk mund të bëhet fjalë për të besuar asnjë akuzë të zonjës Hoxha. Aq më tepër që ajo flet në pozicionin “Kapeni hajdutin”, kur vetë, së bashku me burrin e saj, i vodhën popullit shqiptar të vetmen pasuri:të qenit njeri funskional e me vlera.
Perdja e familjes Hoxha ka rënë një herë. Thjesht, pas saj nuk ka ngelur më asgjë!

10 Tetor 2008

Back here

2008-10-07T23:43:00.000-07:00

Ok, it is nice, yes! :)

Dy ndodhi shqiptare

2008-10-06T15:46:00.001-07:00

Delegacioni u fut ne radhën e kontrollit të pasaportave në Rinas. Zëri autoritar i njërit prej pjesëmarrësve më kërkoi të kaloja në zonën VIP… !!!...

Që në hyrje më morën gjithë mirësjellje pasaportën, bagazhin, pallton. Më shërbyen brenda sekondës kafen shoqëruar me biskota. Më pyesnin vazhdimisht nëse isha mirë … !!!..Unë vazhdoja të isha aq njëlloj sa c’kam qenë në 8 vitet e fundit që udhëtoj.

Kur avioni donte vetëm dhe 10 minuta të ngrihej, unë isha akoma e vetme në dhomën e « Vipave » !!!, kurse zyrtari autoritar akoma nuk kishte ardhur. E shqetësuar e marr në telefon.
« Po pi kafe këtu ngjitur »
Kafe? Stjuardesa përtej receptorit e lëshoi shumë të lartë piskamën.

Në castet e fundit, bashkë me rëndësinë e tij artificiale, mbërriti edhe zyrtari i lartë. Në avion u ngatërruan vendet dhe ai përfundoi në radhën 7. Gjithë siklet e pashë veten pre të falsitetit të tepruar 5 radhë para tij.

Në Tiranë kërkesat ishin për prenotime taksish dhe luksi në takime. Me të shkelur në tokën e huaj, as taksixhiu nuk ishte në gjendje të kuptonte kapadaillëkun në gjuhën e padëgjuar.

Në vizitat zyrtare, autoriteti i VIP-it shqiptar u zhduk si me magji. Anglishtja e calë e la në baltë, njohuritë e cunguara mbi cështjet që diskutoheshin gjithashtu.

Gjatë drekës zyrtare, pashë clirimin që ndjente të rrintë lirshëm, pa qenë nevoja të respektojë kapadaillëkun e shtrirë gjithandej në administratën nga vjen, me dyert e blinduara e rojet e pafund.

Pa titull, pa status, pa komunikim e pa roje, vendi i tij në radhën 7 edhe në kthim, m’u duk mëse i mjaftueshëm.

5 Tetor 2008

Numer 2
Ora 17.15. Në daljen e një rrugice të mbipopulluar në Copenhagen, një grup i madh njerëzish kishin ngulur sytë në tokë, mbi tre kuti të vogla shkrepësesh që mbulonin një top prej letre. « Here’s a go, here’s a ball. Here’s a move, here’s the stop. Where is the ball?” – pyeste me syte lart një djalë i ri që lëvizte kutitë e shkrepëses me topin e vogël nën njërën prej tyre. Tre-katër të tjerë jepnin e merrnin nga 500 krona për një hamendësim; disa fitonin, të tjerë bënin sikur nuk e dallonin ku ishte topi.

Gjithcka bëhej me shpejtësinë e erës. Më të tillë shpejtësi ndjeva edhe cantën e vogël të më shkëputej nga dora.
E trembur hidhem përpjetë dhe reagoj me sy më shumë sesa me zë. E tek përpij me zemërimin tim “atentatorin”, tjetri futi duart në kuletën që mbaja në dorën tjetër. Sapo kisha dalë nga dyqani e akoma e mbaja kuletën në dorë.
“Don’t touch my wallet”- dhe sytë më lëshuan xixa.
“Not touching it, not touching it. Just helping you to play madam. Where is the ball? Guess where is the ball and will give you back the wallet”
Sytë më përcëllonin. Mendja po ashtu. Një 500 kronëshe doli nga portofoli im, së bashku me disa euro që i nxirrte ndihmësi i”magjistarit”.
“Give me my money back or I will call the police. NOW!”
Thirrja e fundit duhet të ketë qenë jo vetëm më sy të kuq, por edhe me zë te zi, shoqëruar me një fytyrë kërcënuese, që më shumë ishte inerci e karakterit sesa besim se kërcënimi kishte vend. Por përsërita sërish fort:
“NOW”!
……Jepja, jepja lekët….!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!
…..!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!..............................
“Si dreqi do m’i japësh lekët, ju marrtë djalli ju marrtë”
…..!!!!!!!!!!!!!!......!!!!!!!!!!!!!!!!.....

Tetë palë sy drejtohen njëherësh tek unë. “Pse shqiptare je ti a”?

« Po, që mos qofsha. Si ju » !

« Jepja të gjitha lekët, jepja. Edhe ik tash, na ler të luajmë”… !!!

Copenhageni m’u duk më i zymtë se kurrë.

E lashë Tiranën nga VIP-at, e i gjeta ata të ulur këmbëkryq duke vjedhur në mes të Danimarkës.

Kapadaillëku i atjeshëm pak ndryshonte nga mizerllëku i këtushëm. Në të dyja rastet, sjellja, veprimi dhe tjetërsimi shqiptar më therën në palcë. Për dreq!

6 Tetor 2008

Identitet i shkelmuar!

2008-09-29T01:16:00.001-07:00

Luard, Agida, Onda, Olgesta, Ajla, Anduan, Slejda, Amelita, Fjorentina, Verele, Geriolada, Ogreseda, Edevaladia, Dikalea, Sildona, Rais, Ered, Ersilia, Andronira, Majvil, Ersted, Raviola,Kilejda….

Nuk kam mësuar rrjedhshëm spanjisht, JO! As nuk jam duke lexuar Euripidin! Këto janë emrat e studentëve fitues në disa degë të Universiteteve, publikuar nëpër të përditshmet tona. Është e disata ditë që i lexoj me shumë kureshtje dhe habi listat e fitueseve. Shumica janë 18 vjeçarë. Sapo kanë mbaruar gjimnazin. I takon të kenë lindur në vitet 1989-1990.
Ku paska qenë kaq i fshehur pasioni shqiptar për spanjishten, telenovelat, pa-kuptimësitë dhe humbjen e identitetit që atëherë?

Një varg i tërë çudie teksa lexon dhe nuk hamendëson dot se për ç’identitet bëhet fjalë. Nëse lexon një varg emrash me John, David, Richard, Jack, etj.., kupton se ke të bësh me anglezë. Lexon Roberto, Paolo, Simone, Claudio, Anna, Giulia, etj, gjuha rrëshqet për tek italishtja. Ndeshesh me Michelle, Mireille, Jacque, Francoise, Jacqueline, Sylvie, dhe përkëdhelja zanore të con në Francë.
Po aq e lehtë është të identifikosh Spanjën më Juan, Hulia, Raoul, Sanches, etj, apo grekët me emrat tipikë, sllavët me emrat tradicionalë, shumëkënd që e lidh me kombësinë nga emri.

Por, të lexosh listën e mësipërme me Reald, Agida, Onda, Ajla, Fjorentina, Verele, Geriolada, Sotion, Majvil, Ersted....( !!!!!!!!!!)….nga vijnë këta? Kush jemi ne ?!

Më shumë se çdo herë tjetër, teksa hedh këtë shkrim, kompjuteri më nxjerr fjalë të nënvizuara me të kuqe. Nuk jam unë gabim, i dashur “Word”. Jo! Kështu i kanë emrat bashkëkombësit e mi. Janë të rinj, të modës, “trendy names”.

Rroftë risia pa identitet.

Imagjinoj dhe kuptoj vështirësinë e lektorëve kur do t’ju duhet të mësojnë listat e studentëve; sikur janë duke mësuar një gjuhë të huaj.

Është trishtuese që bukuria e emrave shqip konsiderohet arkaike. Kosovarët që kaq shumë kanë etje për pak shqiptarizëm, nuk duket se i kanë zgjedhur më pak përkëdhelës, tërheqës apo domethënës emrat me të cilët identifikojnë veten dhe fëmijët.

Gjithmonë duke ndjekur risinë dhe largimin nga emrat e vjetër dhe për t’iu përgjigjur nevojës për rifreskim të shqiptarizimit të tyre, kosovarët kanë disa vjet që vendosin emra këndshëm përkëdhelës që rrjedhin nga shqipja. Kaltra, Erblin(Erë blini), Vesa, Ujvara, Erlis(Erë lisi), Saranda, Aulon, Edona(e duam), Arbjon (Arbëria jonë);
Era, Borana, Sidrit, e shumë emra të tillë, të cilët kanë një shkëlqim gjuhësor që i shkon shumë për shtat identitetit të një brezi, i cili nuk lodhet shumë të gjejë ngjashmëri të tjera me prejardhjen.

Ama emri, të paktën emri, nuk është përzierje e gjendjes emocionale, as dëshirë për t’i shpëtuar origjinës, apo aq më keq, ngërç gjuhësor që ka shërbyer si e vetmja mënyrë prindërore për të treguar pak “emancipim”.

Nëse në listën e afishuar të studentëve 70% e emrave i përkisnin kategorisë së shqiptimit dhe domethënies së pagjetur, emrat e tjerë tipikë, gjenden gjithmonë e më me pikatore.
Genti, Blerina, Alda, Linda, Jonida, Endrit, Blerta, Erand, Arbër, Admir, Alba dhe Besmir janë të vetmit emra shqiptarë që gjenden në listën prej 750 emrash të publikuar në një dyfaqësh gazete. Sa keq për gjuhën shqipe. Asnjëri prej të mësipërmve nuk duket të jetë “demode” për perceptim të menjëhershëm. Por, kohët, shijet, synimet dhe lidhja gjuhësore apo identifikuese duket se venitet më shume se prirja për të sjellë diçka të veçantë brenda familjes, pavarësisht nëse ajo ka kuptim apo jo.

Konglomerati i emrave që prindërit dhe vetë bartësit e tyre mbajnë në shpinë, në pasaportë dhe në identitet, mund të shkaktojë edhe ndjesi ngushtësie në prezantime rastësore. Imagjinoni p.sh. nëse vajza me emrin Fiorentina shkon të studiojë në Firence, çfarë efekti do të ketë vetë-prezantimi i saj. Ose “Onda” (italisht për valë), Rais (shqiptimi anglez për fjalën “rice”, Oriz), Raviola (marke italiane makaronash), Ajla (ankim spanjoll për irritimin), Ered (shqiptim anglisht i fjalës Erred, që do të thotë “i bërë gabim” )...!!!

Është trishtuese, është për të ardhur keq, por është edhe për t’u zbavitur me morinë e re të emrave, vendosur çuditërisht që 18 vjet me parë. Vitin tjetër, tjetrin dhe tjetrin më pas, do të shohim të ngjiten në auditorët shqiptarë Ronaldo, Bebeto, Brendon, Jurgen, Matheus, Shakira, Zhadja, Alejandro, Billi, Majkelli, Xhorxha, Frenku, Franka, Stiveni, Volfangu...(!!!)...Të gjithë këta janë emra që sot dëgjohen nëpër kryeqytetet, kur nënat e zellshme thërrasin gjithë krenari fëmijët e tyre, me emra nga më të çuditshmit dhe më të pakuptimtët në botë. Ndoshta filozofia qëndron pikërisht këtu; tek çoroditja e të tjerëve, përderisa gjuhësia vetjake është çorap që nuk i bën askujt.

Shumë gjëra vërtet duhen ndryshuar dhe përshtatur, që ne të lëvizim nga vendi, por deformimi i emrit është shkelmi i parë që i japim identitetit. Apeli shqiptar këtu duket i humbur!

Suksese të gjithëve, gazetarë, gjeografë, mësues, gjuhëtarë, historianë dhe albanologë të ardhshëm. Kur të studiohen jetët tuaja pas disa dekadash, ashtu si sot gjetja e autorësisë apo kombësisë bazohet edhe tek emri, për ju do të jetë gjithashtu “shumë e lehtë” t’ju identifikosh si shqiptarë. Emrat tuaj tipikë përbëjnë plejadën aktuale: Reald, Luard, Agida, Onda, Uarda, Olgesta, Medea, Ajla, Anduan, Miguel, Orkida, Slejda, Amelita, Fjorentina, Irna, Verele, Geriolada, Ogreseda, Arvena, Edevaladia, Luena, Armida, Inelda, Albiola, Dikalea, Sildona, Sotion, Desana, Rais, Anri, Ered, Ersilia, Arsiola, Eleus, Mersina, Brendon, Andronira, Geriolda, Majvil, Arla, Ersted, Raviola, Gearalda,Kilejda, Realada, Arsela….

Tronditës ky shkelm mbi identitetin!

Përpikmëri ishullore

2008-09-21T07:36:00.000-07:00

Treni me vonesë, sërish,
njëlloj si zbutja ime
që i premtoj besnikëri fatale...
...për ta thyer teksa Kledi sheh ngultas,
e ëma plot shpresë,
Dr. Walter gjithë artificialitet,
recepsionistja plot hakërrim për këtë vonë-ardhje.

Në përcjellje pak kalpol të lirë,
një tjetër takim përzënës
me zemër në dorë e dorën drejt derës.

Firmosim të gjithë “të kënaqur”,
shërbimi u justifikua, u krye, u pagua
përveç barnave të Kledit.

As sot s’po hyj në kafenenë e ngrohtë të Wombwellit kureshtar.

Thëllimi fryn i athët, zinxhir.
Mes tij, me duart thellë në xhepat e palltos gri,
Nxitoj drejt stacionit në rinovim të përjetshëm.

Unë nxitoj.
Treni jo!

Në të “I say No”; zbuloj “Final resources”
Mbaroj djajtë e sudokut apo shfletoj Metronë lënë aty.

Në destinacion, treni me vonesë.
Unë gjithashtu!

Në shtëpizën e ngrohtë gjej “Friends”,
“slow fox”; “Raymond”...
..dhe nervin shuar nga mungesa e përhershme e trenit për aty.

Makthi i déjà-vu-së

2008-09-16T04:39:00.000-07:00

Foto të vogla bardhë e zi janë vendosur në radhë të improvizuar në një kornizë të përbashkët që varet pjerrtas në mur, me pjesën e sipërme hapur drejt tavanit. Mbahet në një gozhdë të vetme, ngulur në murin e ulët që ka disa korniza të tilla.
Brenda saj, një nuse me fustan të bardhë, prerje të drejtë, me vështrimin në tokë. Dhëndri qëndron i pasigurt përbri dhe një tufë dasmorësh me buzën e tharë në gaz, janë mbledhur përreth. Ngjitur, katër gra në të 30-at me sy të picërruar nga dielli, me fustane mbi gju, pa shami në kokë, pozojnë të ngrira, me arën e mbjellë në sfond.

Fotoja tjetër; një çift i ri prindëror dhe një fëmijë me vështrim kureshtar në mes. Pastaj dy gjyshër e tre nipa në prehrit e tyre…

Përreth, dhoma ka edhe korniza të tjera, me foto të zmadhuara, të modifikuara, me ngjyra artificiale e bardhë e zi. Në shumicën e tyre është kryefamiljari, pa asnjë shprehje në fytyrë. Ose poza çiftesh seriozë në moshë të matur, prindër që kanë fëmijë të rritur, dalë në foto pa ta.

Mureve varen edhe disa qilima të vjetër, të mbingarkuar në thurje, me shumë ngjyra. Mbretërojnë e kuqja, roza dhe jeshilja.

Ca vargje me hudhra varen nga të dyja anët e derës dhe dritareve të dhomës. Perdet janë të bardha, të shkurtra, punuar në dorë me grep dhe shtrënguar fiks pas xhamit në gozhdët e ngulura enkas për to. Mbi “bandat zbukuruese të murit” varet edhe një tufë trëndelinë e tharë, lidhur me fill të trashë të zi. Përballë një e ngjashme me borzilok dhe një tjetër me majdanoz.

Me një veshje po të bardhë, qëndisur e mbingarkuar me motive të kuqe, shërbehet në tavolinë me gota me dorezë. Turshi, speca të mbushur, patëllxhan i grirë, përzier me domate, hudhra dhe vaj, djathë i bërë vetë, arapash me miell misri, mish me patate furre dhe byrek me qepë e me djathë. Vera e kuqe është e shtëpisë.

Një radio-magnetofon disa vjeçar përcjell muzikë tradicionale të kërcyeshme lehtë. Hapat ndjekin lirshëm njëri-tjetrin. Buzëqeshja nuk dihet nga mbin. As përse!

Gotat trokiten për të uruar shëndet, fat, rini të gjatë, lumturi dhe suksese. Kjo shoqërohet me duhan dhe në fund sillen petullat me reçel. Molle ose qershie.

Më vonë, autobusi me sedilje të përthyera (ku banjoja është kyçur me kohë), përcjell njëri pas tjetrit fshatra të heshtur, të trishtë nën shiun e shpejtë dhe të athët vjeshtor.
Tufa të tëra misri të sapokorrur kanë ngelur pirg para dyerve të shtëpive. Ato janë të lyera të gjitha me bojë gurkali. Asnjëra nuk duket se mbart jetë. Përkarshi kanë mbeturina makinash të prishura, karroca të rënda dore, mullarë të papërfunduar bari, baltë deri tek dera kryesore, banjë në fund të oborrit, tela plot me rroba të nderuara grykë-poshtë, që lagen e pisen nën shi; dru të paktë të pa sistemuar dhe shumë pak oxhakë që nxjerrin tym, (megjithëse pasditja është vërtet e ftohtë).

Tek mbërrin buzëmbrëmja, asnjë vezullim nuk del nga dritaret e shtëpive të zhytura irealisht pas xhamit të autobuzit që kalon mes tyre.

Hyrja në qytet shpallet me të zë të lartë. Paralajmërohet vizita e rëndësishme dhe kërkohet vëmendje për të parë rrallësinë e pallatit presidencial, kryeministrinë, parlamentin, Universitetin publik, (poli-teknikun), atë mjekësor, të gjuhëve të huaja, spitalet bashkë me sëmundjet e tyre; statujat e emrave të mëdhenj në të majtë e në të djathtë, sheshet kryesore, teatrin e operas, famën e tij, kinematë boshe dhe emrat e ardhur rishtas nga perëndimi.

Në qytet buzëmbrëmja është më pak e ftohtë. Në të dy anët e bulevardit të stërgjatë dhe trembshëm të gjerë, grupe të vogla njerëzish lëvizin pa fjalë. Ngeshëm.
Në çifte, burri ka kostum terital të prerë drejt; gruaja fund deri tek gjuri. Të rinjtë e gjinisë mashkullore duket sikur kanë avulluar; femrat e të njëjtës moshë duket sikur janë në garë për grimin dhe lartësinë e të çarës së minifundit dhe hollësinë e takës që ngulet nëpër gurët e gdhendur të bulevardit. Artificialiteti i veshjes ngec po njëlloj përgjatë tij.

Tek këmbët ndalen autobuza që kushtojnë pak qindarka dhe furgonë pasagjerësh që akoma nuk kanë dalë nga qarkullimi.

Në dyqane çmimet nuk i përgjigjen kostos së transportit. Imitimet e markave në kozmetikë dhe veshje i kalojnë çmimet e tyre reale të qyteteve të BE-së, kurse ushqimi duket si mall muzeu që e ngop syrin gjithë efektivitet.

Dollari shkëmbehet shkëlqyeshëm, euro nuk mbahet keq. Por 50 të tilla mjaftojnë vetëm për dy shishe verë dhe një statujë suveniri punuar më dorë.

Bulevardi sërish ngelet i çuditshëm, edhe në përshkimin e gjashtë të tij. Shumë pemë në të dy anët. Lyer me gëlqere deri në 1 metër mbi tokë e rrethuar me bordura katrore 70 cm. Edhe e bardha e tij standarde si largësia e aplikuar gjithandej.

Herë pas here shfaqen edhe parqet plot me pemë të tilla. Poshtë tyre shëtisin familjarët pa shprehi në fytyrë dhe pensionistët nostalgjikë. Stolat e drurit janë njomur, por kjo nuk i pengon kalimtarët të ulen aty.

Zambakë. Të verdhë, të kuq, të bardhë. Mullaga dhe lulevjeshte të vogla, të paçelura, të barabarta. Sipër tyre kanë filluar të ndriçojnë dobët neonet e rrugës kryesore. Në fund të saj shëmtia e pallateve parafabrikate me shumë kate. Më shumë se pesë. Pa jetë. Vëzhgues. Armiqësorë. Askush nuk nxiton për aty. As në bulevard nuk nxiton kush. Nuk ka dyndje; vetëm grupet e zakonshme e të vogla të njerëzve që shtyjnë hapat sikur duan të të bëjnë të qartë hapur e pa keqardhje se janë dorëzuar pa asnjë kusht.

Veshja standarde, ecja e ngadaltë, shëtitorja në bulevard, institucionet e administratës, dyqanet e pakta, opera, kinemaja e shurdhët, pemët me gëlqere, rrethimi i tyre dhe drita e venitur në sytë e kalimtarëve, mbajnë mbërthyer imazhin e mbrapshtë të 20 viteve më parë.

Më duket se sapo kam mbaruar klasën e dytë; shoh time më që vjen pa pamje nëne në shtëpi pas punës sfilitëse; pastaj xhaxhanë e vogël me pantallonat e reja në këmbë e shpresën e suksesit në sy tek niset për shëtitjen e darkës; akulloren që s’më shijon pas radhës së gjatë, pesë lekëshin që e vërtis para ëmbëltores vendase dhe ftohtësinë e hidhur të mureve sovjetike.

Shkund,kthej e rrotulloj kokën…parafabrikatet e panumërt janë aty, bashkë me bulevardin e zbrazët e pemët e gëlqerosura.

Hoteli ka 5 yje, një kompjuter dhe asnjë telefon që funksionon. Pas recepsionit, radha për akses me botën, hesht në bindje.

Mureve të stolisur të dhomës iu qëndron përballë një televizor me ekran mesatar që merr vetëm një kanal. Përbri shtratit të ngushtë, mbi një komodinë të improvizuar me modernizëm, telefoni vazhdon të mos kapë asnjë sinjal. Gjithçka kalon nëpërmjet recepsionit…!

Në vesh kumbojnë fjalët e udhërrëfyeses për krenarinë e të jetuarit në qytetin e gjelbër, që i kanë kënduar këngë e thurur lavde e për të cilin ndjehen aq krenarë.

Në të dale të aeroportit mikroskopik, 20 vjecari që e kanë caktuar të ruajë kufijtë, shtrëngon sërish nofullat në dëshpërimin e tij për të mos i marrë dot në pyetje këta të huaj të mallkuar që nuk i flasin dy gjuhët jo-angleze që di ai.

Avioni antik, ku shërbehet ushqim i ngrohtë dhe pije shumë të mira, fluturon larg, në kohë dhe në hapësirë….

Aty çlirohesh…dhe fillon lufta me mendjen, me memorien, me vërtetësinë surreale të ditëve të lëna pas…

Po jetoja në 88-ën! Ndodhi tani, në shtator të 2008-ës!

E pashë me sy 88-ën time, e ndjeva, më fshikulloi duart e mpira më shumë se sytë që s’besonin asgjë. Pashë Vlorën, Tiranën, Durrësin, Shkodrën, Elbasanin…pashë komunistët e devotshëm në rrugë, parqe, zyra, në bulevard. I pashë të gjitha….në Chisinau…në shekullin e 21-të.

Jo-reale. Diçka është jo-reale. Unë?! Chisinau?! Apo kthimi mbrapsht në skuta që s’di ku t’i grupoj më. ..

Ç’farë është identiteti?!....Moldavet qarkullojnë në tregun e mishit e të seksit, moldavët ndërtojnë në Rusi. Sytë blu të Marianës shkëlqejnë gjithë krenari tek deklaron “në rrjedhim nga Trakët”….Kurse ne nga Ilirët. Të gjithë nga pellazgët, bashkë me etrsukët e ligurët. Jemi edhe arianë, por na nxinë pakëz turqit. Jemi myslimanë, të konvertuar, të tradhtuar. Jemi pa fe…shëtisnim në bulevardin me pemët e gëlqerosura dhe ktheheshim në apartamentet parafabrikate ose shtëpitë pa zjarr e baltë deri tek dera.

Ç’farë është identiteti?!....S’më lënë aspak rehat fotot e përziera kornizave, era e trëndelinës, sëndukët e gjysheve, ushqimi i njëllojtë, ndërtesat administrative, autobuzët e vjetër disa qindarkësh, parafabrikatet dhe sërish pemët e gëlqerosura.

Ta marrë djalli rus. U zhvendos koha, apo unë?!

t_red
Chisinau, 14 Shtator 2008

Frika e ngjashmerise rajonale

2008-09-14T03:27:00.000-07:00

Reklamat gjigante të bankave dhe telefonive celulare të gënjejnë lehtë kur vështrimi ngelet përpjetë në Ballkan e pak më tej. Të njëjtat ngjyra të kuqe dhe bojë-bari për telefonitë, të njëjta shenja të ndezura, të mëdha, përfitime shpallur dukshëm dhe interesa me gërma mikroskopike për bankat dhe kreditë e tyre.

Po të mos iu kushtosh vëmendje ndërtesave buzë rruge që mund të të japin ide më të qarta se ku ndodhesh, nisur nga reklamat dhe pushtimi i vëmendjes publike pasivisht, Ballkani nuk ka shkëputje.

Kompanitë e mëdha e kanë studiuar dhe po e menaxhojnë shkëlqyer këtë treg të artë me fitime kolosale; veçanërisht ato të sipër-përmendurat. Me dy karta të ndryshme telefonike në dy celularë, vura re se krediti i numrit shqiptar më mbaroi pas tre telefonatash të shkurtra, ndërsa ai i një kompanie italiane vazhdonte të mbijetonte stoik dhe besim-dhënës. Vazhdoi kështu deri në fund të udhëtimit, edhe pse numri shqiptar ishte fryrë shumë më mirë me kredi e pajisur me roaming.

Tek përshkoja Ballkanin e kësaj jave, ndjeva sesi edhe ai përshkonte heshtur dhe shpejt kartën dhe kuletën time në këto dy sektorë ku tregu ka lulëzuar dhe e shfaq hapur këtë më shumë se në çdo vend tjetër ku më ka rastisur të paguaj për shpenzimet e mia.

Zyrave të shkëmbimit valutor në Tiranë i përgjigjet i njëjtit numër edhe në Shkup, Prishtinë apo edhe Sofie; ndryshimi është se në vendin e pranuar rishtas në BE, ka dalë moda e komisionit në shkëmbimin e çdo lloj shume, sado e vogël të jetë ajo.

Përveç kësaj, procedurat e shkëmbimit dhe pagesës nëpër banka, janë bërë shumë më burokratike dhe të zgjatura se më parë.

Ama vështrimi dhe pakënaqësia e njerëzve ka ngelur e njëjtë. Si në momentin kur gërvishtin kartat ri-mbushëse që më parë harxhohen sesa instalohen në telefon; ashtu edhe kur detyrohen të paguajnë për shkëmbimin valutor.

Një tjetër risi kishte po lulëzonte ndërkaq në të gjitha pikat kufitare që bashkojnë Maqedoninë me Shqipërinë; zyrat e vogla të siguracioneve shëndetësore. Me heqjen e vizave mund të jetë lehtësuar procedura për të hyrë në Maqedoni, por jo koha që harxhohet në të dy anët e doganës që ndan dy vendet. Nëse mungon figuracioni fiktiv shëndetësor, pala maqedonase nuk të lë të hysh në territorin e saj. Prandaj kioskat e tyre ishin hapur edhe në orët e para pas mesnatës në anën shqiptare të kufirit.

Në kahun tjetër që lidh Maqedoninë me BE-në pamja ishte gati e njëjtë, por kompanitë e figuracionit mbushën formularë vetëm për dy pasagjerë shqiptarë pa viza që kishte autobusi i Sofjes. Të tjerët dukeshin mirë nga perspektiva shëndetësorë, sipas gjasave të hamendësuara nga doganierët bullgarë dhe ata maqedonas.

Por më shumë së me gjithçka tjetër, pashë se dosja ime e udhëtimit ishte mbushur me fatura bankare, shkëmbimi parash dhe me një numër të madh kartash të gërvishtura.
Pse lulëzon kaq hapur tregu i telefonisë celuare dhe ai bankar në Ballkan? Të njëjtat kompani, të njëjtat banka, të njëjtat tarifa të larta, e njëjta arrogancë në reklamimin e fushatës së tyre të mbi-fryrë publicitare.

Në Shqipëri mund të ndodhë sepse celularët të paktën janë kthyer në modën pa të cilën nuk merret frymë; dhe bankat janë çadra e rreme nën të cilën shqiptarët po i fshihen 97-ës apo po rrënojnë banesën shpirtërore për 25 vitet e ardhmes nën kredi të pa-llogaritura mirë; por edhe në rajon dukej sikur merrte frymë e njëjta mendësi. Në kundërshtim me qendrat e tjera nëpër Evropë ku të zë syri edhe kompani investuese nëpër qytete e qendra prodhimi jashtë tyre, nëpër Ballkan reklamat e vetme ishin ato të telefonave dhe të bankave.

M’u duk sikur i gjithë udhëtimi im ishte në shërbim të këtyre dy fenomeneve, që e shpërngulën vëmendjen nga arsyet e vërteta përse burokracia, informaliteti dhe stoicizmi i ecurisë së ngadaltë të ekonomisë prodhuese apo të suksesshme në Ballkan.

Në mëngjes Shqipëria nuk m’u duk më e pushtuar qëllimisht! Vetëm rrjedhimisht.

10 Shtator 2008

Diploma – vlera zero

2008-09-08T07:52:00.001-07:00

Për të gjetur punë, në administratë ose jo, është e domosdoshme eksperienca e punës. Po nëse të gjithë kanë pretendime që punonjësit të kenë përvojë të mëparshme, ku do të merret kjo eksperiencë pa u dhënë një shans i parë?

Puna vullnetare nuk aplikohet më në Shqipëri, për shkak të abuzimit që pati me të gjatë dikaturës. Imazhi i keq i saj vazhdon të përcillet edhe sot mes shqiptarësh, duke dëmtuar edhe ndonjërën nga anët vërtet pozitive dhe shanset e eksperiencës apo të punësimit që mund të të japë ajo.

Por, në arsim për shembull kjo nuk mund të aplikohet. Një i sapodiplomuar për mësuesi nuk mund të pranohet si “vullnetar në mësimdhënie” në asnjë lloj rrethane. As vënia e tij në dispozicion të drejtorisë arsimore nuk jep shumë mundësi përvojë apo krijim shansesh për punësim. Nuk bëhen dot eksperimente me fëmijët duke iu dhënë mësues vullnetarë apo në dispozicion, por as nuk mund të luhet me mundin, përkushtimin dhe përgatitjen e atyre studentëve që shpenzojnë katër vjet të përgatitjes së tyre universitare me idenë se një ditë do të jenë të dobishëm në arsim. Gabim! Shanset e tyre sfidohen nga numri shumë i vogël i vendeve të punës dhe numri shumë i fryrë i studentëve që diplomohen çdo vit në të katër anët e vendit, me kohë të pjesshme e pa kohë fare, me mesatare të ulët e pa mesatare hiç; të gjithë pretendojnë për një vend pune dhe radhët e dosjeve e të kërkesave në drejtoritë arsimore bëhen më të gjata se numri i nxënësve që presin një mësues.

Shumë e mirë është ideja e nxitjes së studimeve dhe dhënia e shansit për këdo që të mbarojë studimet e larta. Por kjo bëhet me shpresën se vetëm më të mirët do të mbijetojnë deri në fund të studimeve, vetëm ata më të zotët do të marrin privimet e vetëm ata më të përkushtuarit do të marrin diplomën. Por në Shqipëri ndodh e kundërta. Të gjithë, pa asnjë përjashtim, në mos që herën e parë, të dytën e marrin se s’bën diplomën, pavarësisht se si dhe me ç’farë note. Rrjedhimisht, numri i të diplomuarve/pretendentëve për punë, fryhet në mënyrë fiktive, ndërkohë që kërkesa e tregut është shumë herë më e ulët sesa numri i këtyre diplomantëve. Prandaj kur vjen dita fatkeqe e hedhjes në tregun e punës, as diploma, as nota, as përkushtimi, lloji i frekuentimit të shkollës apo as shanset për të qenë një mësues, ekonomist, laborant, mjek, biolog apo letrar i mirë, nuk hyjnë më në punë. Jo. Këtu fillon lufta e ashpër e bërrylave, e njohjeve që pretendojnë se s’të njohin, e ndikimeve të paqena e në shumë raste, fillon ruleta e frikshme e lekut, që prapë s’të jep garanci nëse i jep në kohen dhe në vendin e gabuar.

A është e drejtë dhe a është e ligjshme që shkollat publike të vendosin si kriter përvojën e punës në arsimin bazë? Duket absurde, sepse hapur fare kjo nënkupton që asnjë i sapo-diplomuar nuk ka shans të punësohet, madje as pas 10 vitesh diplomimi, nëse nuk fillon të japë mësim diku. Po ku? Kush do t’ia japë këtë të drejtë, teksa në zyrat arsimore të duket sikur noton në një oqean me krijesa të të gjitha llojeve, kurse në sektorin privat të arsimit pretendimet e punëdhënësit janë akoma më të larta, më absurde e më të pa-kontrolluara se në shtet?
Koordinimi zyra punësimi – universitet është shkëmb i palëruar në mjedisin shqiptar. Po përse iu mohohet e drejta legjitime këtyre të sapo-diplomuarve që të provojnë veten në profesion, të merren në intervistë, të testohen në mësimdhënie? T’iu jepet mundësia të vërtetojnë se mësuesia më shumë sesa hatër miqsh e shpërblim parash, është detyrë e përgjegjësi që disa njerëz e kanë kultivuar tek vetja e tyre. Kjo do të ishte edhe në të mirën e nxënësve vetë, që në vend që të kenë para tyre në klasë zyshën me minifund, flokë të krehur e grim lara-lara se ajo është shoqja e drejtorit apo e njohura e pronares, fëmijët të kenë mundësinë të udhëhiqen në hapat e tyre të dijes nga njerëz që kanë zgjedhur të japin mësim sepse iu pëlqen të punojnë më fëmijët, të rriten me ta, të japin gjithë ç’kanë fituar nga ana akademike dhe ajo personale në ndërtimin e kapacitetit si mësues të përkushtuar, të dashur dhe rezultativë njëkohësisht.

Në shoqërimin e një mësueseje të sapo-diplomuar, më dhembën shumë radhët e gjata nëpër shkollat private, drejtoritë arsimore dhe kafenetë e “miqve”. Nëse në Shqipëri është abuzuar me termin “vullnetarizëm” apo “fisnikëri” për mësuesin, m’u kujtua se tjetërkund jashtë atdheut tonë jo-vullnetar, këto cilësi akoma vazhdojnë të vlerësohen lart moralisht, edhe pse në nivel page, mësuesit ngelen gjithandej në kategorinë më pak të paguar.

Ama është e padrejtë që të shndërrohen edhe në kategorinë më shumë të nëpërkëmbur, veçanërisht për ata që e marrin mësuesinë seriozisht, me përkushtim dhe me pasion.

Është gabim fatal të zhvlerësohen mundësitë për burime të tilla njerëzore, veçanërisht në arsim.

Albania can be all sides

2008-09-02T04:46:00.000-07:00

Media: Ku dhemb dhembi, vete gjuha!

2008-08-28T03:16:00.000-07:00

Qoshja e shtypit
Media shqiptare ka kapur një gjendje të palëvizshme, të fjetur, ri-përsëritëse, krejtësisht të ezauruar, aspak krijuese dhe negative deri në shqetësim për opinionin.

Në vend që politika të ndjejë mbikëqyrjen dhe transparencën e medias, në Shqipëri ndodh e kundërta; media është e tëra e diktuar nga politika. I bindet asaj. I shërben. Politikës dhe biznesit. Interesave të ngushta që kanë të bëjnë me miqësitë dhe shoqërimet me njërin kah apo me tjetrin. Janë krijuar identifikimet e një-anshmërisë që nuk kanë të bëjë fare me detyrimin për informim apo balancën në të.

Media është vegël, jo levë. Përdoret për montim-çmontimin e skenave që i shërbejnë shfaqjes së interesit ose fshehjes së tij. Profesionalizmi është mundur nga egoja dhe tundimi financiar në nivelin e mediatikëve të mesëm (drejtuesit), nga frika e ligjit dhe shërbimi i biznes-politikës në nivelin e lartë (pronarët), dhe nga formimi i papërshtatshëm i të punësuarve për hamallë ose rrufepritës dështimesh në nivelin e ulët (reporterët).

Piktura e plotë nuk paraqet as tranzicion, as krize, por thjesht një gjendje të trishtuar, ku rrethi vicioz i atyre që e kanë krijuar, është më mbytës nga ç’janë në gjendje të kuptojnë të mbyllurit në të.

Ku qëndron faji/dështimi i media?
Të pranosh publikisht dështimet dhe nevojën urgjente për përmirësim është një hap sublim që kaosi mediatik shqiptar nuk është ende në gjendje ta bëjë. Kjo kërkon të pranosh defekte, dhe media nuk e pranon këtë. Provë e pakundërshtueshme janë ripërsëritjet e mërzitshme që televizioni dhe gazetat i bëjnë njëra tjetrës.(financa është mbretëreshë në abuzimin e saj).

Në çdo redaksi televizive puna fillon më shfletimin (nënkupto kopjimin) e shtypit të ditës, dhe në çdo redaksi gazete qëndrojnë të ndezur tre-katër monitorë që nuk lodhen fare as të përpunojnë lajmet që ndjekin çast pas çasti aty.

Pra, media është kthyer në burim të vetvetes. Sado gjenerues të jetë riciklimi i informacionit, një ditë ai shteron. Burimet alternative janë aq të standardizuara sa të trembin me pamjen e tyre të rëndomtë; konferenca shtypi, deklarata për shtyp, promovime të ndjekura nga kokteje, thirrje për intervista të parapërgatitura.

Media shqiptare është viktime e një spontaniteti që vjen nga koka e saj. Përgjumja ndjehet në shumicën e edicioneve. Mungon këndvështrimi kritik, i detajuar, i pasuruar me elementë shpjegues (të mos flasim për aspektin argumentativ, që fatkeqësisht përdoret rrallë dhe është dhunti e një numri shumë të kufizuar mediatikësh).

Media është pothuajse e dështuar në misionin e saj për të informuar, sepse hapësira ku ajo lëviz është shumë e ngushtë, njëlloj si pikëvështrimi që kanë për drejtimin dhe orientimin e saj rreth-viciozët që e bënë të lëvizte me të njëjtën siguri që po e mbyllin fuqinë e saj depërtuese.

Ç’mund të bëhet për të ardhmen e medias?
Të merret në konsideratë se të jesh gazetar nuk mund të jetë më aq e lehtë sa të visheshe polic në 1997-ën.

Puna në ekip është term i huaj për ambientet mediatike dhe kjo do të vazhdojë të rrëzojë ambiciet e pa-lindura për përmirësim të saj.

Komunikimi i cunguar, harbut, përçmues dhe shpërfillës, së bashku me dëshirën për piedestal të përjetshëm, as që i japin mundësi medias ta përjetojë katastrofën në të cilën është zhytur.

Nga ana tjetër, hendekët artificialë në shpërblimin financiar në shkallët e hierarkisë mediatike, shtypin përfundimisht motivimin për ata që përpiqen ta bëjnë të dukshëm ndryshimin që synojnë.

Emërtimet bazuar në gjini, fizik, interes dhe aktivizim afatshkurtër hormonal, do të vazhdojnë me rigorozitet ta lënë median në mediokritetin ku është kapluar prej kohësh. Të paktë janë të përzierit në të që investojnë tek vetja, por janë shumë, vërtet shumë ata që mbjellin dhe rrisin interesat jo-mediatike që përmbush media.

Nëse ftillimi nuk nis nga rivlerësimet personale të gjithsecilit, as nuk mund të pretendohet se roli i medias do të ndryshojë si me magji.

Përkushtimi, komunikimi efektiv, profesionalizmi i vërtetë dhe shpërblimi real për të; vetëm këto mund të sillnin ndonjë ndryshim që dashuruesit e statu-quove nuk kanë gjasa t’a presin me duartrokitje.

Vegim vegjëlie

2008-08-22T03:16:00.000-07:00

Më shtrëngoi fort në krahë. Më përqafoi. E shtrëngoja faqen në të sajën dhe ndjeva lotët e gjatë. Të mitë, apo të sajët?

Topuzi i saj krenar ia kishte lënë vendin ca thinjave të shkurtra. Ajo mikeshë, unë pritëse.

E takova si gjithë të tjerët. Pastaj më thanë emrin e saj.
U ktheva ta ripërqafoj. Dhe nuk e lëshoja as nga lotët e nxehtë faqeve të rëna.

Dikur më mbante ajo në krahë. Më ledhatonte flokët, përkëdhelte faqet. Më mbante për dore shpesh. Buzëqeshte, çlirohej, lehtësohej, shplodhej kur më kërkonte të dilja në radhën e parë, të kaloja goglat e numëratorit, të mbaja radhën e skeçeve, të përsërisja tregimet, poezitë, përrallat e saj. Të ushtroja dorën tek vizatimet, të bëja më shumë ushtrime, bashkim figurash. Por më shumë se gjithçka, më nxiste të përsërisja në fund të ditës ç’kishte ndodhur gjatë saj. E më shihte plot siguri kur kërkonte të nxirrja anët e mira dhe pikat ku unë dhe të tjerët duhet të përmirësoheshim të nesërmen...

E përqafoja pas 25 vjetësh. Njëlloj siç më përqafonte triumfuese ajo pas çdo paraqitjeje “dinjitoze” që i falja atëherë kur mësova forcën e motivimit, vlerësimit dhe të dashurisë pa kushte për krenarinë e inteligjencës.

“Ke ngelur po njëlloj” - më thoshte mes përqafimesh ku kërkoja me ngulm të shtrëngoja atë pjesë të fëmijërisë. Mirësia e pafund e saj përcaktoi sjelljet dhe zgjedhjet e mia të mëvonshme.

Ç’pasqyrë e pagabueshme. Edukatorja e parë!
Shtrëngoja fëmijërinë në krahët e saj!

t_red,
Vlore, 21 gusht 2008,

Miqtë e gjëmes gjeorgjiane

2008-08-18T00:18:00.001-07:00

Pas shumë ditësh këmbëngulje në e-mail, më në fund mora sot një përgjigje pozitive nga Znj. Jeashvilli. Kemi mbajtur kontakte të rregullta që prej periudhës sonë studentore dhe pas kthimit në Tbilisi e në Tiranë, informonim njëra-tjetrën për përditshmëritë mëmëdhetare. Deri në momentin që predhat ruse shuan mijëra jetë njerëzish në Tbilisi, e njohura ime gjeorgjiane nuk kishte përmendur asnjëherë ndonjë frikë apo rrezik për atë që ndodhi.

Teksa prisja lajme për të mësuar nëse ajo dhe vajza tre vjeçare ishin akoma gjallë, më kujtohej e qeshura e saj e fshehur nën buzë kur detyrohej të fliste rusisht me ndonjë student tjetër të vendeve kaukaze. “Të më dëgjojë ndonjë gjeorgjian që unë flas rusisht, më urren për vdekje”-thoshte. Nga ana tjetër, njëlloj si edhe gjeorgjianët e tjerë që njoha më vonë, ajo fliste jo vetëm mirë, por edhe me pasion një anglishte me theks amerikan, që shprehte në çdo qelizë sigurinë dhe mirënjohjen për “vendim mik dhe të fuqishëm që na mban shumë afër”; Shtetet e Bashkuara. Miqtë e mëdhenj të gjeorgjianëve. Ata që me forcë e përsëritën dëshirën për ta ftuar Gjeorgjinë së bashku me Ukrainën në NATO që në samitin e tyre të ardhshëm. Ata që i kanë dhënë çmim qeverisë së Tbilisit si “më e mira mbështetje që mund të gjejnë amerikanët në Kaukaz”.

Të njëjtët amerikanë që mbështesin revolucionet ngjyra-ngjyra në rrethinat e Rusisë dhe bëjnë sikur nuk dinë për ç’farë flitet kur përballë iu del bluja pa asnjë jetë e syve të Putinit.

Gjeorgjia ra pre e dashurisë së madhe për mbështetësen e saj teorike. Ra pre e besimit të rremë që kishte krijuar a i kishin falur për ca pritshmëri që fatkeqësisht u shkatërruan në mënyrën më tragjikë të mundshme. As dërgimi i 2 mijë trupave në Irak, as amerikanizimi i popullsisë, as politika e hapur përjashtuese ndaj Rusisë për kënaqësinë e miqve të mirë amerikanë, as lobistët e mëdhenj dhe pagat e tyre në majme në Washington nuk mjaftuan që Gjeorgjia të kishte qoftë edhe një ndihmë të vockël konkrete nga SHBA. Qëndrimi i tyre ishte i njëjtë me atë të Francës, Gjermanisë apo edhe Andorrës, që detyra iu kërkon të dënojnë publikisht sulmet nga kushdo dhe ndaj kujtdo.

Por Gjeorgjia amerikane u la zbuluar. Dhe Amerika as që e di këtë, thjesht sepse nuk duket ta ketë parë ndonjëherë veten mbulojë të ndonjë vendi, veçanërisht nëse ai ndodh të jetë bahçe apo kopsht imagjinar i Rusisë.

C’e bëri Gjerogjinë të mendojë se Amerika do merrte armët për ta mbrojtur? Jo vetëm që mercenarët e saj saj shumë të zënë në Irak e Afganistan, por edhe sikur të mos ishin, amerikanët nuk do ta merrnin kurrë përsipër t’i hapnin punë vetes duke vënë në provë Rusinë e sekreteve të mëdha dhe arsenaleve bërthamore.

Por Gjeorgjia e hëngri atë kokërr të shijshme ulliri të besimit të verbër dhe u ngul keq në Osetinë Jugore. E mes armëpushimeve të rreme e situatave fare të pakuptueshme, presidenti Saakshvili dëgjon miqtë tij të mirë amerikanë t’u japin premtime boshe gjeorgjianëve e kërcënime po kaq boshe rusëve.

Situata është dramatike për mikeshën time Tea dhe vajzën e saj tre vjeçare, ashtu si për të gjithë gjeorgjianët që ranë pre e këtyre politikave falso.

Rusia vazhdon të thotë se do të tërhiqet nga Osetia kur Gjeorgjia të ketë marrë dënimin e merituar. Dënimi sigurisht shkon për njerëzit e thjeshtë në Tbilisi, sepse hartuesit e politikave, zbatuesit e tyre dhe aspiruesit për të kontrolluar bërjen dhe zbatimin, si zakonisht nuk ka për t’iu prekur asnjë fije floku.

Më erdhi mirë që e njohura ime është ende mirë, së bashku me fëmijën e saj që e njohu luftën kaq herët, edhe pse ka lindur në shekullin e 21-të.

Bashkë me e-mailin e saj dhe lajmet nga Pekini për fitim medaljesh të tëra ari nga sportistët amerikanë, shpejt e pa ftuar shëtisin në memorien time pritja prej profeti e James Bakerit në 1991-in në Tiranë, entuziazmi i madh shqiptar në Qershor 2007, ora “e humbur” e Bushit në Fushë-Krujë, festimet e pakuptimta për ftesat fillestare për në një organizatë ushtarake, pritja e stërgjatë kosovare për një mëvetësi të monitoruar...dhe sërish buzëqeshja engjëllore e vajzës tre vjeçare që mikesha ime gjeorgjiane mban në portofol. Në të ka dollarë. Në sytë e gjeorgjianëve ka siguri të shuar dhe shpresë për një miqësi që nuk mund të punojë me ujë.

t_red

Dokumentimi 3-14 Gusht 2008

2008-08-15T06:40:00.000-07:00

Dhermiu, fshati

Saranda, ende ne ndertim

Perendim ne Dhermi

Plazhi i Llamanit

Porto-Palermo

Greqisht, euro dhe shqiptarizëm në jug

2008-08-13T09:32:00.000-07:00

Riviera e këtij viti përshkuhet më shpejt me makinë. Copa-copa, përgjatë cdo segmenti të rrugës nga Dhërmiu deri në Sarandë janë duke u bërë gërmime, punimë, shtrime apo asfaltime. Tirana na bën kështu të besojmë se është mirë të arrijmë një orë e më parë në skajin jugor të Jonit shqiptar. Gjeografikisht të paktën shpresohet se është kështu.

Ndalesat në dy dyqane në Dhërmi janë të parat që japin goditjen e parë fobike që nuk rri rehat brenda guaskës së mirësjelljes moderne ku e kanë caktuar të rrijë. Jo. Ajo ngre krye dhe reflektohet në mimikën e fytyrës kur shtiësja që flet një shqipe më vendce se e imja, kthehet e kuvëndon greqisht me një klient vendas. Cudisë dhe pakënaqësisë sime të hapur i përgjigjet një arrogancë në përgjigje: “Po flasim gjuhën tonë moj cupë. Ty s’të ndalon njeri ta flasësh atë tënden”.

Garë përkitjesh tashmë. “Po mbiemri yt është tipik verior, e dashur origjinë-dashëse. Vërtet e ardhur në Dhërmi, por maksimumi nga veriu mund të kenë rrugëtuar të parët e tu para 600 vjetësh. Po jo nga Greqia”. Klienti që ka përballë ngre zërin më shumë në zënkën e tij hakërryese që e ndjej qartë se është për shqipen e dyqanit, e jo për vonesën në shërbim. “Nuk kam dyqince”,- thotë “minortarja” në një shqipe të pastër vendce që ajo e imja as i përqaset dot, megjithëse 600 e 2600 vjet përpara të parët e mi këtë gjuhë kanë ditur të flasin. Ata në njërin krah të Llogorasë, e greqisht-folësja me origjinë veriore në krahun tjetër të tij.

Shkëmbimeve të vështira në Dhërmi i shtohet edhe një përplasje makinash në njërën nga kthesat e tij njëkalimëshe. Këtë radhë zënka bëhej mes shqiptarësh. Zonja “denbabaden” tiranse e shoferit me furistradë që e kishte marrë kthesën sa gjatë-gjerë, pa e carë kokën se bota asfaltore nuk i përket vetëm makinës së tij, ngre hundën akoma më përpjetë kur një zotëri i moshuar doli nga makina e vet (në radhë me dhjetëra të tjera që u bënë zinxhir në të dyja anët e rrugës): “Po pse mor bir e merr kështu kthesën? Edhe makinën gjithë tangërllëk e nget. Ja c’i bëre këtij djalit të gjorë. Edhe neve na bllokove të gjithëve, se nuk i respektoni rregullat e qarkullimit”, dhe tregonte me dorë shoferin e makinës së dëmtuar, që krejt i shokuar, nuk i hiqte fare duart nga koka. Zonja hidhet gjithë mllef e delikatesë:” Kujt i thua fajtor ti mor plak derdimen. Do ta mbaj hundën përpjetë sa të dua. Jam tironse e vjetër unë. U bëtë ju. Shyqyr që keni një det këtu edhe keni dhe llafe. Hajt qepe aty, plak matuf”.

Bashkë me makinat, ishin bërë grumbull edhe njerëzit. Pranë shoh shitësen e dyqanit që ndiqte gjithë neveri debatin: “Hë, e shikon? Më kërkon të jem edhe shqiptare, pa le. Ja, shqiptarët vetëm të zihen dinë. Pikë kulture nuk kanë. Mirë kaq, po as punë, as lekë nuk japin. Greku të paktën na stimulon cdo muaj, ti më flet edhe për patriotizëm”.

Pas 45 minutash debat, shoferët dhe zonja denbabadense nga kryeqyteti morën më në fund vendimin të lëvizin nga 30 cm secili makinën dhe të provojnë aftësitë drejtuese të automjeteve të të gjithë atyre që po piqeshin në diell.

Ndalesa tjetër në Porto Palermo. Në restorant dëgjohej muzikë shqiptare nga jugu. Përshëndesim veprimin, shijojmë peshk të fresket servirur mrekullueshëm në lokalin më të ri në zonë, dëgjojmë ankesat e pronarit për mungesën e ndihmës shtetëore në tregëtimin e koces, që konkurohet me atë të ardhur nga Greqia. Gjithkca është shqiptare; ushqimi, biseda, afrimiteti, muzika dhe shakaja në këtë restorant të ri. “Nga jeni ju”-vjen natyrshëm pyetja që nuk zë vend në breg. “Jam vorio-qepariot”-thotë mes të qeshurash pronari gazmor. “Shqiptar o vëllezër, shqiptar jam. Në Qeparo ashtu jemi të gjithë. Po greku jep ca euro në muaj për ata që pretendojnë se janë vorio-epiriotë. Ka edhe kurse gjashtë mujore për t’u bërë i tillë po deshët”,-përfundon gjithë duke qeshur ai. Duket më i lodhur se udhëtarët me bisedën e origjinës, prandaj ka shpikur prezantimin tallës për bashkë-rivierasit e tij.

Saranda pret e betonuar. Ndërtesat shumëkatëshe kanë mbirë në cdo cep të saj. Agresive, të crregullta, armiqësore përballë detit stoik në blunë e tij. Qyteti është plot. Asnjë dhomë hoteli e lirë. Gjithandej nëpër rrugët e tij dëgjon të flitet maqedonishtja e turistëve të rinj që po zbulojnë Shqipërisë. Gjithandej dëgjohet një greqishte e shtirur (tamam si ajo në Dhërmi). Nganjëherë dëgjohet edhe shqip.

Qyteti ka gjallërinë më të madhe që ka pasur ndonjëherë vitet e fundit. Policët bashkiakë kontrollojnë shitësit ambulantë. Nga ana tjetër, asnjë hotel nuk preu faturë për pagesat 40 apo 50 euroshe të paguara cdo natë për qëndrimin pranë tyre. Leku vërshon i pakontrolluar. Fitimi është neto. Asnjë deklarim në shtet. Asnjë i vërtetë të paktën, përderisa edhe në restorant, fatura vjen e shkruar me dorë dhe krejt informale.

Ama kushtet në Sarandë janë të shkëlqyera. Qyteti të ofron pastërtinë e detit, shtëtitjet e qeta në mbremje, qetësinë edhe nga muzika e lartë, për të cilën na thuhet se është ndaluar në zona të caktuara. Vërtet shijon plazhi përgjatë bregut të rregulluar edhe me rërë të hedhur rishtas dhe pa shqetësimin e muzikës së lartë e acaruese që të prish kuptimin e fjalës “pushime” tjetërkund.

Në not e sipër, tre fëmijë 12-13 vjecarë prishin qetsinë e mezi-gjetur në Sarandë. “Llëkë-llëkë-llëkë-llëk”. Pyetja ime është e drejtpërdrejtë dhe e thartë në shqip:”C’farë ju bën të ndjeheni mirë kur flisni greqisht mor cuna e goca”?!
“Unë jam grek”-më përgjigjet gjithë kapadaillëk në shqip, me nerva dhe fjali të para-përgatitur njëri prej tyre. “Ne jemi nga Saranda, po ai kushëriri jonë është grek, se jeton në Greqi”,-thotë tjetra. “Kur e ka Greqia festën kombëtare mor cun?”. Rreptësia e tij shprehet me një të kthyer të kokës. “Po në Shqipëri, kur është ngritur flamuri”?
Vajzat hidhen të parat: “Po atë e dimë ne, se e kemi mësuar” Normalisht, normalisht që e keni mësuar. Në Shqipëri akoma mësohet shqip. Akoma përmendet Shqipëria dhe historia e saj.

Në njërin nga lokalet e Sarandës shkruhej “Live greek music”. Përtej, duke parë dritat vezulluese të Korfuzit, imagjinoja në sa vende flitet shqip dhe sa lokale kanë shkruar “Live Albanian Music”.

Kënga e fortë jugore që shpërtheu sa erdhën dritat në një dyqan suveniresh në shëtitore, i fashiti të gjitha pakënaqësitë gjuhësore dhe mendësore të ditës. Një grup kosovaresh dhe shqiptarësh të maqedonisë po blinin disqe dhe kartolina nga Saranda. “Mireseërdhem në Shqipëri”!

charging....

2008-08-02T05:02:00.000-07:00

Po marr ca energji, por do e kontrolloj situaten here pas here :)

Stop dhunës ndaj grave

2008-08-01T07:56:00.000-07:00

Revolta numer 2

Tre femra ishin viktima të dhunës ose të vrasjes brenda kësaj jave. Fatkeqësitë në emër të marrëzisë duket se nuk kanë fund në Shqipëri.

Pas vulave të zeza që solli në tetë vjet martesë nga Librazhdi një 24 vjevare, dy të tjera u bënë pre e cmendurisë së xhelozisë dhe pamendësisë mashkullore. Një bashkëshorte Pogradecare u vra në burg dhe një tjetër nga Skrapari u vra në mes të ditës me diell mu në kryeqytetin shqiptar, pranë një stacioni autobuzi.

Dhuna fizike ndaj gruas së parë është rast i përsëritur, refren që tingëllon shëmtuar sa herë që dëgjohet. Kurse vrasjet e dyfishta brenda tre ditësh ishin jo vetëm reflektim i mendësisë patriarkale mashkullore, por edhe ndikim i papërgjegjshëm i transmetimit të këtyre lajmeve sikur ato të jenë ngjarjet e mezipritura në publik.

Dhuna ndaj femrave mori përmasa të frikshme publike këtë javë. Në vend që të shohim përmirësim në respektmin e të drejtave ndaj grave, cuditërisht po ndodh e kundërta. Po ndodh hapur. Dhe po ndodh në mënyrë të përsëritur.

Nëse faji më i madh bie sigurisht mbi agresorët, një ushqim negativ dhe i pafalshëm për ta vjen nga media.Teksa gazetat e djeshme e emërtonin rastin fatkeq të vrasjes në burgun e Peqinit si “vrasje shekspiriane”, për policin e Komisariatit numër dy, e shtëna me armë mbi gruan me të cilën bashkëjetonte është dukur edhe më e lehtë, shtyrë nga notat letrare dhe zbukurimet që lexohen për të tilla ngjarje në media.

Nga ana tjetër, numri i madh i shoqatave që kanë përsipër të mbrojnë e të promovojnë mbrojtjen e të drejtave të grave, duket sikur e kanë marrë pak lehtë Korrikun e Gushtin bashkë, e as që po kujtohen të bëjnë dicka publikisht. Edhe ato po në mënyrë shekspiriane mund të promovojnë dashurinë njerëzore pa qenë nevoja të zënë në gojë aktet fatale, që duket sikur janë plot barut e të gatshme për të shpërthyer në cdo moment.

Dhuna ndaj grave është fenomen tipik i shoqërive në tranzicion. Por më tepër se kaq, në Shqipëri ajo shoqërohet edhe me një shoqëri në krizë të plotë identiteti. Nga njëra anë xhelozia ka dalë së tepërmi në modë kohët e fundit. Nga ana tjetër, forca e zakonit ngre krye mbi njerëzit e gjinisë mashkullore në Shqipëri, duke i bërë ata ndjekës të cuditshëm të ligjeve të shkruara e të pashkruara në mendësinë për trajtimin e femrës.

Femra vazhdon të shihet si pronë, si objekt, si frymore që i ka dhënë zoti gjininë për të qenë vetëm e atillë. Femrat vazhdojnë të vuajnë diskiminimin njerëzor, intelektual, inferioritetin shtetëror, shtëpiak, shoqëror, politik. Ato vazhdojnë të jenë të përfaqësuara vetëm në profesionet e lehta,teksa në krahun tjetër vazhdojnë të bëjnë punët më të rënda. Në shtëpi, në redaksi, në depratament. Drejtuesit janë të gjithë meshkuj. Vendosësit janë të gjithë meshkuj. Ose femra të kthyera në të tillë mendërisht.

Edhe për jetën e femrave vendosin po meshkujt. Për tre të tilla, ata vendosën keto ditë. Dy vdiqën, njëra nuk e di c’e pret nesër, me fëmijën larg dhe pa asnjë të ardhme të sigurtë në një shtet ku siguria e jetës është disa shkallë më poshtë sesa forca e zakonit, opinioni i përqarkut dhe neglizhimi i masës.

Dhuna ndaj femrës po bërtet përditë me zërin më të lartë që ka. Askush nuk e dëgjon. As femra që kemi vënë në krye të ligj-vënësit.Nuk po e bën cështje më vete dhunën dhe diskriminimin ndaj gjinisë së saj. Të nxisë nisma në mbrojtje të tyre dhe ndëshkime për dhunuesit e të drejtave.

As shoqatat e grave nuk po e ngrenë zërin. Mbase po përpiqen. Por 24 vjecarja në Librazhd nuk e ka dëgjuar thirrjen e tyre. Zhurma duhet të shkojë cep me dep, aty ku shkojnë valët e TVSH-së, aty ku shkon cdo e përditshme shqiptare.

Publiku mashkullor duhet sensibilizuar, jo nxitur për dhunën ndaj grave. Hartimet letrare me vdekjet shekspiriane vetëm sa e bëjnë më të lehtë idenë e tyre vrastare, dhunuese apo diskriminuese. Duhen shkruar artikuj të tërë, gjithandej në media, ku të tregohen masat ndëshkuese ndaj dhunës.

Por mbi të gjitha, duhen sensibilizuar si femrat,ashtu edhe meshkujt, se e drejta e jetës, e drejta për të mos u rrahur, torturuar apo denigruar, janë të drejta themelore të të gjithë njerëzve, pa dallim gjinie, race, feje apo kombësie. Askush nuk ka të drejtë të marrë jetën e dikujt. Askush nuk ka të drejtë të ushtrojë dhunë mbi askënd.

Disa të drejta janë vendosur, mbrohen dhe sigurohen më ligj. Shkelësit e tyre, në mos vetë-ndëshkohen, do të bien patjetër nën fhsikullimën e ligjit.

Ja këto duhen promovuar; së bashku me numrat e telefonit ku këto viktima mund të drejtohen për ndihmë. Këtu munda ta nisim më disa prej këtyre numrave telefoni, ku gratë e dhunuara mund të kërkojnë ndihmë:

Shoqata në dobi të gruas: 04 2223 001 ; Nisma për të drejtat e grave: 04 222 56296; Qendra e Këshillimit për gra dhe vajza: 04 22 33 409; Qendra për nisma ligjore qytetare; 04 2259 795; Shoqata për gratë dhe fëmijët: 04 2352 830; Qendra shqiptare për të drejtat e njeriut; 04 2271 875.

Jo dhunës. Jo dhunës sot e përgjithmonë!

Mjekesisht i refuzuar (versioni revoltues)

2008-08-01T07:49:00.000-07:00

Një nënë e re doli krahë-bosh nga materniteti i Tiranës këtë javë. Ishte fëmija i saj i parë. Ishte kontakti i saj i parë me humbjen. Ishte kontakti i saj i parë me neglizhencën e pafytyrë, me shtyrjen e veprimeve në emër të parasë, në emër të kryeneçësisë fodulle të mjekëve tanë. Me mungesën totale të përgjegjësisë të njerëzve në duart e të cilëve vendosim jetën përditë.

Pati edhe ngjarje të tjera këtë javë; një grua rrihet harbutërisht nga bashkëshorti; një tjetër vritet prej tij nga xhelozia. Të tjera vuajnë kush e di se sa me fjalët nën gjuhë.
Pati edhe zhvillime politike, ndërrime në qeveri, surpriza në Kashar, delire në Tiranë, zhgënjime në Tiranë. Por asgjë nuk i ngjante vdekjes së një jete të panisur.

Nëna e re shkoi në spital në gjendje të mirë shëndetësore. Fëmija po ashtu. Edhe portofoli i babait të ri sigurisht që ishte plot. Por mjekët u ndjenë shumë të sigurt se ndërhyrja e tyre nuk ishte e nevojshme. As në fillim, as në fund të dhimbjeve që shkulën nga barku një jetë të humbur për pakujdesitë ç’njerëzore të mjekëve që vetëm bluzat kanë të bardha.

Nuk është irrituese kjo ndodhi. Është shokuese, tronditëse. Është shqetësuese, për të vënë duart në kokë, në zemër e në kuletë me këmbët drejt agjencisë më të parë të udhëtimeve që mund të të shohin sytë. Përgjegjësia zero. Humanizmi zero. Sytë e mjekëve shohin egër, shohin me shpërfillje, me inat, me mllef, me përçmim.

Si në çdo cep të jetës rastësore që shëtit në Shqipëri, edhe mjekët shohin me vështrimin “Unë jam Zoti. Mos të ta dëgjoj zërin”. Dhe nuk ia dëgjuan zërin lutës vajzës së re, që pas kaq vitesh, priste me padurim krijesën që kishte përkëdhelur në bark për nëntë muaj të tërë. Muaj ëndrrash, shpresash, dëshirash...të flakura klinikisht nga c’profsionalizmi i tërbuar mjekësor në Shqipëri.

Statistikat thonë se në të gjithë botën, përfundimi i pasuksesshëm i shtatzënisë në kurriz të nënës apo të fëmijës ndodh në mbi 90% të rasteve për keq-menaxhim të procesit të lindjes nga personeli mjekësor.

Në rastin e vajzës së re tiranase shkaku ishte vetëm ai; fudullëku i mjekëve në procesin e panumërt për ta, por të parin dhe më të rëndësishmin në jetën e kësaj nëne të mohuar.
Rasti nuk është aspak i izoluar. As nuk duket se ka gjasa të synohet për ta kthyer në të tillë.

A do të ndryshojë gjë në mjekësi, përveç personit që do të ulet në krye të saj? Është dhimbshëm e pamundur për t’u besuar. Vetëm tre ditë pas arrestimit të një mjeku urolog për mitmarrje, teksa media dhe opinioni akoma nuk e kishin marrë veten nga jehona përcjellëse e lajmit, tre herë pashë të nxirreshin kuletat nga xhepi për vizita në një ambient shëndetësor publik. Asnjë mjek nuk kërkonte para. Po as një minutë përqendrim nuk kishte mbi pacientët, nëse nuk bëhej lëvizja për ta ndryshuar situatën.
Po edhe në mos qoftë korrupsioni, nuk është fare paraja ajo që klinikisht po i përjashton jetët e shqiptarëve; është përgjegjësia, humanizmi, përpjekja e vëmendshme, komunikimi, dashuria e munguar në ushtrimin e profesionit të tyre.

E sëmurë tjetërkund fillimisht më mësuan ta njoh sëmundjen, pastaj ta luftoj atë. Shtatzënë në Tiranë, të thonë të pushosh, se “e dinë ata” ç’farë po bëjnë me shëndetin tënd dhe me jetën e pa nisur të një vocërraku fatkeq që i ra për pjesë të ngjizet e të shuhet në Shqipëri.

Kur mania e protagonzimit, shpërfilljes, mungesa totale e përgjegjësisë, morali dhe humanizmi kanë bërë dalje edhe nga mjekësia, ç’mund të pretendojmë për pazaret lart e poshtë tavolinave politike?

Askush nuk e mori vesh se një vajze të re mjekët i shkatërruan ëndrrën, s’i dhanë fëmijën, i dhunuan jetën. Kjo nuk përbën lajm. As fenomeni që vërtitet rreth tij jo. Por rreziku i hapur që na pret në dyert e çdo spitali, pas duarve të pangopura e fytyrave jo-miqësore e të padepërtueshme të shumë bluzë-bardhëve, përbën lajm, shqetësim e burim hetimi që ç’ke me të.

Po ç’ligj mund ta kthejë në jetë një fëmijë që po lindte normalisht e nuk e pati pakëz ndihmë në momentin që e kërkoi atë? Ç’hetim mund të gjente arsyet e c’humanizmit të babëzitur që është ulur këmbëkryq ambienteve shëndetësore? Ç’ndëshkim mund ta risillte në jetë njerëzillëkun?

Sa frikë. Sa turp. Ç’mallkim të jetosh kur mjekësisht je i pashpresë. Ç’mallkim!

31 Korrik 2008

Fëmija

2008-07-31T04:58:00.000-07:00

Elsa vendosi dorën ëmbël mbi bark: “Është çun”. Dhe një buzëqeshje krenarie shkëlqente në sytë e saj që vështronin ngultas nga Visi. Shtatzënia erdhi pas vitesh të tëra martese, pas shpresash, lotësh, përpjekjesh të mëdha për të besuar.

Shkonte në punë përditë. Buzëqeshte më shumë se më parë. Kishte jetë, dritë, dashuri, shpresë...kishte vazhdimësi në sytë e saj plot shkëlqim domethënës. Na bëri të gjithëve ta shihnim botën me ngjyrat e saj të reja. Edhe dosjet shkëlqenin më shumë se më parë.

Elsa u shndërrua në një rrezatuese nuri, bukurie e natyrshmërie aq të vërtetë, sa barku i saj topolak na mahniste e na bënte papritur njerëzorë të gjithëve.

Askush nuk e mori vesh se si, por ajo ruajti përmasat e saj të mëparshme. Vetëm barku vazhdonte të dilte gjithmonë e më shumë në pah. Dhe Elsa dukej gjithmonë e më e bukur. Ndryshimi brenda trupit dukej hapur në fytyrën e saj përherë të gëzuar e pak të skuqur. Vetë e kuptonte e para që kjo ngjarje e re e kishte transformuar tërësisht në mënyrë mrekulluese.

Erdhi dita e parashikuar. “Çunat dalin me vonesë”-qeshnim të gjithë rreth saj, teksa vazhdonte të vinte plot gaz e gjallëri në zyrë.

Kaloi një javë. Anit të vogël iu mbush mendja se kishte ardhur momentin t’i ndjente në fytyrë përkëdheljet pa fund që ndjente sipër lëkurës së barkut për muaj me radhë. I vendosur dhe gjithë siguri, lajmëron Elsën që fillimisht rrudhi sytë nga një dhimbje, pastaj buzëqeshi me vështrimin që një nënë di të bëjë vetëm në atë moment.

Ambulanca e çoi në spital në orën 13.00. Ani vazhdonte përpjekjet e tij të pakthyeshme. Elsa duronte, qeshte, lodronte me dhimbjen dhe dëshirën e saj për të mbajtur në krahë këtë fëmijë kaq të pritur.

Orët kalonin. Mjekët thirrën Visin t’i shtrëngonte dorën. Fytyra e Elsës ishte mbuluar e tëra nga flokët e saj të zinj. I largonte vetë. Buzëqeshte mes lotësh. Kërkoi ta fusnin në sallë.

Mjekët ishin të zënë. Me c’njerzillëkun e tyre tipik. Me sigurinë e pështirë se e dinë vetë gjithçka. Visi mundohej të kuptonte. Dora shtrëngonte portofolin e mbushur plot. Nga dy, mjekët u bënë gjashtë. Asnjëri nuk binte dakord me tjetrin.

Masnin rrahjet e zemrës së fëmijës. Ani kishte filluar të lodhej. Njëra nga mjeket psherëtiu me fytyrë të prishur ta çonin në sallë. Profesorët “e pagabueshëm” me eksperiencë nuk dëgjonin nga ai kah. “Kjo ka ardhur të lindë vetë. Apo jo çun?”-vështronte mjeku dorën në xhepin e Visit.

Ai e la portofolin mbi komodinën ngjitur. Elsa nuk kishte më fuqi t’i largonte flokët e qullur nga fytyra që vazhdonte të ishte e bukur.
Matësi i rrahjeve të zemrës dëgjohej gjithnjë e më pak. “Në sallë doktor. Ta fusim në sallë”

“Atë e dimë ne mor çun. Dil jashtë tani!”

Visin e morën për krahësh. Elsa nuk psherëtinte më. Katër palë duar bënin presion mbi barkun e saj. Të tjerë rrëmbyen ç’mundën të gjenin në sallën e paralindjes; gërshërë, bisturi, doreza të pa-sterilizuara. Jo anestezi.

Por Elsës nuk i dhembte më asgjë.

Matësi i zemrës së Anit kishte pushuar... së bashku me vështrimin e saj ngulur mbi të.

Ia shkulën më në fund nga trupi. Me 10 minuta vonesë. Pa asnjë shprehje në fytyrë.

Përballë sheh përbindëshat pa shpirt, me xhepa edhe në sy.

Përbri ka krevatin bosh me mbulesën e engjëllt ngjyrë blu.

Në krahë...asgjë....

...përreth, nuk sheh më .....

Materniteti i ri i Tiranës, Korrik 2008

Pa asnjë re, për be!

2008-07-30T09:22:00.000-07:00

Sot pata një shpërthim. Më mundi. Doli, furishëm, shkëputshëm. Me aq forcë sa më ka lënë bosh. Me ç’farë do ta mbush zbrazjen ?!

Dhuna ndaj femrave…Unë i kam bërë dalje gjinisë sime. Gjendem mirë pa të. Të tjerët jo. Jo për shumë kohë.

Me të, pa të, gjinësisht, mendërisht, punësisht...po është njeriu brenda vetes ai që më mundon. Asnjëra nga përkitjet e tjera që rrinë varur në ajër.

Nuk më pëlqen, as e njoh, as e vras, as e përzë, as e pranoj, as e begenis dhunën gjinore. Atë njerëzoren po…edhe kur është e nxituar.

Rrallë vritem për gjininë. Për qënien pak më shpesh…sinqerisht, profesionalisht, shoqërisht, intelektualisht, idiotisht…isht…me dhe pa arsye. Veçanërisht kur i ushqej vetë.

M’u dukën kuptimet të mbrapshta sot. Edhe kur i ktheva përmbys. Prandaj e ndjej boshësinë e shkuljes.

…shkulja…morfologjikisht emër, trajta e shquar, gjinia femerore, numri njëjës….

e merkure, 30 korrik, 18.24

Përshëndetje Shqipëri

2008-07-26T05:35:00.000-07:00

“Ky fshati qenka shumë i madh. Si e ka emrin?” – Tiranë!
Biseda bëhet mes një grupi të rinjsh të ardhur nga vende të krahasueshme në shumë aspekte me Shqipërinë, dhe miqtë e tyre vendas, të zënë në befasi nga reagimi vetjak, shumë mbështetës për vezhgimet me sy të lirë që po bënin të ardhurit. Skepticimzi është i tepërt. Avokatia për kazanët e pafund të plehrave nuk gjen vend. Mbyllja e hundëve mbi “kanalin e Lanës” flet vetë për kundërshtitë e emërtimit të saj “lumë”.
“Të vjetra këto pallatet, po të trishta pse janë? Ky kolorit sikur bërtet: ‘Shikomëni, ja ku jam, me gjithë shëmtinë time.”
Jooo, po kjo është kryevepra moderne e artit për të cilën ne jemi aq krenarë. Nuk e paska efekti që prisnim?! Epo, kanë kaluar vitet e mjaftueshme që si gjithçkaje tjetër, edhe atyre t’ju dalë boja.

Diçka është ngjitur në qiellzë. Qenka edhe nëpër dhëmbë. Shpjegimi i menjëhershëm e siguron të shqetësuarin se është thjesht pluhur që shkaktohet nga gjithçka që ai sheh, ndërtimet, pallatet dhe pemët që janë prerë në masë për t’i ndërtuar ata. Ama cilësia e pluhurit është e lartë. Natyral, njëlloj si ambienti që e krijon atë.
“Kush është ai mesoburri që buzëqesh i vetëkënaqur në disa foto varur gjithandej? Ah, kemi pasur zgjedhje para gjashtë muajsh?!” Jo ai nuk ishte kandidat. Bënte thirrje për mbështetjen e njërit kah që e shpërbleu duke e emërtuar Ministër.
Përse janë akoma varur fotot edhe pas gjysmë viti? Epo, interesi qëndronte vetëm tek vënia e tyre. Zbritja prej aty ku janë varur kërkon më shumë kohë dhe përpjekje se kaq.

Shumë kafene, të mira, të bukura. Por ora është 15.00, përse janë të gjitha plot? Koha e pushimit? Nuk janë fare në punë? Po më ç’farë e paguajnë këtë kohë të humbur dhe çmimet e larta aty?” Pyetje me vend. Ndoshta as ata vetë nuk e dinë se si. Ama kafeneja është zbavitja e vetme që i drejtohemi në masë. Po, mund të përdoret si identifikues i rinisë dhe administratës së sotme.

Suvenirë. “Kush është simboli i Shqipërisë? Ky burri mbi kalë? Mirë. Sa kushton? Të reja apo të vjetra? Hm, sikur nuk po i gjejmë dot balancën çmimit me pagesën mesatare të vendasve. Një kg portokalle kushton 1 euro apo 10? Më kërkuan 1200 lekë për to dhe kur nuk dita si t’i paguaj, zotëria i zgjati vetë duart në kuletën time dhe mori ato që ju dukën të arsyeshme. Një mijë e dyqind lekë”. Mbrapsht tek shitësi që e shiti sapunin për djathë. Pretendon se nuk i kujtohet veprimi i bërë vetem 10 minuta më parë, por premton duke ngritur zërin se i nxjerr edhe nga xhepi i tij ato lekë, që më fund kujtohet se i paska marrë gabim.

“Nuk kuptojmë asgjë në shqip. Por, përse duket sikur gjithmonë ziheni kur flisni”? Theksi i shqipes. Toni i lartë që përdoret për ta shprehur atë. Nuk është e sigurt nëse është gjuha apo folësit e saj që e japin këtë përshtypje.
Gjuha nuk ka ngjashmëri me asnjë gjuhë tjetër. Gërmat i kemi latine, mbase edhe pak gramatikë mund t’i afrohet asaj, por ngjashmëria mbaron këtu. Kemi gjuhën më të lashtë në Europë. Jo, nuk ka dokumentim.
Kjo në të djathtë? Kjo është kisha e re ortodokse që po ndërtohet në zemër të Tiranës. Përreth? Ministria e Mbrojtjes. Kjo është e Ekonomisë. Ah, jo,kjo nuk është Ministri. Është selia e partisë Socialiste, më e madhja në spektrin e majtë. E madhe mund të duket vërtet kjo kishë. Jo, ortodoksët nuk përbëjnë komunitetin më të madh në Shqipëri, aq më pak në Tiranë. Po ja, pas disa dekadash, gërmimet në të do t’i shtohen kalvarit të gjetjeve helenike në tokën e shqipes, së bashku me ca varre të privatizuara dhe gërmime në më antiket dhe autentiket intitucione të trashëgimisë sonë kulturore. Sot është kontradiktore prezenca e saj mu në qendër të institucioneve shtetërore në kryeqytet, por nesër do të jetë fakt i pakundërshtueshëm historik me pronësi dhe dëshmi “reale” helenistike.

Cili është aspekti më tradicional i këtij qyteti? Hoteli luksoz me çmime europiane (ama më i mirë sesa analogët jashtë), kuzhina e përzier atje, ushqimi i freskët që urojmë të mos blihet në këto marketet e hapuara ku gjethet e spinaqit nuk duken nga pluhuri, apo ky kaos që përfundimisht nuk po lodhemi më të kuptojmë nëse ka sens e drejtim?

Në sallën e leksioneve ekspertët vendas arrijnë shkëlqyeshëm të vënë në gjumë gjithkënd. Ritmi i anglishtes është gërricës dhe efektiv si një gjenerator që punon me ujë. Temat e diskutimit kërcejnë nga njëri cep në tjetrin aq sa as vetë folësit nuk i sjellin dot më në të njëjtën vijë.

Një kompensim duke vizituar qytetin historik të Dyrrahut përmblidhet në një vështrim të shpejtë mbi ca gërmime ku nuk gjendet asnjë notë shpjeguese në anglisht,në një vajtje pa bereqet në vilën e mbyllur të një mbreti të dikurshëm, rezidenca e të cilit mban sot si kurorë dhjetëra antena komunikimi.

Poshtë në Adriatik! “Përse nuk ka një rregull në ndërtimin e kaq shumë hoteleve? Po tani që nuk ka njerëz, në këtë ditë të bukur me diell, përse është kaq i pistë deti? Ç’farë e bën atë të tillë? As guaska nuk paska. Kjo vjen nga papastërtia?!Po frymë sikur u marrka pak më lehtë se në Tiranë. Ama, ende nuk e kuptuam dot filozofinë dhe drejtimin ku po shkon ky vend”.

Shqetësimet e vetme duken ato për t’u rizgjedhur në politikë, për të qenë sa më pak të veshur dhe për t’i shitur shijet në kafene. Mbase pas disa vitesh realizmi do të kalojë edhë këtej pari. Do ta marrim vesh nëse ndodh, sepse do të jetë i fundit lajm për lidhjen e etapave hitorike dhe prejardhjes njerëzore në zemrën e Europës me popullsi pasive myslimane dhe prosperitet të institucionalizuar ortodoks. Identiteti që nuk mund as të kuptojnë, as të mbajnë mend këta të ardhur sporadikë, atëherë do të jetë shkrirë dhe bërë imagjinar edhe për vetë shqiptarët. Me sytë e tyre, jo se ështe e vështirë, por nuk ka vlerë të lodhesh ta kuptosh Shqipërinë. Lumturia e të jetuarit këtu përmblidhet në të gjitha rrjedhojat e kësaj lodhjeje që udhëheq kaosin unik “Përshëndetje, Shqipëri”!

t_red

Perandoria e individualizmit

2008-07-25T07:16:00.000-07:00

Perandoria e individualizmit

“T’i ndryshojmë gjërat urgjent në të mirë të Shqipërisë”-rrekeshin t’i mbushnin mendjen vetes një grup të rinjsh të diplomuar jashtë e brenda. “Të mos lëvizim asgjë nga vendi. T’i lëmë gjërat kështu sic kanë qenë përherë. Shumë mirë kanë funksionuar deri tani. Askush nuk mundet t’i bëjë më mirë”-thonin me një siguri frikësuese një grup zyrtarësh në një ambjent ku merren, jepen, transformohen, kthehen, përmbysen e degëdisen vendime që nuk marrin kurrë formë.

Në njërin krah një grup të rinjsh (shumë më të rinj nga c’tregojnë pasqyrat e tyre); dhe në krahun tjetër, një grup lëkurë-regjurish, më shumë nga c’mund ta ndiejnë regjien ata vetë. Të parët i kanë akoma sytë të hapur përtej syzeve rozë; të dytët as vetë nuk mund të pretendojnë se argumentet e tyre janë të tilla edhe pas qindra mijëra orësh shpenzuar pas dyerve të adminstratës. Në njërin kah aspirimet politike stilizuar në perëndim, në kahun tjetër indoktrinimet e dejëzuara të politikës së lindjes, që rrallë mund të mendojë se ndonjë fjalor përmban fjalën “alternativë”.

Njëra i ngjantë një seance trajnimi me uri të dëshpëruar e të paushqyer idesh; tjetra me një mbledhje dikasteri ku George Orwell do të kishte shkruar sërish fermën e tij.
Ekstremet nga ku e shihnin Shqipërinë të dyja palët e njerëzve të përfshirë në interesin publik ishte e dukshme po aq sa edhe e frikshme.
Pala e drejtuar nga motivet dhe diktuar nga marshi unik i burokracisë (që ka lindur bashkë me administratën e parë që është shpikur para emërtimit të saj), ngrinte zërin kundër ekzistencës së vetë burokracisë. Kjo bëhej me një freski të ëmbël servilizmi ndaj institucionit dhe interesit që i shërbehej.

E mira publike?! Këtu është fjalë e huaj. Po ja të shohim palën tjetër, që synon t’i shohë gjërat ndryshe.

Përpjekjeve të mirë-artikuluara të organizatorëve që kërkonin të vinin në punë makinën e ideve, i përgjigjej vetëm një pjesëmarrje surreale diskutimesh, që në vend të Orwellit, do të kishin sjellë aty J.K. Rowland për sërinë ekskluzive të Harry Poterit.

Në një institucion qeveritar u hap dhe u mbyll me dinjitet administrativ një cështje që ka për t’u tërhequr e mos u këputur edhe për shumë vite të tjera. Në një ambient modern dhe të ndryshëm politikash, flitej trembshëm me tonin dhe idetë që pas disa vitesh, do ta shohim të transferuar. Jo të trasnformuar, por thjesht të transferuar nga lokali jo-formal, në ambientet e institucioneve për të cilat sot kritikat nuk kishin fund.

Dy breza kundërshtarë, me kundërshtime pikëpamjesh edhe brenda tyre. Njëra palë e djegur, tjetra akoma aguridhe që hidhëron me mos-bërjen e saj.

Shqipëria është sot fatkeqe se Berisha është autokrat, se Rama është natyralist, se Nano na shiti për një lek, se Meta nga zhyti në errësirë, se Balla i ka nënë e motër tërheqëse (sipas burimeve direkte të kryemininstrisë), se Topalli ka shkrirë të tërë kufinjtë e kompetencave, se ministrat nesër nuk gdhihen më të tillë, se dinastitë kanë dalë nga moda e biznesit e janë shtrirë në politikë, se gjithkush me një pozicion të vockël synon të shohë edhe një cikë më përtej zonës së së tij, se askush nuk thellohet në punën, përkushtimin, detyrimin apo aq më keq, përgjegjësinë tij.

Mbase, vërtet mbase është kështu. Dhe në takimet zyrtare hasen rëndom shërbëtorët e denjë të burokracisë, vetë-kënaqësisë, servilizmit dhe mykjes së origjinalitetit e vizionit të përbashkët; po në ambientin mbushur me të rinj, as autokratë, as burokratë, as demokratë dite e as teknokratë nate nuk kishte që të diktonte idetë e reja që vetëm të tilla nuk ishin.

Dëshira për ndikim, për futje brenda kallëpëve imagjinarë pa pasur nevojë të komplikohet edhe ndërgjegjia në proces, ishte e njëjtë në të dy grupimet. Mbase nuk ka të bëjë shumë me kombësinë. Mbase është edhe ndikimi i brezit dhe mendësisë që kërkon të luftohet. Por dëshira për protagonizëm të mbi-ajrosur ishte identike në të dyja ambjentet.

Ngushëllimi mund të jetë tek drejtimi i të dyjave. Shpesh vihej re përpjekja për ta sjellë audiencën në fokus dhe për të bërë të qartë me përmbledhje të shkurtra e të qarta idetë që shpërndaheshin në turmë me biseda të shfokusuara e pa forcë argumenti apo pa sfond njohjeje. Por, që në një grup të rinjsh aspirues të gjesh kaq të qarta mendësitë, perceptimet, ndarjet, përjashtimet dhe vullnetarizmin acarues për protagonizëm të njëjtë me atë që buron lumë në një grup burokratësh aktivë, është vërtet shumë e frikshme. Eshtë tunduese për dështimin e shpresave për ndryshimin e Shqipërisë.

Noli, Konica, Frashëri, Merxhani,Koliqi, të gjithë ankoheshin po njëlloj këtu e 100 vjet më parë për mos-përshtatjet e mendësisë së brezave, pastaj për frikën e ngjashmërisë që të rinjtë shfaqnin akoma më tepër se ata që ishin në pushtet.

Pas përpjekjesh të kota brenda e jashtë vendit, të gjithë këta “recolucionarë” të mendimit shqiptar vdiqën gjithë shpresa shekullin e kaluar. Sa mirë që e kanë caktuar të fundit në radhë këtë shpresën, që të paktën të mos shohim nëse edhe kjo e jona do të ketë të njëjtin fat si ajo e ndryshimit, kthimit dhe zhvillimit me të cilën flirtuan keq shqiptarët që kërkonin ndryshimin.

Të gjithë e duam dhe e kërkojmë tek të tjerët. Por ndryshimi i vërtetë fillon vetëm kur kontribuimi për të nis nga ndryshimi i dëshirës vetjake për të qenë protagonist individual. Kjo kërkon akoma punë edhe mes të rinjsh, se mes ekipit të burokratëve drejtues, kjo ëndërr ka marrë fund vite e vite më parë. Shpresa e ngelur është që e njëjta gjë të mos përsëritet sërish edhe disa vite më pas.

t_red